استاد میرزا احسان زاهری کاشانی، از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «تفسیر سوره یوسف؛ آیه ششم و سنت‌های سه‌گانه مؤمن» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو با اشاره به آیه ششم سوره یوسف «وَ کَذلِکَ یَجْتَبیکَ رَبُّکَ وَ یُعَلِّمُکَ مِنْ تَأْویلِ الْأَحادیثِ وَ یُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَ عَلی آلِ یَعْقُوبَ کَما أَتَمَّها عَلی أَبَوَیْکَ مِنْ قَبْلُ إِبْراهیمَ وَ إِسْحاقَ إِنَّ رَبَّکَ عَلیمٌ حَکیمٌ» خاطرنشان کرد: حضرت یعقوب به فرزندش یوسف فرمود خوابش را بازگو نکند، چرا که از همان آغاز، مکر و حسادت در کمین او بود و سرانجام نیز به انداختن یوسف در چاه انجامید.

سه سنت مؤمن در روایت امام رضا (ع(

وی با استناد به روایتی از امام رضا (ع) تصریح کرد: مؤمن، مؤمن نیست مگر آنکه سه خصلت داشته باشد؛ سنتی از پروردگار، سنتی از پیامبرش و سنتی از ولی خدا. سنت الهی «فلیکتمن السر» است؛ یعنی انسان باید اسرار را حفظ کند و به همین دلیل حضرت یعقوب این راز را به برادران یوسف نگفت. امام صادق (ع) نیز فرمود: «سرّک من دمک»، اسرار تو از خون توست و خون جز در رگ‌ها جریان نمی‌یابد؛ یعنی اگر راز خود را افشا کنی، دیگر راز نیست.

استاد زاهری کاشانی در تشریح سنت پیامبر (ص) افزود: سنت نبوی «مداراة الناس» است؛ یعنی مدارا با مردم. انسان باید با مردم مدارا کند، خوابش را بازگو نکند و زندگی خود را حفظ کند تا سرانجام کارش روشن شود. اما سنت ولی خدا، «صبر فی البأساء و الضراء» است؛ یعنی مقاومت در برابر همه مشکلات و سختی‌ها. یوسف (ع) نیز در کاخ پادشاه مصر در برابر مشکلات پیش‌آمده از سوی زلیخا و دیگران مقاومت کرد و تقوای خود را حفظ نمود. او با اهل کاخ مدارا می‌کرد تا او را نکشند و از میان نبرند، و راز خود را نیز مکتوم می‌داشت.

انتخاب الهی و جایگاه ویژه حضرت یوسف

وی با اشاره به عبارت «یَجْتَبیکَ رَبُّکَ» اظهار کرد: پروردگار تو، تو را برگزید و تربیت کرد؛ یعنی تو برگزیده الهی هستی. اینکه در خواب یازده ستاره و خورشید و ماه را دیدی و بر تو سجده کردند، نشان آن است که خداوند تو را برای مأموریت ویژه‌ای انتخاب کرده است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه تصریح کرد: «وَ یُعَلِّمُکَ مِنْ تَأْویلِ الْأَحادیثِ»؛ یعنی خداوند تعبیر خواب را به تو آموخت. مراد از «احادیث» در اینجا تعبیر خواب است؛ چرا که خواب‌ها با جملات و سخنان بیان می‌شوند. بزرگان در بحث خواب به اجماع معتقدند که تعبیر و تفسیر خواب، علمی است که خدا به انسان عطا می‌کند و کسی با خواندن کتاب نمی‌تواند مفسر خواب باشد. سپس فرمود: «وَ یُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَ عَلی آلِ یَعْقُوبَ»؛ یعنی خداوند نعمتش را بر تو تمام کرد؛ نه تنها تو به این مقام می‌رسی، بلکه به آل یعقوب نیز می‌رسد؛ همان‌گونه که پیش از این نعمتش را بر پدران تو ابراهیم و اسحاق تمام کرده بود.

علم و حکمت مطلق الهی

استاد زاهری کاشانی در پایان با تحلیل عبارت «إِنَّ رَبَّکَ عَلیمٌ حَکیمٌ» خاطرنشان کرد: پروردگار تو قطعاً اشراف علمی دارد و در عین قدرت، احاطه علمی بر جهان هستی دارد؛ حتی از انبیای گذشته و آینده و همه کتاب‌های آسمانی آگاه است. تمام احاطه، قدرت، تنبیه، ثواب و عقاب او حکیمانه و عادلانه است. امید است ما نیز از این داستان بهره‌مند شویم، راه انبیای الهی را در پیش بگیریم و اسرار و جایگاه‌ها را حفظ کنیم.