مدیر حوزه علمیه:

سنت های حوزه به تناسب زمان باید حفظ و ارتقاء داده شود

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، استاد علیرضا اعرافی در مراسم اختتامیه سیزدهمین جشنواره علامه حلی که در مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران برگزار شد، با اشاره به خطبه های امیرالمومنین (ع) در نهج البلاغه اظهار داشت: اخلاق و تربیت در کلام امیرالمومنین (ع) با یک روح حماسی و شورانگیزانه و اخلاقی درآمیخته است. اخلاق و سخنان تربیتی امام علی (ع) آمیخته با شور اخلاقی توام با حماسه و گره خورده با سیره سیاسی و اجتماعی است. این فصاحت و بلاغت و شور اخلاقی و حماسه اجتماعی در کلام مولا در بخش اخلاقی موج می زند.

او طلاب را به انس با نهج البلاغه بویژه بخش اخلاقی آن توصیه کرد و ادامه داد: بخش مهمی از کلمات اخلاقی نهج البلاغه، گشودن چشم بشر به حقیقت عالم و این دنیاست. شناخت این عالم و جهان یکی از مهمترین ابزارها برای صعود اخلاقی، اصلاح نفس و پیشرفت در مدارج اخلاق است.

مدیر حوزه های علمیه در بخش دیگر سخنان خود به تاریخ تحقیق و نوآوری علمی در حوزه علمیه اشاره کرد و بیان داشت: تولیدات انبوه و حجیم بزرگان حوزه در تاریخ حوزه های علمیه یکی از نکات قابل توجه است، حقیقتا تولید انبوه با حفظ استانداردهای اجتهادی و تحقیقی در تاریخ حوزه های علمیه قابل تامل و ستایش است.

او با اشاره به حضور محققان بزرگ در طول تاریخ حوزه های علمیه همچون شیخ مفید گفت: آنچه که امروز از ایشان که زعیم حوزه بغداد بود، در دست ماست بیش از 200 اثر است که با وجود عمر کوتاه خود نگاشته است و اینها باید به طلبه ما عزم تولید علم بدهد. او افزون بر همه فنون مدیریت و زعامتی که بر حوزه داشت و جایگاهی که در عالم اسلام و مقر خلافت اسلام داشت، پژوهشگر تمام عیاری است که تولیدات علمی او شگفت زده بود و تقریبا در طیف عظیمی از علوم اسلامی یک تنه حضور دارد.

آیت الله اعرافی به شیخ طوسی و علامه حلی به عنوان نمونه های دیگر از نوابغ حوزه های علمی اشاره کرد و افزود: علامه حلی در 28 سالگی زعامت و مرجعیت شیعه را برعهده گرفت و ده سال بعد به ایران آمد؛ حضور مقتدرانه، آگاهانه و سیاستمدارانه علامه حلی در ایران(عصر مغول) با همراهی خواجه نصیر طوسی مبدا یک تحول بزرگ در تاریخ ایران و تشیع و اسلام شد.

او با بیان اینکه حداقل 100 تا 200 شخصیت علمی در تاریخ حوزه ها داریم که در تولید علم، حقیقتا یک امت بودند، آن را از افتخارات حوزه های علمیه دانست و گفت: تحقیقات و پژوهش های بزرگان ما گاهی به سطحی می رسد که مکاتب جدید تفسیری، کلامی، فقهی و فلسفی پایه گذاری می کند همچون مکتب ملاصدرا که تئوری ها و نظریات او بعد از 400 سال هنوز زنده و قابل ارائه به دنیاست. مکتب اصولی که شیخ و اخوند و نائینی پایه ریزی کردند، مکتبی است که نه تنها برای شیعه بلکه برای امت اسلام و حتی نظامات حقوقی دنیای جدید قابل استفاده است. در عصر ما شهید صدر، صاحب مکتب است، در قم علامه طباطبایی همینطور.

مدیر حوزه های علمیه یادآور شد: حجم تولید بالا توسط یک نفر و تولید مکاتبی که سرنوشت علم و دانش را تغییر می دهد و پیچ تاریخی ایجاد می کند از سوی دیگر و فرزند زمانه بودن از مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد.

او با اذعان به اینکه مواردی داریم که حوزه های علمیه از همراهی با زمان عقب ماندند و یا آنها را به عقب راندند و نتوانستند به موقع اقدام کنند، تصریح کرد: در بسیاری مقاطع، بزرگان ما فرزند زمان خود بودند و به نیازها و شبهات عصر خود پاسخ دادند و این به نوبه خود ایجاد تحول کرد.

آیت الله اعرافی گفت: حوزه های علمیه ضمن بهره مندشدن از همه تجربه های نوین و رصد دائم جهان، اما باید بداند که ریشه در تاریخ کهن و دیرپا و گران بها دارد و سنت های آن به تناسب زمان باید صیانت، حفظ و ارتقا داده شود. نه چشم بستن بر تجربه های نو پسندیده است و نه دورماندن از آن اصالت و سنت های بزرگ و تاریخی حوزه های علمیه صحیح است. جمع بین این دو با رعایت پایه ها و مبانی راه درست ما در بازسازی، اصلاح و تعالی حوزه ها متناسب با نیاز عصر است. حوزه عصر انقلاب هم باید آن میراث کهن جاویدان را صیانت کند و هم برای نیازهای امروز به انواع نواندیشی ها و نوسازی ها بپردازد.

او، انتخاب استاد، انتخاب متن، مباحثه، پیش مطالعه، پیش مباحثه، تدریس همراه با تهذیب، تدریس همراه با تحقیق، فضای آزاد گفتگو بین استاد و طلبه، تقریر، جلسات بحث مستمر و مذاکرات مستمر علمی را از سنت های دیرپای پژوهشی حوزه دانست و گفت که این سنت ها امروز هم برای ما راهگشاست و باید صیانت شود.

مدیر حوزه های علمیه با یادآوری یکصدمین سالگشت احیای حوزه علمیه قم گفت: دبیرخانه این همایش طراحی های خوبی در احیای مرحوم حاج شیخ و بازشناسی و تحلیل این یکصدساله کارهای خوبی انجام داده است. در قریب 20 حوزه دانشی، قم حرفی برای زدن دارد؛ آثار مهمی تولید کرده است، شخصیت های بزرگی در فقه و کلام و فلسفه و تفسیر و رجال و درایه و اقتصاد و سیاست و مدیریت و…. تربیت شدند.

او خاطرنشان کرد: در جشنواره چهاردهم، حوزه یکصدساله قم به عنوان یکی از اولویت ها گنجانده شده است و امید است طلاب به مقوله یکصدساله حوزه علمیه قم در ابعاد مختلف بپردازند تا در آینده به شکل موسوعه و دایره المعارفی برای حوزه علمیه قم درآید.

س, 04/21/1401 - 20:40