استاد شریف:

صفات مومن در کلام امام رضا (ع)

امام رضا علیه السلام فرمود: مؤمن، مؤمن واقعی نیست، مگر آن که سه خصلت در او باشد: سنّتی از پروردگارش و سنّتی از پیامبرش و سنّتی از امامش. امّا سنّت پروردگارش، پوشاندن راز خود است، امّا سنّت پیغمبرش، مدارا و نرم رفتاری با مردم است، امّا سنّت امامش، صبر کردن در زمان تنگدستی و پریشان حالی است.

 

به مناسبت سالروز میلاد پر نور و پر برکت آقا امام علی بن موسی الرضا المرتضی علیه السلام، استاد محمد مهدی شریف، از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به گفتگو پرداخت.

 

وی ضمن تبریک به مناسبت ایام دهه کرامت که این عنوان به مناسبت میلاد خانم حضرت معصومه سلام الله علیها و آقا علی بن موسی الرضا علیه السلام بر روی این دهه گذارده شده است، به همین مناسبت به روایتی از حضرت رضا علیه السلام پرداخت.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه خاطرنشان کرد: اگر زندگی مان را بر اساس عمل به فرامین معصومین علیهم السلام پایه ریزی کنیم، زندگانی سعادتمندی خواهیم داشت.

 

وی در ادامه به روایتی از آقا علی بن موسی الرضا علیه السلام پرداخت؛ روایتی که در این منابع بیان شده است: (بحار الأنوار (ط - بيروت) / ج‏75 / 334 / باب 26 مواعظ الرضا ع ، ص : 334؛ الوافي / ج‏4 / 169 / 27، ص : 168؛ أعلام الدين في صفات المؤمنين / 111 / طرائف من الأخبار في بيان صفة المؤمن، ص : 109؛ تحف العقول / النص / 442 / و روي عنه ع في قصار هذه المعاني، ص : 442)

 

استاد شریف این روایت را از کتاب شریف صفات الشيعة ؛ ص37، بیان نمود: «أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارِ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنِ الْحَارِثِ بْنِ الدِّلْهَاثِ مَوْلَى الرِّضَا ع قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع يَقُولُ‏ لَا يَكُونُ‏ الْمُؤْمِنُ‏ مُؤْمِناً حَتَّى‏ تَكُونَ‏ فِيهِ‏ ثَلَاثُ‏ خِصَالٍ‏ سُنَّةٌ مِنْ رَبِّهِ وَ سُنَّةٌ مِنْ‏ نَبِيِّهِ وَ سُنَّةٌ مِنْ وَلِيِّهِ فَالسُّنَّةُ مِنْ رَبِّهِ كِتْمَانُ سِرِّهِ قَالَ عَزَّ وَ جَلَّ- عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى‏ غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى‏ مِنْ رَسُولٍ‏ وَ أَمَّا السُّنَّةُ مِنْ نَبِيِّهِ فَمُدَارَاةُ النَّاسِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَمَرَ نَبِيَّهُ بِمُدَارَاةِ النَّاسِ فَقَالَ‏ خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ‏ وَ أَمَّا السُّنَّةُ مِنْ وَلِيِّهِ فَالصَّبْرُ عَلَى الْبَأْسَاءِ وَ الضَّرَّاءِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ- وَ الصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرَّاء»

 

(مؤمن، مؤمن واقعی نیست، مگر آن که سه خصلت در او باشد: سنّتی از پروردگارش و سنّتی از پیامبرش و سنّتی از امامش. امّا سنّت پروردگارش، پوشاندن راز خود است، امّا سنّت پیغمبرش، مدارا و نرم رفتاری با مردم است، امّا سنّت امامش، صبر کردن در زمان تنگدستی و پریشان حالی است.)

 

سنتی از پروردگار: کتمان سرّ

این استاد سطوح عالی افزود: سنت از پروردگار عالم، کتمان سر است که گناه گناه کاران را بر ملا نمی سازد و آبروی مؤمنان را نمی برد. ما هم چنین کنیم تا هم سنتی از پروردگار عالم را در خود پیاده کرده باشیم و هم بتوانیم به آن امیدوار باشیم که آبروی ما نیز در دنیا و آخرت ریخته نشود.

 

وی افزود: ولو اینکه عملی را از دیگران دیدیم، برای دیگران بازگو نکنیم؛ اگر عملی غیبت حساب می شود، با انجام آن نمی توان ادعا کرد که مؤمن واقعی هستیم.

 

استاد شریف اضافه نمود: به حدی غیبت در مقام مذمت است که شیخ انصاری در مکاسب به روایتی در این باب اشاره نمودند: «اگر کسی غیبت کسی را بکند و در این دنیا موفق شود که از او حلالیت بگیرد، چنین شخصی در آخرت دیرتر از بقیه به بهشت می رود؛ و اگر کسی موفق به گرفتن رضایت از آن شخص نشود، زودتر از دیگران به جهنم خواهد رفت.»

 

«مدارا با مردم» سنتی از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم:

استاد محمد مهدی شریف از «مدارا با مردم» به عنوان سنتی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم یاد نمود که در بیان آقا امام رضا علیه السلام آمده است.

 

وی افزود: مگر نخواندیم که بر سر پیامبر اسلام خاکستر ریخته اند و با این حال وقتی پیامبر می شنوند که آن شخصی که چنین کاری کرده، بیمار شده است، به عیادتش می روند.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه خاطرنشان کرد: آن شخص بیمار که آن عمل ننگین را انجام داد، وقتی با عمل زیبای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم روبرو شد، شهادتین را بر زبان آورد و گفت: «اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمدا رسول الله» و اسلام می آورد.

 

وی افزود: مدارا کردن با مردم در سراسر زندگی حضرت صلی الله علیه و آله و سلم به خوبی معلوم و مشهود است؛ آیات قرآن نیز به برخی از آن جسارت ها که به پیامبر گرانقدر اسلام، و سایر پیامبران الهی صورت می گرفت، اشاره کرده است که به برخی از آنها می پردازیم: صافات 36- «وَ يَقُولُونَ أَ إِنَّا لَتارِكُوا آلِهَتِنا لِشاعِرٍ مَجْنُونٍ» (و مى‏ گفتند: «آيا به خاطر شاعرى ديوانه معبودهايمان را رها كنيم؟») دخان 14- «ثُمَّ تَوَلَّوْا عَنْهُ وَ قالُوا مُعَلَّمٌ مَجْنُونٌ» (و باز از او روى گردانيدند و گفتند: «ديوانه‏اى است تعليم يافته.») ذاریات 39- «فَتَوَلَّى بِرُكْنِهِ وَ قالَ ساحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ»  (او با تمام قدرت روى گرداند و گفت: «جادوگر است يا ديوانه.») ذاریات 52- «كَذلِكَ ما أَتَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا قالُوا ساحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ» (به اين گونه بود كه بر پيشينيان آنها فرستاده‏ اى نيامد مگر اين كه گفتند: «جادوگر است يا ديوانه.»)

طور 29- «فَذَكِّرْ فَما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِكاهِنٍ وَ لا مَجْنُونٍ» (پندشان ده كه به لطف پروردگارت نه كاهنى و نه ديوانه.)

قمر 9- «كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنا وَ قالُوا مَجْنُونٌ وَ ازْدُجِرَ» (پيش از اينها قوم نوح بنده ما را تكذيب كردند و گفتند: «ديوانه است.» و باز داشته شد.)

ص 4- «وَ عَجِبُوا أَنْ جاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ وَ قالَ الْكافِرُونَ هذا ساحِرٌ كَذَّابٌ» (به شگفت آمدند كه چرا هشدار دهنده ‏اى از ميان خودشان بر آنها فرستاده شد و كافران گفتند: «اين جادوگرى كذاب است)

قمر 25- «أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٌ» (آيا از ميان ما تنها بر او وحى نازل شده؟ نه. او دروغگوى هوسبازى است.»)

انبیاء 3 تا 5- «لاهِيَةً قُلُوبُهُمْ وَ أَسَرُّوا النَّجْوَى الَّذِينَ ظَلَمُوا هَلْ هذا إِلاَّ بَشَرٌ مِثْلُكُمْ أَ فَتَأْتُونَ السِّحْرَ وَ أَنْتُمْ تُبْصِرُونَ (3) قالَ رَبِّي يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِي السَّماءِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ (4) بَلْ قالُوا أَضْغاثُ أَحْلامٍ بَلِ افْتَراهُ بَلْ هُوَ شاعِرٌ فَلْيَأْتِنا بِآيَةٍ كَما أُرْسِلَ الْأَوَّلُونَ (5)»

(و دلهايشان غافل بود. ستمكاران در نهان نجوى مى‏كنند كه مگر اين جز بشرى همسان شماست؟ با اين كه مى‏بينيد باز هم به جادو رو مى‏آوريد؟ (3)

گفت: «پروردگار من تمام سخنانى را كه در آسمان و زمين گفته شود مى‏داند و او شنواى داناست.» (4)

همچنين گفتند: «خواب هايى آشفته است يا دروغى است كه مى‏بندد. جز اين نيست كه شاعر است و گرنه بايد مانند پيامبران گذشته براى ما معجزه‏اى بياورد.» (5)

 

وی افزود: می بینیم که مردم به خاطر چیزهایی جزئی با هم درگیر می شوند؛ بله! شاید حق هم با ما باشد، اما مدارا در آن است که اگر هم چنین باشد، باید مدارا کنیم و از حقّمان بگذریم.

 

سنتی از امام علیه السلام: صبر در تنگدستی و پریشانی

استاد محمد مهدی شریف در ادامه و در بخش سوم در توضیح کلام آقا علی بن موسی الرضا علیه السلام به صبر کردن به عنوان سنتی از امام و ولیّ خدا اشاره کرد که به فرموده آقا امام رضا علیه السلام از نشانه های مؤمن است.

 

وی در این راستا به صبرهای امیرالمؤمنین علیه السلام اشاره کرد؛ در ایامی که خار در چشم و استخوان در گلو داشتند.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم افزود: باید و باید چنین صبری که از امیرالمؤمنین علیه السلام و سایر ائمه اطهار علیهم السلام بوده است، برای ما درس آموز و الهام بخش باشد.

 

استاد محمد مهدی شریف در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به مسأله کرونا اشاره کرد و افزود: در مقابل این بیماری هم باید صبر پیشه کرد و علاوه بر رعایت نکات بهداشتی، به درگاه پروردگار عالم تضرع و دعا داشته باشیم./270/260/21/

 

ج, 04/06/1399 - 11:22