استاد بهرام نسب مطرح کرد؛

برخی از سفارشات بزرگان نسبت به زیارت آقا علی بن موسی الرضا (ع)

امام رضا علیه السلام فرمود: زمانى بر مردم خواهد آمد كه در آن، عافيت ده جزء است كه نُه جزء آن در كناره گيرى از مردم و يك جزء آن در سکوت است

 

به مناسبت میلاد با سعادت آقا علی بن موسی الرضا علیه آلاف التحیة و الثناء، استاد محمد سهیل بهرام نسب، از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم، با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به گفتگو پرداخت.

 

وی در ابتدای این گفتگوی صمیمانه به فضیلت بسیار ویژه و با اجر و ثواب چشمگیر زیارت آن حضرت علیه السلام پرداخت: به سند صحیح از کتاب شریف من لا یحضره الفقیه از آن حضرت علیه السلام آمده است: «وَ رُوِيَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ الْبَزَنْطِيِّ قَالَ قَرَأْتُ كِتَابَ أَبِي‏ الْحَسَنِ الرِّضَا ع أَبْلِغْ شِيعَتِي أَنَّ زِيَارَتِي تَعْدِلُ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى أَلْفَ حَجَّةٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ يَعْنِي ابْنَهُ ع أَلْفَ حَجَّةٍ قَالَ إِي وَ اللَّهِ وَ أَلْفَ أَلْفِ حَجَّةٍ لِمَنْ زَارَهُ عَارِفاً بِحَقِّه‏»

(و از احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى روايت شده است كه گفت: نامه ابو الحسن الرضا عليه السّلام را به اين مضمون خواندم: به شيعه من ابلاغ كن كه زيارت من به نزد خداى تعالى برابر با هزار حجّ است، راوى گفت: به امام ابو جعفر، يعنى پسر آن سرور، گفتم: هزار حجّ؟! فرمود: آرى به خدا و هزار هزار حج براى‏ كسى كه با معرفت به حقش او را زيارت كند.) (من لا يحضره الفقيه، ج‏2، ص: 582)

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم با اشاره به کلام آقا امام جواد علیه السلام که فرمود: زیارت امام رضا علیه السلام برای کسی که عارف به حقّ این امام همام باشد، ثواب یک میلیون حجّ را دارد؛ به معنای «عارف بودن به حقّ حضرت علیه السلام» پرداخت و در این زمینه به روایتی از آقا امام صادق علیه السلام اشاره نمود: «حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ تَاتَانَةَ وَ الْحُسَيْنُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ هِشَامٍ الْمُكَتِّبُ وَ أَحْمَدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ مَاجِيلَوَيْهِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى بْنِ الْمُتَوَكِّلِ وَ عَلِيُّ بْنُ هِبَةِ اللَّهِ الْوَرَّاقُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالُوا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ حُمْرَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع يُقْتَلُ حَفَدَتِي بِأَرْضِ خُرَاسَانَ فِي مَدِينَةٍ يُقَالُ لَهَا طُوسُ مَنْ زَارَهُ إِلَيْهَا عَارِفاً بِحَقِّهِ أَخَذْتُهُ بِيَدِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَدْخَلْتُهُ الْجَنَّةَ وَ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْكَبَائِرِ قَالَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ وَ مَا عِرْفَانُ حَقِّهِ قَالَ يَعْلَمُ أَنَّهُ إِمَامٌ مُفْتَرَضُ الطَّاعَةِ شَهِيدٌ مَنْ زَارَهُ عَارِفاً بِحَقِّهِ أَعْطَاهُ اللَّهُ تَعَالَى لَهُ أَجْرَ سَبْعِينَ أَلْفَ شَهِيدٍ مِمَّنِ اسْتُشْهِدَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ ص عَلَى حَقِيقَةٍ.»

(امام صادق علیه السلام فرمود: «فرزندم در سرزمین خراسان در شهری به نام طوس کشته می شود، هر کس او را در حالی که عارف به حقش باشد، زیارت کند، روز قیامت دستش را می گیرم و او را داخل بهشت می کنم؛ اگر چه اهل گناهان کبیره بوده باشد. راوی پرسید: عارف به حق او بودن یعنی چه؟

 حضرت فرمود: یعنی معتقد باشد که این امام، اطاعتش واجب است و به شهادت رسیده است؛ هر کس او را در حالی که عارف به حقش است، زیارت کند، خداوند عزوجل به او اجر 70  هزار شهید از کسانی که خالصانه در رکاب پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به شهادت رسیدند، عطا می کند»). (عیون اخبار الرضا 2/259)

 

استاد محمد سهیل بهرام نسب از باب هدیه، به بیان چند روایت از آقا علیّ بن موسی الرضا علیه السلام پرداخت؛

روایت اول:

«وَ قَالَ ع‏ يَأْتِي‏ عَلَى‏ النَّاسِ‏ زَمَانٌ‏ تَكُونُ‏ الْعَافِيَةُ فِيهِ عَشَرَةَ أَجْزَاءٍ تِسْعَةٌ مِنْهَا فِي اعْتِزَالِ النَّاسِ وَ وَاحِدٌ فِي الصَّمْتِ.وَ قَالَ لَهُ مُعَمَّرُ بْنُ خَلَّادٍ عَجَّلَ اللَّهُ فَرَجَكَ فَقَالَ ع يَا مُعَمَّرُ ذَاكَ فَرَجُكُمْ أَنْتُمْ فَأَمَّا أَنَا فَوَ اللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا مِزْوَدٌ فِيهِ كَفُّ سَوِيقٍ مَخْتُومٌ بِخَاتَمٍ.»

(زمانى بر مردم خواهد آمد كه در آن، عافيت ده جزء است كه نُه جزء آن در كناره گيرى از مردم و يك جزء آن در سکوت است.) (تحف العقول ؛ النص ؛ ص446)

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در همین زمینه به چند نکته اشاره نمود:

1. «عافیت» در لغت به معنای «سلامتی و صحت کامل» است و در این روایت به قرینه اینکه یک جزء آن را «سکوت» دانسته، ظهور در «عافیت دینی و معنوی» دارد.

2. مقصود از «کناره گیری از مردم»، انزوای اجتماعی یا انزوای فامیلی نیست بلکه مراد، حفظ فاصله لازم نسبت به اهل معصیت است.

3. آنچه اکنون به عنوان «فاصله گذاری اجتماعی» جهت در امان بودن از ویروس کرونا مطرح شده است، در دین اسلام از ابتدا برای در امان بودن از ویروس معصیت، مطرح بوده است. فاصله گذاری اجتماعی با نامحرم، دروغگو، فاسق، احمق، انسان پست، شرور و فرد بخیل از جمله آن موارد است که در روایات تصریح شده است. نمونه:

بنا بر روایتی امیرالمومنین فرمودند: نگاه به انسان بخیل، قساوت قلب می آورد.

«وَ قَالَ ع الْمَصَائِبُ بِالسَّوِيَّةِ مَقْسُومَةٌ بَيْنَ الْبَرِيَّةِ- لَا ييأس [تَيْأَسْ‏] لِذَنْبِكَ وَ بَابُ التَّوْبَةِ مَفْتُوحٌ الرُّشْدُ فِي خِلَافِ الشَّهْوَةِ تَارِيخُ الْمُنَى الْمَوْتُ النَّظَرُ إِلَى الْبَخِيلِ يُقْسِي الْقَلْبَ النَّظَرُ إِلَى الْأَحْمَقِ يُسْخِنُ الْعَيْنَ السَّخَاءُ فِطْنَةٌ وَ اللَّوْمُ تَغَافُلٌ.» (بحار الانوار ج 75 ، ص 53 )

4. مراد از «سکوت»، کم حرفی، بجا سخن گفتن و پرهیز از سخن بیهوده و حرام است، و نه آنکه مراد، سخن نگفتن باشد.

روایت دوم:

«حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ إِسْحَاقَ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ الرِّضَا ع‏ مَنْ تَذَكَّرَ مُصَابَنَا وَ بَكَى لِمَا ارْتُكِبَ مِنَّا كَانَ مَعَنَا فِي دَرَجَتِنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَ مَنْ ذُكِّرَ بِمُصَابِنَا فَبَكَى وَ أَبْكَى لَمْ تَبْكِ عَيْنُهُ يَوْمَ تَبْكِي الْعُيُونُ وَ مَنْ جَلَسَ مَجْلِساً يُحْيَا فِيهِ أَمْرُنَا لَمْ يَمُتْ قَلْبُهُ يَوْمَ تَمُوتُ الْقُلُوبُ قَالَ وَ قَالَ الرِّضَا ع فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ  «إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها»  قَالَ إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا رَبٌّ يَغْفِرُ لَهَا قَالَ وَ قَالَ الرِّضَا ع فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ‏» قَالَ الْعَفْوُ مِنْ غَيْرِ عِتَابٍ قَالَ وَ قَالَ الرِّضَا ع فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ «هُوَ الَّذِي يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَ طَمَعاً» قَالَ خَوْفاً لِلْمُسَافِرِ وَ طَمَعاً لِلْمُقِيمِ قَالَ وَ قَالَ الرِّضَا ع مَنْ‏ لَمْ‏ يَقْدِرْ عَلَى‏ مَا يُكَفِّرُ بِهِ‏ ذُنُوبَهُ‏ فَلْيُكْثِرْ مِنَ الصَّلَوَاتِ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ فَإِنَّهَا تَهْدِمُ الذُّنُوبَ هَدْماً وَ قَالَ ع الصَّلَاةُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ تَعْدِلُ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ التَّسْبِيحَ وَ التَّهْلِيلَ وَ التَّكْبِيرَ.»

(حضرت رضا علیه آلاف التحیة و الثناء فرمود: هر كه ياد مصيبت ما كند و بگريد بدان چه با ما كردند، روز قيامت با ما در درجه ما است؛ و هر كه ياد مصيبت ما كند و بگريد و بگرياند ديده ‏اش گريان نشود روزى كه همه ديده‏ ها گريانست؛ و هر كه بنشيند در مجلسى كه امر ما در آن زنده مى ‏شود، دلش نميرد روزى كه دلها بميرد.

حضرت رضا در زمینه گفته خداى عزوجل «اگر خوب كنيد، بخود خوب كرديد و اگر بد كنيد از آن خود شما است» فرمود اگر خوب كنيد، بخود خوبى كرديد و اگر بد كنيد پروردگاريست كه بيامرزد شما را، فرمود در تفسير (آيه سوره حجر 85) چشم پوشى كن چشم پوشى خوبى، گذشت بدون گله، در تفسير گفته خداى عزوجل (روم 24) به شما مي نمايد برق را براى ترس و طمع، فرمود ترس نسبت به مسافر و طمع نسبت به مقيم است؛ فرمود هر كه توانا بر كفاره گناهانش نيست بسيار صلوات بر محمد و آل محمد فرستد كه گناهان را ويران كند و سپس فرمود: صلوات بر محمد و آل محمد نزد خداى عز و جل برابر با تسبيح و تهليل و تكبير است.) (الأمالي( للصدوق)؛ النص؛ ص73)

 

روایت سوم

«وَ عَنْهُ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أَبُو الْحَسَنِ الرِّضَا ع‏ يَكُونُ الرَّجُلُ يَصِلُ رَحِمَهُ فَيَكُونُ قَدْ بَقِيَ مِنْ عُمُرِهِ ثَلَاثُ سِنِينَ فَيُصَيِّرُهَا اللَّهُ ثَلَاثِينَ‏ سَنَةً وَ يَفْعَلُ‏ اللَّهُ‏ ما يَشاءُ.»

(امام رضا عليه السّلام فرمود: مردي كه سه سال از عمرش باقى مانده، صله رحم مي كند، خدا عمرش را 30 سال قرار مي دهد و خدا هر چه خواهد مي كند.) (الكافي (ط - الإسلامية) ؛ ج‏2 ؛ ص150)

 

توصیه هایی از بزرگان

بخش دیگری از این گفتگو با استاد محمد سهیل بهرام نسب، اختصاص یافت به توصیه هایی از بزرگان که نسبت به زیارت آقا علی بن موسی الرضا علیه السلام بیان کرده بودند.

  1. وی در اولین مورد نسبت سفارش بزرگان خاطرنشان کرد: زیاد به زیارت حضرت رضا علیه السلام نائل بشویم.

این استاد حوزه علمیه قم در همین راستا به منش مرحوم آیت الله حائری اشاره نمود که هر هفته چهار شنبه سوار بر اتوبوس به زیارت حضرت علیه السلام می رسیدند.

 

  1. وی در دومین نکته خاطرنشان کرد: ملاک برای تعداد زیارت، تعداد تشرف به حرم مقدس حضرت رضا علیه السلام است و نه تعداد حضور در خود مشهد.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه افزود: از این رو ممکن است که کسی چند روز در مشهد باشد، اما فقط یک بار به حرم مشرف شود که در این حالت، یک بار زیارت کرده است؛ و اگر مثلا در یک روز 20 بار به حرم مطهر رفت، در واقع 20 زیارت برای او محسوب می گردد.

  1. سومین نکته ای که استاد بهرام نسب در مورد سفارشات بزرگان بیان نمود: حفظ حریم معصوم علیه السلام است.

وی افزود: این امر، با مراقبت بر عدم ارتکاب معصیت در این امر حاصل می شود.

  1. استاد بهرام نسبت در پنجمین مورد از سفارشات بزرگان به خواندنِ زیارتنامه شریف امین الله اشاره نمود و تأکید کرد: این زیارتنامه از متقن ترین زیارات ما شیعیان است.
  2. پنجمین و آخرین مورد، خواندن زیارت جامعه کبیره بوده است؛ وی خاطرنشان کرد: این زیارتنامه که از امام هادی علیه السلام روایت گردیده، به گونه ای منشور معرفت شناسی امام است.

 

استاد محمد سهیل بهرام نسبت در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، ادامه داد: امیدواریم که خداوند متعال توفیق روز افزون عنایت فرماید تا به تعداد بیشتری به زیارت آقا علی بن موسی الرضا المرتضی علیه آلاف التحیة و الثناء و دیگر ائمه طاهرین علیهم السلام نائل گردیم./270/260/20/

 

ج, 04/06/1399 - 15:48