به مناسبت فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، استاد مجتبی خندان، از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید، به موضوع «ماه مبارک رمضان از نگاه آیات و روایات» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد حوزه و دانشگاه، در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: اهمیت این ماه را از نگاه قرآن کریم نمی‌توان انکار نمود؛ چرا که خدای تعالی در قرآن کریم اهمیت شایانی به این ماه قائل شده‌اند. در سوره مبارکه بقره می خوانیم: «أَيَّامًا مَعْدُودَاتٍفَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَوَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَهُ وَ أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ؛ چند روز معدودی را (باید روزه بدارید!) و هر کس از شما بیمار یا مسافر باشد تعدادی از روزهای دیگر را (روزه بدارد) و بر کسانی که روزه برای آنها طاقت‌فرساست؛ (همچون بیماران مزمن، و پیرمردان و پیرزنان،) لازم است کفّاره بدهند: مسکینی را اطعام کنند؛ و کسی که کارِ خیری انجام دهد، برای او بهتر است؛ و روزه داشتن برای شما بهتر است اگر بدانید!» (بقره آیه ۱۸۴)

وی افزود: در آیه دیگر می خوانیم: «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ وَمَنْ كَانَ مَرِيضًا أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَاكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُون؛ (روزه، در چند روز معدودِ) ماهِ رمضان است؛ ماهی که قرآن، برای راهنمایی مردم، و نشانه‌های هدایت، و فرق میان حق و باطل، در آن نازل شده است. پس آن کس از شما که در ماه رمضان در حضر باشد، روزه بدارد! و آن کس که بیمار یا در سفر است، روزهای دیگری را به جای آن، روزه بگیرد! خداوند، راحتی شما را می‌خواهد، نه زحمت شما را! هدف این است که این روزها را تکمیل کنید؛ و خدا را بر اینکه شما را هدایت کرده، بزرگ بشمرید؛ باشد که شکرگزاری کنید!» (بقره آیه ۱۸۵)

باب فضيلت ماه‌ رمضان‌ و ثواب روزه داشتن آن

استاد مجتبی خندان ابراز داشت: از جابر نقل شده است كه امام باقر (ع) فرمود: اى جابر، هر كس ماه رمضان بر او در رسد و روزها را روزه بگيرد و بخشى از شب را به عبادت برخيزد، و دامن و زبان خود را از حرام نگه دارد و چشم خود را از حرام بپوشد و به كسى آزار نرساند، مانند روزى كه مادرش او را زاييده است از گناهان خود بيرون مى‌ رود. راوى مى‌گويد: به امام (ع) گفتم: فدايت شوم، اين حديث چه نيكوست! فرمود: اين شرط هم چه سخت است!

وی افزود: از جابر نقل شده است كه امام باقر (ع) فرمود: پيامبر خدا (ص) چون به هلال ماه رمضان نظر مى‌ كرد، رو به قبله مى‌ نمود، سپس مى‌گفت: «خداوندا، اين ماه را همراه با امنيت و ايمان، و سلامتى و اسلام، و تندرستى شكوه‌مند، و روزى وسيع، و دفع بيماريها، و تلاوت قرآن، و يارى بر نماز و روزه، بر ما نو بگردان. خداوندا، ما را براى ماه رمضان سالم نگه‌دار و آن را نيز براى ما سالم بدار، و آن را از جانب ما بپذير، تا ماه رمضان در حالى تمام شود كه ما را آمرزيده باشى». سپس رو به سوى مردم مى‌ كرد و مى‌ فرمود: اى گروه مسلمانان، هنگامى كه هلال ماه رمضان طلوع مى‌ كند، شياطين سركش به زنجير كشيده مى‌ شوند، و درهاى آسمان و درهاى بهشت و درهاى رحمت همه گشوده مى‌ شود، و درهاى دوزخ را مى‌ بندند، و دعا مستجاب مى‌ گردد، و هنگام هر افطارى براى خدا آزادشدگانى خواهد بود كه آنان را از آتش آزاد مى‌ كند، و هر شب مناديى ندا مى‌ كند: «آيا درخواست ‌كننده ‌اى هست؟ آيا استغفاركننده ‌اى هست؟ خداوندا، به هر انفاق‌كننده‌ اى عوض ده و مال هر بخيلى را به دست تلف بسپار» تا چون هلال شوّال طلوع كرد، مؤمنان را ندا مى‌ كنند كه: صبحگاهان براى گرفتن جايزه‌ هاى خود حاضر شويد كه آن روز، روز پاداش است. سپس امام باقر (ع) فرمود: آگاه باشيد، سوگند به آن كسى كه جانم به دست اوست، اين جايزه‌ ها دينار و درهم نيست [بلكه آمرزش و رحمت الهى است‌].

این استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: زراره مى ‌گويد: امام باقر (ع) فرمود: هنگامى كه پيامبر (ص) از عرفات بازگشت و به سوى منى حركت كرد، وارد مسجد شد. مردم بر گرد او جمع شدند و در باره شب قدر از او سؤال كردند. پيامبر (ص) براى خطبه ب‌پاخاست و پس از ثناى خدا فرمود: «امّا بعد، كدام يك از شما در باره شب قدر از من سؤال كرديد؟ من آن را از شما پنهان نكرده ‌ام، زيرا بدان آگاه نيستم. اى مردم، بدانيد كه هر كس ماه رمضان بر او در رسد و سالم و تندرست باشد، پس روزها را روزه بگيرد و پاسى از شب را به عبادت برخيزد و مراقب نماز خويش باشد و به نماز جمعه رهسپار شود و در نماز عيد فطر حاضر گردد، قطعا شب قدر را درك كرده و به جايزه پروردگار رسيده است. راوى گفت: امام صادق (ع) فرمود: به خدا سوگند به جوايزى رسيده است كه مانند جوايز بندگان نيست.»