استاد روح‌الله نمازی، از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به تبیین جایگاه معنوی زیارت اربعین و تحلیل مفاهیم نهفته در این زیارت پرداخت و آن را یکی از شاخص‌های دست‌یافتن به کمال ایمان دانست.

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو، با اشاره به تنوع زیارات امام حسین (ع) و فواید هر یک، اظهار داشت: زیارت اربعین، تنها یک مراسم سالانه نیست، بلکه یکی از علامات و نشانه‌های ایمان کامل یک انسان مؤمن است. کسی که به دنبال رسیدن به درجات بالای ایمان است، باید جایگاه این زیارت را بشناسد.

امام حسین (ع)؛ نور الهی و مصباح هدایت

وی در تحلیل جایگاه امام حسین (ع) در این زیارت، اظهار داشت: امام حسین (ع) تمام هستی خود، از جان و مال تا فرزندان و اهل‌بیتش، را در راه خدا فدا کرد تا بشریت را از تاریکی جهل به سوی نور هدایت کند. در زیارت اربعین، ما گواهی می‌دهیم که ایشان "نور خدا" (أشهد أنک نورالله) است؛ نوری که مانند خورشید بر تمام هستی می‌تابد و اجازه نمی‌دهد ظلمت بر جهان چیره شود.

استاد نمازی در ادامه افزود: دشمنان همواره تلاش کردند این نور را خاموش کنند، اما اراده و مشیت الهی بر این بود که این نور ابدی بماند. در حالی که هر چه در این دنیاست فانی است، یاد و نور امام حسین (ع) به فرمان خدا ماندگار شد تا راهنمای همیشگی مؤمنان باشد.

وارث کمالات انبیا؛ از خلیل‌الله تا حبیب‌الله

یکی از محورهای اصلی این گفتگو، تحلیل ویژگی‌های امام حسین (ع) در متون زیارتی بود. این استاد حوزه علمیه قم تبیین نمود: اگر کلمات زیارت اربعین را با دقت بررسی کنیم، می‌بینیم ویژگی‌هایی برای امام حسین (ع) بیان شده که در اصل، مقام‌های ویژه‌ی پیامبران است. برای نمونه:

- مقام "خلیل‌الله" (دوست خدا) که مختص حضرت ابراهیم (ع) بود، در زیارت اربعین برای امام حسین (ع) ذکر شده است.

- مقام "نجیب‌الله" که ویژگی حضرت نوح (ع) بود، در اینجا برای امام حسین (ع) بیان شده.

- و مقام "حبیب‌الله" (محبوب خدا) که جایگاه والای پیامبر اکرم (ص) است، در این زیارت به امام حسین (ع) عنایت شده است.

وی در این راستا توضیح داد: این یعنی امام حسین (ع) وارث تمام انبیاست. اما این وارث بودن، به معنای ارث مادی نیست؛ بلکه یعنی تمام کمالات و ویژگی‌های برگزیده پیامبران از حضرت آدم (ع) تا خاتم پیامبران (ص)، در وجود نازنین امام حسین (ع) تجلی یافته است.

پیوند زیارت اربعین و زیارت معارف

استاد نمازی به ارتباط تنگاتنگ میان زیارت اربعین و زیارت معارف اشاره کرد و افزود: وقتی در زیارت معارف می‌خوانیم "السلام علیک یا وارث انبیاء الله"، در واقع تأییدی بر همان نکاتی است که در زیارت اربعین آمده است. امام حسین (ع) وارث مقام "برگزیدگی" حضرت آدم (ع) و سایر پیامبران است. بنابراین، هر کس این امام را به عنوان الگو و سرمشق زندگی قرار دهد، در واقع با تمام کمالات پیامبران الهی پیوند خورده است.

وی تأکید کرد: زیارت اربعین، ما را با این حقیقت آشنا می‌کند که امام حسین (ع) نه تنها پیشوای یک ملت، بلکه تجلی تمام کمالات الهی و وارث برحق تمام پیامبران است تا ما را به سوی نور مطلق و کمال ایمان هدایت نماید.

عظمت امام حسین (ع)؛ از پیشگویی انبیاء تا فداکاری برای ابدیت

استاد نمازی در ادامه گفتگو، با نگاهی به پیشینه آسمانی حادثه عاشورا، تبیین نمود که مصیبت امام حسین (ع) تنها اتفاقی در تاریخ نبود، بلکه از پیش در ساحت قدس الهی و برای انبیاء روایت شده بود.

وی با نقل روایاتی تکان‌دهنده، اشاره کرد: حتی در آغاز خلقت، هنگامی که نام پنج تن آل محمد (ص) بر زبان ابوالبشر (ع) جاری شد، اشک از دیدگان او جاری گشت؛ چرا که خداوند به او خبر داد فرزندی از نسل پیامبر برگزیده در سرزمین کربلا، سر از پیکرش جدا خواهد شد و زیر سم اسبان قرار خواهد گرفت.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: این غم و اندوه، تنها مختص به زمان عاشورا نبود؛ بلکه حضرت زکریا (ع) نیز در ورود به کربلا، با غم و اندوهی عمیق، شاهد آثار این تراژدی آسمانی بود. حتی امیرالمؤمنین (ع) در بازگشت از جنگ صفین، هنگام درنگ در کربلا، این خاک را "سرزمین عاشقان و شهدا" نامید و در خواب، دریای خون حسین (ع) را مشاهده کرد و بر او گریست.

 فداکاری جامع و پاسخ جاودانه الهی

استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم به تضاد میان «پیروزی ظاهری» و «پیروزی حقیقی» پرداخت و اظهار داشت: یزید در ظاهر پیروز شد، اما امروز کسی او یا معاویه را زیارت نمی‌کند. پیروز واقعی امام حسین (ع) بود؛ زیرا ایشان ملاقات با پروردگار عالم را بر هر چیزی ترجیح داد و برای حفظ اسلام و ارزش‌های انسانی، تمام هستی خود، فرزندان و یارانش را فدا کرد.

وی تأکید کرد: وقتی امام حسین (ع) تمام دارایی خود را فدا کرد، خداوند نیز در پاسخ، چیزی جاودانه را به ایشان بخشید. نعمت‌های دنیا فانی هستند، اما بهشت و مقام ابدی، پاداش الهی برای این ایثار عظیم است. به همین دلیل است که امروز، حتی یک قطره اشک برای امام حسین (ع)، می‌تواند تبدیل به بهشت شود؛ چرا که ایشان با خون خود، راه رسیدن به خدا و حقیقت را برای تمام بشریت باز کرد.

امام حسین (ع)؛ نقطه تلاقی تمام ادیان و امید جاماندگان

استاد روح‌الله نمازی در بخش پایانی گفتگو، به گستره جهانی محبت به امام حسین (ع) اشاره کرد و اظهار داشت: امروزه نام اباعبدالله الحسین (ع) بر سر زبان همگان است؛ فارغ از اینکه شیعه باشند یا سنی، مسیحی باشند یا یهودی. ایشان از مرزهای قومیت و مذهب عبور کرده‌اند و امروزه میلیون‌ها انسان از هر کیش و آیینی در پی زیارت ایشان هستند.

پیام به جاماندگان؛ اتصال قلبی، جایگزین حضور فیزیکی

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به کسانی که به هر دلیل موفق به سفر اربعین نشده‌اند، پیام داد: خوشا به حال کسانی که در این سفر روحانی حضور دارند، اما کسانی که جامانده‌اند نیز بدانند که خداوند هرگز اباعبدالله (ع) را تنها نمی‌گذارد و ایشان نیز هیچ‌کس را تنها نمی‌گذارد. اگر در سفر فیزیکی نیستید، قلب و سیمایتان را به امام حسین (ع) متصل کنید و از صمیم دل به ایشان سلام بگویید. خواندن زیارت اربعین در خانه، یکی از علامات ایمان است و راهی است تا در زمره محبان و شیعیان راستین قرار گیرید.