حضرت آیت الله مکارم شیرازی تاکید کردند: واقعا اگر انسان بخواهد به معرفت الهی و به قرب الهی برسد باید در این مسائل فکر و اندیشه کند، بدون فکر کردن در اوامر تشریعیه و تکوینیه انسان به جایی نمی رسد.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، حضرت آیت الله ناصر مکارم شیرازی در ادامه درس اخلاق خود که چهارشنبه ها در مسجد اعظم قم برگزار می شود، به تفسیر حدیثی از امام حسن عسکری علیه السلام پرداختند.

متن درس اخلاق معظم له به این شرح است:

بسم الله الرحمن الرحیم

حدیث اخلاقی امروز حدیثی از امام حسن عسکری علیه السلام است، سخنان ایشان را مدتی است که  ادامه می دهیم، این حدیث، حدیث معروفی است فرمودند: «لیست العبادة کثرة الصیام و الصلوة و انما العبادة کثرة التفکر فی امر الله (تحف العقول ،صفحه488)»

این حدیث از امام رضا علیه السلام هم نقل شده است اما در متن این حدیث باء وجود ندارد.

عبادات هم مثل انسان هستند، جسمی دارند و روحی دارند، انسان دارای جسم و روح است، جسم بی روح جمادی است و کاری از آن بر نمی آید و اهمیت و ارزش انسان به روح است جسمی مهم است که دارای روح باشد.  

جسم عبادت مثل وضو و قیام و قعود و اذکار است. روح عبادت تفکر است، حضور قلب است، عبادت بدون تفکر عبادت بدون روح است. اسقاط تکلیف می کند اما آثار آن عبادت را ندارد. این را باید جزء معجزات شمرد که در محیطی که تفکر ارزش نداشت آیینی پیدا شود که اساس را بر تفکر قرار دهد.

التفکر فی امر الله یعنی چه؟ دو احتمال دارد اول آنکه  اوامر تشریعیه الهیه باشد و آن فلسفه های احکام است. احتمال دیگر آن است که مراد اوامر تکوینیه باشد. «انما امره اذا اراد شیئا ان یقول له کن فیکون (یس 82)»؛ اوامر الهی در عالم تکوین یعنی نظام آفرینش، در نظام آفرینش اندیشیدن و فکر کردن، البته هر دو احتمال هم در حدیث می تواند جمع شود. واقعا اگر انسان بخواهد به معرفت الهی و به قرب الهی برسد باید در این مسائل فکر و اندیشه کند. بدون فکر کردن در اوامر تشریعیه و تکوینیه انسان به جایی نمی رسد.

گاهی انسان در مقابل یک درخت می نشیند مثلا به درخت سپیدار نگاه می کند، آدم فکر می کند که آب از ریشه این درخت برخلاف جاذبه  بیست متر، سی متر چگونه بالا می رود. حرکت بدون انرژی امکان ندارد، انسان فکر می کند که چگونه این آب به بالای درخت می رود و باعث شادابی درخت می شود. در درختان میوه همین آب تبدیل به میوه می شود. تبدیل به خرما تبدیل به انار و تبدیل به میوه های خوراکی می شود، این چه لابراتواری و چه آزمایشگاهی است که این آب را تبدیل به میوه و خاصیتی می کند؟

«يُسْقَىٰ بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَىٰ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ (رعد 4)» آب واحد اما میوه ها متفاوت است. سازنده این میوه درخت کجا است؟ در ریشه است یا در ساقه است که مواد مغذی و آب از زمین گرفته می شود و بعد تبدیل به میوه می شود.

انسان اگر تفکر کند می بیند سازنده ای دارد. حکیمی قادر، توانا ،عالم بکل شیء هست که خاک که نه طعمی دارد و نه موادی و نه عطری دارد انواع گلهای معطر و داروهای حیات بخش در این خاک به وجود می آورد. اگر انسان به این مسائل فکر کند روح عبادت را درک می کند.

وقتی انسان با خدا آشنا شد، عشق به کامل طبیعتش این است که انسان عاشق خداوند شود و در این صورت انسان از خداوند تبعیت می کند و از فرمان خداوند تخلف نمی کند. فرمود: لیست العبادة کثرة الصیام و الصلوة و انما العبادة کثرة التفکر فی امر الله

والسلام

/240/32/20