استاد سید محمدعلی فقیهی، از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اقتدار امت اسلامی در قرآن؛ تمسک به ولایت ائمه علیهمالسلام» پرداخت.
/270/260/21/
این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو با اشاره به آیه «الْیَوْمَ اَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ اَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی وَ رَضیتُ لَکُمُ الْاِسْلامَ دیناً» در سوره مائده خاطرنشان کرد: این آیه پس از آنکه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در روز عید غدیر، ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام را در جمع حدود صد هزار نفر علنی اعلام کردند، نازل شد؛ یعنی روزی که دین کامل، نعمت تمام و اسلام مورد رضای الهی شد.
وی با بیان اینکه از این آیه روشن میشود دین اسلام بدون ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام نه دین کامل است، نه نعمت تام و نه مورد رضایت الهی، اظهار داشت: خداوند اسلامی را پسندیده است که ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام در آن باشد و همین اسلام است که مایه اقتدار امت مسلمان میشود؛ زیرا ائمه علیهمالسلام قطب عالم وجودند و همه امور به آنان سپرده شده است، البته در طول اراده الهی، به این معنا که اراده ایشان همان اراده الهی است و خداوند خواسته به برکت و فیض وجود آنان همه امور عالم هستی جاری شود.
جایگاه امام در هدایت و تحرک جامعه اسلامی
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به فرمایش امیرالمؤمنین علیهالسلام «اِنَّما اَنَا قُطْبُ الرَّحا تَدورُ عَلَیَّ وَ نَبُّ مَکانی» تصریح کرد: حضرت خود را به قطب و محور سنگ آسیا تشبیه کردهاند؛ همان چوبی که در میان سنگ آسیا قرار دارد و سبب چرخش آن میشود. حضرت فرمود اگر من از این سنگ آسیا جدا شوم، مدارش معلوم نیست به کجا میرود و سنگینیهایش بینظم بالا و پایین میرود. بنابراین تا زمانی که امام علیهالسلام حضور دارد، جامعه مسلمین به سمت مقصد درست حرکت میکند و هر کجا و هر زمان مردم امام معصوم را رها کردند، دچار اضطراب و سرگردانی شدند.
وی با اشاره به خطبه ۱۸۲ نهجالبلاغه خاطرنشان کرد: امیرالمؤمنین علیهالسلام فرمود «اِنَّما مَثَلی بَیْنَکُمْ مَثَلُ السِّراجِ فی ظُلْمَةٍ یَسْتَضیءُ بِها مَنْ اَمامَهُ»؛ مثل من در میان شما همچون چراغی در تاریکی است که تنها کسانی از آن بهره میگیرند که پیش روی آن باشند. تحرک جامعه اسلامی به واسطه امام معصوم علیهالصلاة والسلام است و همین امر مایه اقتدار است. همچنین از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده است «مَثَلُ اَهْلِ بَیْتی مَثَلُ سَفینَةِ نوحٍ، مَنْ رَکِبَها نَجا وَ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْها غَرِقَ»؛ مثل اهل بیت من همانند کشتی نوح است؛ هر کس سوار آن شود نجات مییابد و هر کس از آن کناره بگیرد، غرق میشود. در صلوات شعبانیه نیز از اهل بیت با تعبیر «اَلْفُلْکِ الْجارِیَةِ فِی اللُّجَجِ الْقامِرَةِ» یاد میشود که «یَأْمَنُ مَنْ رَکِبَها وَ یَغْرَقُ مَنْ تَرَکَها»؛ هر که سوارش شود ایمن میماند و هر که رهایش کند غرق میشود.
برکات هستی به برکت اهل بیت (ع)
استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه همه برکات هستی به برکت اهل بیت عصمت و طهارت است، اظهار داشت: در زیارت جامعه کبیره میخوانیم «بِکُمْ فَتَحَ اللهُ وَ بِکُمْ یَخْتِمُ»؛ خداوند به واسطه شما آغاز میکند و به واسطه شما پایان میدهد؛ «وَ بِکُمْ یُنَزِّلُ الْغَیْثَ»؛ باران به برکت شما نازل میشود؛ «وَ بِکُمْ یُمْسِکُ السَّماءَ اَنْ تَقَعَ عَلَی الْاَرْضِ»؛ آسمان به برکت شما بر پا است و اگر لطف شما نبود، آسمان و زمین درهم میریخت؛ «وَ بِکُمْ یُنَفِّسُ الْهَمَّ وَ یَکْشِفُ الضُّرَّ»؛ غمها و گرفتاریها به واسطه شما برطرف میشود.
وی افزود: همه تجربه کردهاند که با توسل به ائمه علیهمالسلام مشکلات خود را برطرف میکنند. شیعیان با توسل به ائمه حاجات گرفتهاند و حتی اهل تسنن، مسیحیان و یهودیان نیز از برکت خاندان اهل بیت بهره میگیرند و گرفتاریهای خود را به واسطه توجه به معصومین علیهمالسلام برطرف میکنند. پس اگر جامعه اسلامی بخواهد مقتدر باشد، باید به منشأ همه برکات و همه عالم وجود تمسک پیدا کند؛ در این صورت نقشههای دشمنان نقش بر آب میشود و ائمه در برابر دشمن به ما کمک میکنند تا ما قویتر و دشمن ضعیفتر شود و رعب در دل او افتد.
وی با اشاره به فرمایش حضرت بقیةالله عجل الله تعالی فرجه الشریف تصریح کرد: حضرت فرمود «اِنّا غَیْرُ مُهْمِلینَ مُراعاتَکُمْ وَ لا ناسینَ ذِکْرَکُمْ»؛ ما مراعات شما را رها نکرده و یاد شما را فراموش نکردهایم؛ و اگر چنین بود «لَسْتَلمَکُمْ اَعْداء»؛ دشمنان شما را پایمال میکردند. بنابراین تمسک به ولایت ائمه علیهمالسلام بهترین عامل اقتدار امت اسلامی است.
ولایت؛ شرط قبولی اعمال
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به اهمیت ولایت در روایات خاطرنشان کرد: در ذیل آیه «اِنَّ اللهَ لایَغْفِرُ اَنْ یُشْرَکَ بِهِ» از اهل بیت علیهمالسلام نقل شده که «اَلْجاحِدُ بِوَلایَةِ عَلِیٍّ کَعابِدِ وَثَنٍ»؛ انکارکننده ولایت علی بن ابیطالب همچون بتپرست است و این گناهی است که مشمول آمرزش الهی نمیشود، مگر آنکه توبه کند و ولایت را بپذیرد. ابوحمزه ثمالی نقل میکند در محضر امام سجاد علیهالسلام بودم؛ حضرت فرمود بهترین مکان کجاست؟ عرض کردم میان رکن و مقام. حضرت فرمود اگر کسی عمر نوح داشته باشد و روزها را در میان رکن و مقام روزه بگیرد و شبها عبادت کند و با
این حال از دنیا برود، اگر ولایت ما را نداشته باشد هیچ سودی برای او ندارد. در روایت دیگری آمده اگر کسی تمام عمرش را روزه بگیرد و شبها به عبادت بیدار باشد و چهل حج خانه خدا انجام دهد و در میان رکن و مقام کشته شود، اگر ولایت ما را نداشته باشد هیچ سودی برای او نخواهد داشت.
عشق به اهل بیت؛ رمز پیروزی در میدانها
استاد درس خارج حوزه با بیان اینکه ولایت اهل بیت است که به اعمال ما اثر میبخشد، تصریح کرد: اقتدار جامعه اسلامی در پرتو ائمه علیهمالسلام محقق میشود و بدون کمک آنان اقتداری وجود ندارد. در هشت سال دفاع مقدس، رمز رزمندگان «یا زهرا»، «یا حسین بن علی»، «یا صاحب الزمان» و «یا علی بن موسی الرضا» بود و همین توسل و عشق به کربلا، تحرکی بینظیر در میان رزمندگان ایجاد میکرد. در میان شهدای مدافع حرم نیز عشق به حضرت زینب سلام الله علیها و دفاع از حرم آن حضرت بود که آنان را به میدان میکشاند. دفاع از اسلام و مسلمین به خودی خود لازم و همیشه جاری است، اما وقتی با ائمه علیهمالسلام پیوند مییابد، تحرک و اقتدار واقعی پدید میآورد.
مودت اهل بیت؛ محبتی که در عمل ظاهر میشود
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به آیه «قُلْ لا اَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ اَجْراً اِلَا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی» اظهار داشت: اجر و پاداش رسالت پیامبر صلی الله علیه و آله، مودت به ذیالقربای اوست. مقصود از مودت، محبتی است که اثر آن در عمل ظاهر شود؛ کسی که مدعی مودت اهل بیت است نمیتواند اهل معصیت باشد و اگر اهل معصیت باشد، در حقیقت محبتی خشک و خالی دارد، نه مودت. محبت واقعی باید در اعمال انسان آشکار شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: قدم برداشتن در مکتب اهل بیت علیهمالسلام بهترین اقتدار است و این حقیقت آزموده شده است. ایران به سبب تشیع و محبت به اهل بیت و تمسک به ولایت، عظمتهای بزرگی آفریده است؛ چه در ایران و چه در سوریه و عراق. حشدالشعبی عراق و حزبالله لبنان نمونههای آشکار این ولایتاند و مردم مظلوم یمن نیز با همین قدرت ولایت، آل سعود را به زمینگیر کردهاند؛ و اگر این قدرت نبود، یمن کوچک بدون امکانات در برابر سعودی مغلوب میشد. امیدواریم خداوند همه مسلمانان و بهویژه شیعیان را در محور ولایت سربلندتر گرداند.