استاد صبرآمیز مطرح کرد؛

فضایلی از ماه رجب

ماه، ماه من است و بنده، بنده ‌ام و رحمت، رحمتم. بنابراين، هركس در اين ماه مرا بخواند، به او پاسخ مثبت مى‌ دهم و هر كس از من چيزى بخواهد، به او عطا مى ‌كنم و هركس از من طلب هدايت كند، هدايتش مى ‌نمايم (اینگونه هم معنا کرده اند اگر کسی از من هدایت بخواهد، هدایتش می کنم) و من اين ماه را به عنوان رشته‌ ارتباط ميان خود و بندگانم قرار داده ‌ام، هركس به آن چنگ بزند، به من مى‌ رسد.

 

به مناسبت فرا رسیدن ماه مبارک رجب المرجب، استاد اکبر صبرآمیز از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

 

این استاد سطوح عالی در ابتدای گفتگو به این حدیث شریف اشاره نمود: «ان فی ایام دهرکم نفحات الا و تعرضوا فیها و لها» در این روزگارانی که زندگی می کنید، نسیم هایی از سوی الهی وزیده می شود؛ متعرضش بشوید و از آن رویگردانی نکنید.

 

وی افزود: از اسماء الهی «یا نفّاح و یا مرتاح» است؛ یعنی ای کسی که نفحات را می وزانی و انسان را در روح و ریحان قرار می دهی.

 

استاد صبرآمیز در ادامه بیان کرد: گاهی انسان در بیابانی کار و زراعت می کند، در آن بیابان گرم که عرق ریخته است، اگر نسیم خنکی بوزد، چقدر خوشحال می شود و آرامش پیدا می کند! البته گاهی نسیم هایی می وزد و گاهی هم باید از آن الگوگیری کنیم، همان طور که در ساختن پنکه و کولر و بادگیر از نسیم الگو گرفتند.

 

وی اضافه نمود: باد صبا است که از سحرگاه می وزد، از زیر عرش الهی می آید و صدای عاشقان را به معشوق می رساند؛ اما فرمودند: در عصر جمعه اگر صد مرتبه سوره قدر بخوانی، هزار نسیم رحمت وزیده می شود و مضاعف می گردد و به تو بر می گردد. گویی که مانند کولر عمل می کند؛ همین فرصت در اول ماه رمضان است.

 

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اول نسیم است، بعد باد می وزد و سپس طوفان می گردد. رجب، ماه شعبان و ماه رمضان نیز اینچنین است. نسیم ها در ماه رجب می آید، بادهای رحمت الهی در ماه شعبان می وزد؛ همان گونه که آیه قرآن می فرماید: «ارسلنا الریاح» تا ابرهای رحمت بر بالای سرِ مؤمنین باران ببارد از رحمت الهی، اما آن زمان که طوفان ها در دل ها ایجاد می شود، ماه رمضان است.

 

وی افزود: یعنی ماه یقظه ماه رجب است، ماه محبت ماه شعبان است و ماه جذبه و جذبات ماه رمضان است.

 

استاد صبرآمیز اضافه نمود: ماه تخلیه ماه رجب است که ماه استغفار است، ماه تحلیه و صلوات و زینت بخشیدن ماه شعبان است و ماه تجلی، ماه رمضان است.

 

وی اضافه نمود: ماه رجب، ماه عجیبی است؛ یوسف گفت تا پیمانه ها را در مکیال بگذارند و به این ترتیب بنیامین را پیش خودمان نگاه داریم؛ بین این روزها و ساعت ها خداوند ساعت و روزهای خاصی را قرار داده است تا عده ای را پیش خودش نگاه دارد. این کاری بود که یوسف کرد یا یوسف کاری را کرد که خداوند انجام داده است.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: اولِ ماه رجب به عنوان یکی از ماه های حرام است، ماه های حرام دارای احترام است و در این ماه ها جنگ نباید کرد. مبادا که در این ماه عده ای با ربا به جنگ با خدای متعال بروند.

 

وی افزود: «و لله الأسماء الحسنی» همه اسماء حسنی برای خدا است و این ماه ها، ماه های ظهور اسماء الهی است و نعمت رحیمیه بر سالکین و مراقبین وارد می شود. از این رو در ماه های حرام قتل، فقط قتل است و در قتل عمدی، دیه آن بیشتر شده است تا مردم آرامش پیدا کنند و عبادت خدا را انجام دهند. منازل برزخ و قیامت و بهشت مطابق شهور ایام دنیا است.

 

استاد صبرآمیز در ادامه به این روایت از امام رضا علیه السلام اشاره نمود: «حدثنا محمد بن إبراهيم بن إسحاق رحمه الله قال حدثنا أحمد بن محمد الكوفي عن علي بن الحسن بن علي بن فضال عن أبيه عن أبي الحسن علي بن موسى الرضا علیهما السلام قال:

من‏ صام‏ أول‏ يوم‏ من‏ رجب‏ رغبة في‏ ثواب‏ الله‏ عز و جل وجبت له الجنة و من صام يوما في وسطه شفع في مثل ربيعة و مضر

و من صام يوما في آخره جعله الله عز و جل من ملوك الجنة و شفعه في أبيه و أمه و ابنه و ابنته و أخيه و أخته و عمه و عمته و خاله و خالته و معارفه و جيرانه و إن كان فيهم مستوجب للنار» (ابن بابويه، محمد بن على، الأمالي ( للصدوق) - تهران، چاپ: ششم، 1376ش؛ النص؛ ص 10)

کسی که اول ماه رجب را به خاطر رغبت به ثواب الهی روزه بگیرد، بهشت بر او واجب می شود. و اگر کسی وسط ماه رجب را روزه بگیرد، برای افرادی به فراوانیِ جمعیت قوم ربیعه و مضر صاحب شفاعت می شود و کسی که روز آخر ماه رجب را روزه بگیرد، خداوند او را از پادشاهان بهشت قرار می دهد و شفاعت در پدر و مادر و پسر و دختر و برادر و خواهر و عمو و عمه و دایی و خاله و آشنایان و همسایه ها را به او عطا می کند؛ ولو اینکه آنها مستوجب آتش بوده باشند.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: توجه دارید که اول و وسط و آخر ماه از اهمیت بالایی برخوردار است و در این ایام، نماز سلمان وارد شده است؛ بر روزه در این ایام سفارش شده است و غسل دارد.

 

استاد صبرآمیز خاطرنشان کرد: زیارت امام رضا در ماه رجب بسیار فضیلت دارد. ماه رجب، ماه عجیبی است؛ مخصوصا شب بیست و هفتم، یعنی شب مبعث، که بزرگترین رحمت رحیمیه در آن شب اتفاق می افتد و اشرف ایام است.

 

وی در ادامه اضافه نمود: شب اول این ماه از ارج بالایی برخوردار است؛ اعمال در این شب در مفاتیح الجنان ذکر گردیده است و مرحوم میرزا جواد آقا بر اساس آن می فرماید: اخفّ اعمال این شب این چنین است:

دو رکعت نماز؛

در رکعت نخست، بعد از حمد، یک مرتبه «انشراح» و سه مرتبه «اخلاص»

در رکعت دوم، بعد از حمد، یک مرتبه «انشراح» و یک مرتبه «اخلاص» و یک مرتبه «فلق» و یک مرتبه «ناس»

بعد از سلام نماز، 30 مرتبه تهلیل و 30 مرتبه صلوات

«رأيناها في كتاب روضة العابدين المذكور عن النبي صلى الله عليه و آله يقول: من‏ صلى‏ ركعتين‏ في‏ أول‏ ليلة من رجب بعد العشاء يقرأ في أول ركعة فاتحة الكتاب، و «أ لم نشرح» مرة، و «قل هو الله أحد» ثلاث مرات، و في الركعة الثانية فاتحة الكتاب و «أ لم نشرح» مرة و «قل هو الله أحد» و المعوذتين. ثم يتشهد و يسلم، ثم يهلل الله تعالى ثلاثين مرة، و يصلي على النبي صلى الله عليه و آله ثلاثين مرة، فإنه يغفر له ما سلف من ذنوبه، و يخرجه من الخطايا كيوم ولدته أمه» (ابن طاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنة (ط - الحديثة) - قم، چاپ: اول، 1376ش؛ ج ‏3؛ ص 178)

 

استاد صبرآمیز با اشاره به سی مرتبه صلوات در آخر نماز، خاطرنشان کرد: صلوات هم توسل است، هم ذکر است، هم دعا است و هم تجدید امر با ولی امر واقعی است.

 

وی افزود: چقدر آسان است! این مراقبات باید دمِ دستمان باشد تا از این برکات محروم نشویم. چرا نخوانیم و محروم شویم.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: از دیگر اعمال این ماه شریف، هزار مرتبه تهلیل در هر شب است. انسان باید این سه ماه را با خدا خلوت کند. در این سه ماه مجذوب و مست خداوند بشوید. این بیت را آیت الله پهلوانی (سعادت پرور) رحمت الله علیه بسیار می خواندند:

نگویمت که همه سال می پرستی کن

سه ماه می خور و در کل سال زاهد باش

 

استاد صبرآمیز خاطرنشان کرد: یکی دیگر از اعمال وارده در این ماه، ده هزار «قل هو الله احد» است که می توان آن را در طول سال تقسیم نمود. هفت قلم دعا برای این ماه بیان شده است؛ از استغفارات این ماه نیز نباید غافل بود؛ این ماه، ماهِ مراقبه است و ان شاء الله از همین امروز باید شروع نمود. به نماز استغفار در این ماه توجه شود و به غسل جمعه هم باید اهمیت داده شود.

 

وی افزود: یکی از مواردی که در کتاب «المراقبات» هم به آن اشاره شده است، حدیث «ملک الداعی» است. خوب است که این حدیث را بنویسد و همراهش داشته باشد.

«إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى نَصَبَ فِي السَّمَاءِ السَّابِعَةِ مَلَكاً يُقَالُ لَهُ الدَّاعِي إِذَا دَخَلَ شَهْرُ رَجَبٍ يُنَادِي [نادى‏] ذَلِكَ الْمَلَكُ كُلَّ لَيْلَةٍ مِنْهُ إِلَى الصَّبَاحِ طُوبَى لِلذَّاكِرِينَ طُوبَى لِلطَّائِعِينَ وَ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى أَنَا جَلِيسُ مَنْ جَالَسَنِي وَ مُطِيعُ مَنْ أَطَاعَنِي وَ غَافِرُ مَنِ اسْتَغْفَرَنِي الشَّهْرُ شَهْرِي وَ الْعَبْدُ عَبْدِي وَ الرَّحْمَةُ رَحْمَتِي فَمَنْ دَعَانِي فِي هَذَا الشَّهْرِ أَجَبْتُهُ وَ مَنْ سَأَلَنِي أَعْطَيْتُهُ وَ مَنِ اسْتَهْدَانِي هَدَيْتُهُ وَ جَعَلْتُ هَذَا الشَّهْرَ حَبْلًا بَيْنِي وَ بَيْنَ عِبَادِي فَمَنِ اعْتَصَمَ بِهِ وَصَلَ إِلَيّ‏»

خداوند متعال در آسمان هفتم فرشته ‌اى را گمارده است كه به او «داعى» گفته مى ‌شودهنگامى كه ماه رجب وارد مى‌ شود، آن فرشته در هر شب از آن تا صبح ندا در مى ‌دهد: «خوشا به حال ذاكران! خوشا به حال اطاعت ‌كنندگان»

و خداوند متعال خود مى ‌فرمايد: «من هم‌ نشين هر كس هستم كه هم‌ نشين من باشد و مطيع هر كس هستم كه از من اطاعت كند و آمرزنده‌ هركس هستم كه از من آمرزش بطلبد.

ماه، ماه من است و بنده، بنده ‌ام و رحمت، رحمتم. بنابراين، هركس در اين ماه مرا بخواند، به او پاسخ مثبت مى‌ دهم و هر كس از من چيزى بخواهد، به او عطا مى ‌كنم و هركس از من طلب هدايت كند، هدايتش مى ‌نمايم (اینگونه هم معنا کرده اند اگر کسی از من هدایت بخواهد، هدایتش می کنم) و من اين ماه را به عنوان رشته‌ ارتباط ميان خود و بندگانم قرار داده ‌ام، هركس به آن چنگ بزند، به من مى‌ رسد.

 

استاد صبرآمیز در ادامه به این فقره از دعا اشاره نمود: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى نَصَبَ فِي السَّمَاءِ السَّابِعَةِ مَلَكاً ...»، به این دلیل به آسمان هفتم اشاره شده است، چون نهایت قرب در آن آسمان را دارد؛ هر چه بالاتر باشد، ظرفیت توحیدی بیشتر است.

 

وی در ادامه به این فقره از دعا پرداخت: « يُقَالُ لَهُ الدَّاعِي...» دعا غیر از سؤال است؛ این امکان هست که هیچ چیز از خدا نخواهی و تنها او را صدا بزنی. دعا اعمّ از سؤال است.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: آقای شجاعی کتابی به نام «مقالات» نگاشته است. کتاب بسیار خوبی است، به گونه ای که اگر ده بار هم این کتاب را بخوانید، کم است.

 

وی  به نقل از این کتاب بیان کرد: اگر نام هادی در کسی تجلی پیدا کند، اینها تصرف در ارواح پیدا می کنند. مقلب و محول قلوب دیگران می شوند و افراد را به سوی خدا می برند. اینها مظهر نام «هادی» هستند و تأثیر و نفوذ در کلام دارند و می توانند مردم را به راه خدا هدایت کنند.

 

استاد صبرآمیز افزود: صاحب گنجینه دانشمندان درباره مرحوم آیت الله محمد ضیاء آبادی می گفت: بیست سال با او رفیق بودم؛ یک مکروه از او ندیدم.

 

وی اضافه نمود: می‌گویند روزی حضرت موسی علیه السلام از خدا خواست که گام به بارگاه ربوبیش گذارد. حضرت در نیایش خود گفت: «ربِّ کیف اصل الیک؟» خدایا چگونه به تو برسم؟ خدای متعال در پاسخ فرمود: «قصدک لی وصلک الیّ.» قصد وصول به من همان رسیدن به من است.» (علامه جعفری. شرح و تفسیر نهج البلاغه. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی 1376. ج 26. ص 71)

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به فقراتی دیگر از کتاب «مقالات» اشاره نمود که توسط استاد شجاعی به نگارش در آمده است:

«از هزاران هزار موجود، یکی جماد شود؛ از هزاران هزار جماد، یکی نبات شود؛ از هزاران هزار نبات، یکی حیوان شود؛ از هزاران هزار حیوان، یکی انسان شود؛ از هزاران هزار انسان یکی مسلمان شود؛ از هزاران هزار مسلمان، یکی شیعه شود؛ از هزاران هزار شیعه، یکی طالب شود؛ از هزاران هزار طالب، یکی سالک می شود؛ از هزاران هزار سالک، یکی واصل می شود و مقصود از جمله موجودات، آن یک نفر است.

گر می برندت واصلی

گر می روی خود واصلی

«أَنْ تَقُولَ نَفْسٌ يا حَسْرَتى‏ عَلى‏ ما فَرَّطْتُ فِي جَنْبِ اللَّهِ. وَ إِنْ كُنْتُ لَمِنَ السَّاخِرِينَ» (زمر: 56) تا مبادا آنكه كسى بگويد: دريغ و افسوس بر اهمال‏ كارى و تقصيرى كه درباره خدا كردم، و بى ‏ترديد [نسبت به احكام الهى و آيات ربّانى‏] از مسخره كنندگان بودم.

/270/260/20/

 

 

 

ش, 11/25/1399 - 20:04