استاد میرزا احمد اسدی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره‌ای اساتید، به تبیین جایگاه والای حضرت زینب کبری (س) و تأثیر تربیت حضرت زهرا (س) در شکل‌گیری شخصیت ایشان پرداخت.

/270/260/22/

استاد میرزا احمد اسدی در ابتدای گفتگو با تبریک میلاد حضرت زینب (س)، ایشان را الگوی جامع زنان در مکتب اسلام دانست و خاطرنشان کرد: شخصیت حضرت زینب (س) محصول تربیت در دامن «حجت خدا»، حضرت فاطمه زهرا (س) است. اشاره به مقام حجیت حضرت زهرا (س) در روایات، به‌ویژه فرمایش امام حسن عسکری (ع) مبنی بر اینکه «مادر ما حجت ماست»، نشان‌دهنده جایگاه سندیت و اعتماد مطلق به ایشان است و حضرت زینب (س) در چنین محیطی رشد یافتند.

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم با تحلیل ویژگی‌های کلامی حضرت زینب (س) در دوران اسارت اظهار داشت: زمانی که مردم کوفه و شام، لحن و صورت کلام حضرت زینب (س) را می‌شنیدند، گویی صدای امیرالمؤمنین علی (ع) را می‌شنیدند. این شباهت تنها در ظاهر نبود، بلکه افق‌های فکری، انسانی و معرفتی موجود در نهج‌البلاغه، در کلام ایشان جاری بود.

وی افزود: مردم کوفه که سال‌ها با لحن و بیان امیرالمؤمنین علی (ع) در دوران خلافت ایشان آشنا بودند، با شنیدن خطبه‌های حضرت زینب (س) متوجه شدند که این بانوی بزرگ، تمام آن عظمت فکری و بلاغت پدرشان را به ارث برده است. در واقع، حضرت زینب (س) محصول مستقیم تربیت الهی پدر و مادرشان بود که توانستند با همان قدرت کلامی، خاندان بنی‌امیه را به خاک مذلت بکشانند.

استاد اسدی در ادامه به موضوع «علم لدنی» در خاندان عصمت اشاره کرد و گفت: در مورد مقام معرفت حضرت زهرا (س) و حضرت زینب (س) باید به این نکته توجه داشت که علم ایشان، «علم غیرمعلّم» است. همان‌طور که در روایات آمده، علم ائمه (ع) نه از طریق کلاس‌های درسی یا مطالعه کتاب‌های بشری، بلکه به صورت لدنّی و مستقیم از جانب خداوند بوده است. حضرت زینب (س) نیز از این جریان معرفتی بهره‌مند بودند و بدون نیاز به تعلیم و تعلم سنتی، به مقام والای شهود و معرفت خداوند دست یافتند.

وی تأکید کرد: مطالعه در سیره حضرت زینب (س) به ما می‌آموزد که چگونه می‌توان در سخت‌ترین شرایط، با تکیه بر ایمان و معرفت، حقیقتی را که از پدر و مادر گرفته‌ایم، به جامعه منتقل کرد و در برابر ظلم استوار ماند.

«فهم» و «حکمت عملی» حضرت زینب (س)، فراتر از علوم اکتسابی است

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم با تحلیل ویژگی‌های کلامی حضرت زینب (س) در دوران اسارت اظهار داشت: زمانی که مردم کوفه و شام، لحن و صورت کلام حضرت زینب (س) را می‌شنیدند، گویی صدای امیرالمؤمنین (ع) را می‌شنیدند. این شباهت تنها در ظاهر نبود، بلکه افق‌های فکری و معرفتی موجود در نهج‌البلاغه، در کلام ایشان جاری بود و همین امر باعث شد تا خاندان بنی‌امیه در برابر قدرت کلام ایشان به خاک مذلت کشیده شوند.

استاد اسدی به تبیین مفهوم «عالم غیر معلم» پرداخت و با استناد به دیدگاه بزرگانی چون علامه طباطبایی (ره) تصریح کرد: عصمت در اینجا را می‌توان به «علم» بازگرداند؛ علمی توأم با معرفتی بسیار بالا که نیاز به کلاس درس، استاد یا مطالعه کتاب‌های بشری نداشته است. ایشان تأکید کرد که در مورد حضرت زینب (س)، تعبیر «عالمه غیر معلمه و فهمه غیر مفهمه» به کار رفته است که نشان‌دهنده مرتبه‌ای والاتر از علم معمولی است.

وی با تبیین تفاوت میان «علم» و «فهم» در ادبیات فقهی و معرفتی افزود: «فهم» در اینجا به معنای «حکمت عملی» است. یعنی کسی که در مقام عمل، چنان ظریف و دقیق رفتار می‌کند که هیچ ایرادی بر نقش‌آفرینی او وارد نباشد. حضرت زینب (س) در واقعه کربلا و پس از آن، چنان با حکمت و دقت عمل کردند که این امر نشان‌دهنده مقام «فهم» ایشان است؛ مقامی که فراتر از دانسته‌های نظری بوده و در عمل متجلی گشته است.

این استاد حوزه علمیه قم در پایان خاطرنشان کرد: بلندپایگی علمی و سطح بالای «فهم» در حق حضرت زینب (س)، موضوعی است که باید بیشتر مورد بحث و بررسی قرار گیرد؛ چرا که ایشان توانستند در سخت‌ترین شرایط، با تکیه بر این حکمت عملی، مسیر ولایت را صیانت کرده و الگویی ابدی برای تمامی انسان‌ها باشند.