استاد حسین عبداللهی، از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع‌رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به تحلیل جایگاه ایمان در قرآن کریم و آثار حیاتی آن در زندگی انسان پرداخت و اظهار داشت: ایمان واقعی، توانایی انسان را برای عبور از بن‌بست‌ها و محقق ساختن امور ناممکن فراهم می‌کند.

/270/260/21/

تأکید قرآن بر ایمان؛ پاسخی به نیازهای جامع بشری

این استاد درس خارج حوزه با اشاره به تکرار گسترده واژه «ایمان» در قرآن کریم اظهار داشت: برخی پژوهشمندان بر این باورند که خداوند متعال بیش از ۸۲۰ بار از واژه ایمان در قرآن استفاده کرده است. این تکرار بسیار زیاد، اتفاقی نیست؛ بلکه نشان‌دهنده آن است که ایمان ریشه‌های عمیقی در تمام ابعاد زندگی ما دارد. از حوزه‌های فردی و خانوادگی گرفته تا عرصه‌های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و نظامی، همگی نیازمند تکیه بر ایمان هستند.

تولید امید؛ ثمره بنیادین ایمان

وی یکی از مهم‌ترین دستاوردهای ایمان را «تولید امید» دانست و تصریح کرد: انسان‌های باایمان کسانی هستند که به وعده‌های خداوند اعتماد دارند و دست قدرت حِیّ قیوم را فراتر از توان بشر ضعیف می‌بینند. چنین افرادی در سخت‌ترین شرایط و دشوارترین مراحل زندگی، هرگز دچار احساس خلأ یا بن‌بست نمی‌شوند، زیرا باور دارند که راه گشایش باز خواهد شد و دست عنایت پروردگار از آستین قدرت خود بیرون می‌آید تا کمکشان کند.

درس‌های ایمان از سیره حضرت موسی (ع)

استاد عبداللهی اظهار داشت: وقتی حضرت موسی (ع) در میان دو تضاد قرار گرفت؛ از یک سو سپاهیان فرعون در تعقیب بودند و از پیش‌رو دریایی متلاطم، همراهانش فریاد زدند: "ما گرفتار شدیم و همه چیز تمام شد". اما پاسخ ایمان‌بنیان موسی (ع) این بود: "کلا، ان معی ربی سیهدین" (هرگز چنین نیست؛ خدا با ماست و ما را هدایت خواهد کرد). این است پاسخ کسی که می‌داند خداوند سبب‌ساز است و مؤمنان را در بن‌بست رها نمی‌کند.

ایمان یعنی: ممکن کردن ناممکن‌ها

وی با تأکید بر اینکه ایمان، فراتر از محاسبات ظاهری و ریاضیات بشری است، یادآور گردید: در نگاه سکولار، شرایط موجود ممکن است بگوید "نمی‌شود" یا "امکان ندارد"، اما ایمان می‌گوید "محال نیست". ایمان یعنی اعتماد به امری که از نظر ظاهری برای بشری ناممکن به نظر می‌رسد، اما در پیشگاه قدرت الهی سهل و آسان است.

بشارات قرآنی؛ از حضرت مریم تا حضرت زکریا (ع)

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به آیات سوره‌های مریم و ذاريات، تصریح کرد: خداوند در قرآن با ذکر مصادیق مختلف، به ما می‌آموزد که آنچه ناممکن می‌پنداریم، برای او آسان است. برای نمونه، بشارت به فرزند برای حضرت مریم (س) که دوشیزه بود و برای حضرت زکریا (ع) که به دلیل پیری و نازایی همسرش در بن‌بست بود، هر دو با این عبارت پاسخ داده شد: "و کان ذلک علی الله یسیرا" (و این بر خداوند آسان است). جوانان با این نگاه به قرآن نگاه کنند و بدانند که ثبات قدم و باور قلبی، تنها راه عبور از محدودیت‌های ظاهری و رسیدن به موفقیت‌های ناممکن است.

عبور از محدودیت‌های مادی با کلید «و کان ذلک علی الله یسیرا»

استاد عبداللهی با اشاره به تضاد میان دیدگاه انسانی و اراده الهی، خاطرنشان کرد: بسیاری از پدیده ها از نظر ما انسان‌ها ناممکن به نظر می‌رسد، اما قرآن با عبارت "و کان ذلک علی الله یسیرا" (و این بر خدا آسان است)، ما را به سطحی بالاتر از اسباب و علل مادی دعوت می‌کند تا از زمین به سوی آسمان نزدیک شویم.

وی با ذکر نمونه حضرت زکریا (ع) تصریح کرد: خداوند به زکریا (ع) فرمود که اگرچه برای تو سخت است، اما برای من آسان است. هدف قرآن این است که "ناممکن‌ها" را برای انسان "ممکن" کند. برای این امر، تنها نیاز به ثبات قدم، باور عمیق و ایمان به قدرت خداوند است. این پیام در سوره‌های مریم و ذاریات تکرار شده تا ذهن جوانان مؤمن را به سوی توکل مطلق جلب کند.

امتحان ایمان در داستان ابراهیم و اسماعیل (ع)

استاد درس خارج حوزه علمیه قم در تحلیل داستان حضرت ابراهیم (ع) و فرزندش اسماعیل (ع)، فرمود: در پیری و در بی‌آب‌وعلفی مکه، تولد فرزند و سپس پذیرش فرمان ذبح توسط اسماعیل (ع)، در واقع غلبه بر تمام محدودیت‌های منطقی و مادی است. پاسخ اسماعیل (ع) به پدرش که "ان شاء الله من الصابرین" (اگر خدا بخواهد، من از صبوران خواهم بود) را می‌توان نمادی از تسلیم مطلق در برابر اراده الهی دانست.

کربلا؛ تلاقی عقل، منطق و ایمان

حجت‌الاسلام عبداللهی در پیوند دادن این مفاهیم با واقعه عاشورا، اظهار داشت: در کربلاست که مقوله عقل و منطق با مقوله ایمان و امید در می‌آمیزد. وقتی امام حسین (ع) در روز عاشورا مخاطب لشکریان دشمن قرار می‌گیرد و آن‌ها را به آزادی در دنیا دعوت می‌کند، در واقع می‌خواهد بگوید که در برابر ظلم، قیام یک ضرورت منطقی و انسانی است.

وی افزود: در کربلاست که امید، در سخت‌ترین شرایط تجلی می‌یابد. ایستادگی ۷۰ نفر در برابر ۲۰۰ هزار نفر، یا صلابت حضرت زینب (س) در برابر یزید با این کلام که "به خدا سوگند ذکر ما را محو نمی‌کنی"، همگی نشان‌دهنده آن است که امید در مسیر حق، شکست‌ناپذیر است.

 بیداری از خواب غفلت در سایه حقیقت

استاد حوزه علمیه قم با اشاره به خطبه امام حسین (ع) در شب عاشورا، تأکید کرد: امام (ع) از یارانش می‌خواهد که به حقیقت دنیا بنگرند و ببینند که زندگی دنیوی چیزی جز لعب و لهو و متاع غرر نیست. این بیداری از خواب غفلت و دیدن حقیقت دنیاست که انسان را به سوی رستگاری می‌برد.

وی اظهار داشت: ما در مدرسه کربلاست که آموخته‌ایم حتی در سخت‌ترین شرایط، امید باید باشد. در کربلاست که فهمیدیم راه را گم نکرده‌ایم و امید به پیروزی حق، هرگز شکست‌ناپذیر است.