استاد خان بلوکی:

برای دستیابی به تحول مطلوب در حوزه های علمیه حفظ محورهای اصلی علوم اسلامی الزامی است

روش برخورد با مشکلات و مسائلی که برای حوزه های علمیه به صورت سیاسی، اجتماعی و اخلاقی پیش می آید فرق می کند، عالمی با عالم دیگر، روزگاری با روزگار دیگر و مکانی با مکان دیگر فرق می کند. ما باید سعی کنیم که آن محورهای ثابت را کشف کنیم اما چگونگی پرداختن به آن محورها بستگی به شرایط زمانی، مکانی و آن ظرافت ها و دقت هایی دارد که هر فرد در سیره اخلاقی و رفتاری خودش به آن عمل می کند.

 

استاد امیر خان بلوکی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: در رابطه با تحولی که لازمه هر روزگاری در حوزه های علمیه و در کل مجامع علمی است باید نسبت به اصل این علوم و بررسی های انجام شده تا کنون و اصالت آنها که حقیقت این علوم در نسبت با شریعت است، تأمل کنیم و نسبت به ابتدای شروع آنها که وجود مقدس رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم و اهل بیت علیهم السلام هستند (و علوم مختلف از آنها منشعب شده است) توجه کافی داشته باشیم و به این امر مهم بپردازیم که اصالت این علوم باید حفظ شود چون قرار نیست از این علوم خارج شویم.

 

وی افزود: باید استخراجی کنیم و به واسطه آن محورهای علوم را کشف کنیم که از آنها تعدی نکنیم که این محورها در هر علمی معین است و اموری است که از ضروریات آن علم و مقبولات آن به شمار می رود و یکی از آنها هم روش است که ممکن است تغییراتی کند و از متغیرات آن علم است. ما نمی خواهیم از چارچوب های کلی که ترسیم شده است خارج شویم اما بعضی وقت ها شاید نیاز باشد در چارچوب هم تغییر و تحول جدیدی ایجاد کنیم و در روشمندی این علوم هم ممکن است تغییراتی اتفاق بیفتد.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: نکته ای که در بحث تحول نسبت به تراثی که برای ما از گذشتگان باقی مانده است قابل ذکر است این است که چیزهایی باید ثابت و محور بمانند و حول آنها بگردیم و تغییر نکنند تا مبادا ماهیت یک حرکت علمی عوض شود و تبدیل به چیز دیگری شود مثل بعضی علوم که اول چیزی بودند و بعد به مرور زمان به علوم دیگری تبدیل شدند اما می توانیم در متغیرات و روش ها به اقتضای روز تغییر ایجاد کنیم.

 

وی خاطرنشان کرد: سابقا این گونه بود که مأموریت هر علمی را در نظر می گرفتند و سه سطح برای آن معرفی می کردند مرحله مقدماتی، میانی و نهایی مثل کتاب جامع المقدمات که در حوزه ها به عنوان مرحله مقدماتی تدریس می شد که بعد از آن نوبت به مرحله میانی می رسید و مرحله نهایی آن در دروس خارج بحث و بررسی می شد و ماموریت هر کتابی هم در حوزه ها به همین شکل بود.

 

استاد خان بلوکی اظهار داشت: در حوزه کتاب های اصولی دچار تغییر شده است قبلا معالم خوانده می شده است بعد از آن کتاب مرحوم آقای حیدری در اصول خوانده می شد و بعد هم کتاب مرحوم مظفر آمد. در منطق و فلسفه هم همین طور ماموریت هر کتابی مشخص بود که باید طلبه را به کجا برساند و بعد از آن چه انتظارات و توقعاتی از طلبه ها می رود، اهداف پیش بینی شده ابتدائا باید تعریف شود و بعد از این که این مراحل تمام شد، بررسی های لازم صورت گیرد که طلبه ها واقعا به آن نتایج رسیده اند یا نه؟ صرف قبولی و نمره بالا باعث نمی شود که فرد بتواند آن مرحله را بگذراند.

 

وی اضافه کرد: در حال حاضر گمان می شود که هر کس یک دوره رسائل و مکاسب و کفایه رفت، زمان آن است که بیاید به درس خارج، ماموریت درس خارج چیست؟ باید هر سطحی که تعیین می شود ماموریتش هم مشخص شود. همچنین باید معین شود از طلبه ای که این مراحل را گذرانده است چه توقعی می رود.

 

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: ما باید قدری در موضوعات کار کنیم. این بحث که وظیفه فقیه فقط استنباط حکم است و به موضوع هیچ کاری ندارد، جوابگوی امروز ما نیست. امروزه مردم بسیاری از اشکالات و سوالاتی که از دفاتر می پرسند در مورد موضوعاتی است که حکم آنها را می دانند، گاهی از مرجع پرسیدند یا در رساله ها دیده اند یا بالأخره اطلاع دارند اما در شبهات موضوعی مشکل دارند و ما این مشکلات را رها کرده ایم، بعضی مواقع هم تحقیق در موضوعات واقعا از حوزه ها و علمای اعلام و محققین بر می آید یعنی مردم توان تحقیق در آن زمینه ها را ندارند، مساله خارجی نیست که به طب، فیزیک، شیمی و دانشمندان خارج حوزه ها مربوط باشد، بعضی از این مسائل فقط کار حوزه ها است.

 

استاد خان بلوکی اظهار داشت: محورهای اصلی علوم نباید فراموش شود مهم این است که باید روش را تغییر دهیم. بعضی وقت ها تراث بر سیره عملی علمای گذشته حمل می شود. آن مطلب هم مشمول همین قانون است که بیان شد که محورهایی دارد که در سیره علما مشاهده می شود و از آن نباید عدول کنیم اما روش برخورد با مشکلات و مسائلی که برای حوزه های علمیه به صورت سیاسی، اجتماعی و اخلاقی پیش می آید فرق می کند، عالمی با عالم دیگر، روزگاری با روزگار دیگر و مکانی با مکان دیگر فرق می کند. ما باید سعی کنیم که آن محورهای ثابت را کشف کنیم اما چگونگی پرداختن به آن محورها بستگی به شرایط زمانی، مکانی و آن ظرافت ها و دقت هایی دارد که هر فرد در سیره اخلاقی و رفتاری خودش به آن عمل می کند.

 

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: ان شاءالله خداوند هم به این حوزه ها به برکت ادعیه وجود مقدس حضرت مهدی عنایت دارد و روز به روز شاهد بالندگی و به روز شدن حوزه ها باشیم. هم از جهت تعلیم علوم که بتواند به روز باشد و مفاهیم را راحت منتقل کند و بتواند نیازهای جامعه و مسائل روز را در شاخه های مختلف علمی اعم از کلامی، فقهی، تفسیری و تاریخی برطرف کند. ان شاء الله به گونه ای شود که این علوم در زمینه های مختلف بتواند پاسخگو باشد و از فضای جامعه خود نیز عقب نمانده باشد.21/260/

 

د, 10/30/1398 - 16:35