استاد ساعی ور مطرح کرد؛

ویژگی های منحصر به فرد حضرت معصومه در میان امامزادگان

شفاعت در میان امام زاده ها، آن هم به این گستردگی و به این عظمت به این خانم منحصر است؛ حتی در زیارتنامه ماثوره ایشان آمده است: «فإنّ لک شأنا من الشأن». (شما یک شأن خاصی دارید، پس برای من در جنت شفاعت کن)

 

به مناسبت میلاد پر نور و سرور خانم حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها، استاد محمد باقر ساعی ور از اساتید حوزه علمیه قم، با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به گفتگو پرداخت.

 

وی خاطرنشان کرد: با توجه به نکاتی که در روایات و منابع تاریخی و حدیثی ما است، نتیجه این بررسی، ما را به این نکته می رساند که ایشان یک جایگاه ویژه و منحصر به فردی در بین فرزندان حضرت امام موسی کاظم علیه السلام بلکه در بین امام زاده ها دارد که آن نکات را یکی یکی عرض می کنم:

 

نکته اول : زیارت ماثور ایشان است.

این استاد حوزه علمیه قم، در بیان اولین نکته در زمینه جایگاه خانم حضرت معصومه سلام الله علیها به «مأثور بودن زیارت حضرت سلام الله علیها» اشاره کرد و افزود: ظاهرا هیچ خانمی از فرزندان ائمه علیهم السلام «زیارت ماثور» ندارد؛ از مردان هم حضرت ابولفضل عباس است که زیارت مأثور دارد.

  

وی ادامه داد: امام رضا علیه السلام زیارتی را برای حضرت معصومه سلام الله علیها انشاء فرموده و به سعد اشعری تعلیم داده و فرمود: «اگر می خواهی زیارت کنی، با این زیارت انشاء شده ما زیارت کن».

 

نکته دوم : در فضیلت زیارت حضرت معصومه سلام الله علیها:

استاد محمد باقر ساعی ور اضافه نمود: در بین امامزاده ها و فرزندان ائمه علیهم السلام، چنین تاکیدی در رابطه با زیارت شخصی نداریم که در رابطه با حضرت معصومه سلام الله علیها شده است. چهار امام بر زیارت این بانو تأکید کردند و با نکاتی که پیرامون این تاکیدها هست، شیعیان را امر فرمودند که به زیارت آن بانو بروند.

 

وی به کلامی از امام صادق علیه السلام اشاره کرد که فرمودند: «انّ زیارتها تعدل الجنة» زیارت این بانو معادل با جنت است؛ یا فرمود: «فمن زارها وجبت له الجنة».

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه در ادامه به کلامی از امام رضا علیه السلام پرداخت که فرمود: «من زار المعصومه کمن زارنی»؛ «من زارها عارفا بحقها فله الجنه»؛ کسی که معصومه را زیارت کند انگار که مرا زیارت کرده است. به زیارت امام رسیده است. یا برای او جنت است یا اگر عارفا بحقها باشد برای او جنت است.

 

وی افزود: امام جواد علیه السلام در زمینه فضیلت زیارت خانم حضرت معصومه سلام الله علیها فرمود: «من زار عمتی فله الجنه».

 

استاد ساعی ور بعد از بیان برخی از کلمات معصومین علیهم السلام درباره زیارت خانم حضرت فاطمه معصومه  سلام الله علیها خاطرنشان کرد: این تاکیداتی که از امام صادق و امام رضا و امام جواد علیهم السلام نسبت به زیارت این بانو شده است، نشان دهنده مقام ویژه آن بانو نسبت به سایر امام زاده ها است.

 

وی اضافه نمود: مخصوصا ثوابی که مترتب بر این زیارت شده است که در یک حدیثی آمده است: «وجبت له الجنة»، در حدیثی دیگر آمده است « فله الجنه»، یا امام رضا علیه السلام فرمود: «کمن زارنی»

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه خاطرنشان کرد: نکته ای که اهمیت بیشتری دارد، عبارتِ «له الجنه» است؛ اگر با عبارت های قرآنی آشنا و مانوس باشیم، به این نکته پی می بریم که «له الجنه» استحقاق جنت را می رساند.

 

وی تأکید کرد: همه اهل جنت شامل «له الجنه» نیستند بلکه برخی از آنها «فی الجنه» هستند؛ شخص زائر حضرت معصومه سلام الله علیها، نه اینکه «فی الجنة» باشد، «له الجنة» است؛ از همین رو تاکید بر اهمیت زیارت آن حضرت، دومین نکته بود که در رابطه با مقام شامخ آن بانو بیان شد.

 

سومین نکته : مقام شفاعت آن حضرت است.

استاد محمد باقر ساعی ور در ادامه به سومین نکته، یعنی مقام شفاعت آن حضرت سلام الله علیها پرداخت و در این زمینه خاطرنشان کرد: شفاعتی که در روایات ما برای آن بانو هست،  برای هیچ یک از امام زاده های ما نقل نشده است.

 

وی افزود: شفاعت حضرت سلام الله علیها آن چنان است که امام صادق علیه السلام فرمود: «هر کس از شیعیان با شفاعت این خانم به بهشت می رود.»

 

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: شفاعت در میان امام زاده ها، آن هم به این گستردگی و به این عظمت به این خانم منحصر است؛ حتی در زیارتنامه ماثوره ایشان آمده است: «فإنّ لک شأنا من الشأن». (شما یک شأن خاصی دارید، پس برای من در جنت شفاعت کن)

 

وی اضافه نمود: نکته قابل اهمیت در این جمله هم این است که «در جنّت شفاعت کن» یعنی حضرت معصومه سلام الله علیها در ترفیع درجات بهشتی هم شفاعت می کند.

 

استاد ساعی ور ادامه داد: یک وقت برای رفتن به بهشت نیاز به شفاعت داریم اما گاهی به این مطلب نیاز داریم که در داخل جنّت برای ترفیع درجات بهشتی شفاعت شویم.

 

وی در یک جمع بندی خاطرنشان کرد: پس یک نکته که نسبت به این خاانم باید در نظر داشت، از باب تاکیدی است که نسبت به اهمیت زیارت ایشان است. نکته بعدی ثوابی است که برای زیارت ایشان ذکر شده است؛ نکته سوم در رابطه با مقام شفاعتی است که برای این بانو ذکر شده است این مطالب نشان می دهد که این خانم جایگاه ویژه و منحصر به فردی، نه فقط در بین اولاد امام کاظم علیه السلام ، بلکه در بین امام زاده ها دارد.

 

عارفا بحقا

استاد محمد باقر ساعی ور در بخش دیگری از این گفتگو به توضیح بیشتر نسبت به «عارفا بحقها» پرداخت و خاطرنشان کرد: زیارت با معرفت، یک مقام معنوی و معرفتی است.

 

وی افزود: نسبت به زیارت با معرفت داشتن این خانم، اگر بخواهیم با جملات دیگر این نکته را معنا کنیم، یکی مقام شفاعت این خانم است.

 

این استاد سطوح عالی اضافه نمود: انسان باید درک کند و معرفت حاصل کند که این بی بی مقام شفاعت مخصوصی در بین امام زاده ها دارد و اینکه در نزد خداوند دارای چنان شأنی است که از چنین مقام شفاعتی برخوردار می شود که شفاعت ایشان می تواند شامل همه شیعیان گردد.

 

وی ادامه داد: نکته دیگر در زمینه حقّ این خانم همان است که امام رضا علیه السلام فرمود: «من زار المعصومة».

 

این استاد حوزه علمیه خاطرنشان کرد: امام در اینجا لقبی را به کار برد که نشان از بزرگواری و عظمت معنوی این خانم است؛ «معصومه». کلمه «معصومه» یک عبارت بالایی است که نشاندهنده آن است که این خانم از خاندان عصمت می باشد و مقام معنوی «ولایت» در ایشان هم جلوه دارد.

 

عصمت

استاد محمد باقر ساعی ور در ادامه به «عصمت» پرداخت و افزود: می دانیم که انسان از راه «عبادت» و «معرفت » به «عصمت» می رسد. یعنی یک شخص یا به این مرحله از معرفت می رسد که حقیقت و کُنهِ افعال، گناهان و اعمال را کما هو حقُّها درک می کند؛ یعنی آتش و سم بودن گناه را درک می کند و همچنین در بخش ثواب ها و طاعات... پس یک قسمتِ «عصمت» از «معرفت» و از شناخت تامّ به طاعات و گناهان به دست می آید، راه دیگر برای کسب عصمت، از «عبادت و تعلّق و محبت الهی» به دست می آید.

 

وی افزود: با اینکه در تاریخ نسبت به زندگی خانم حضرت معصومه سلام الله علیها نکات کمی نقل شده است، ولی در همان مقدار کم می توان استنباط کرد که این دو نکته در زندگی خانم وجود داشته است.

  • هم نکته « محبت الهی» که 17 روزی که در قم بودند، آنقدر مشغول عبادت بودند که مکان عبادت ایشان را «بیت النور» نامیدند؛
  • و هم اینکه راجع به معرفتی باشد که در همان خردسالی ایشان داشتند و عوض امام موسی کاظم علیه السلام سوالات شیعیان را پاسخ می گفتند و امام موسی کاظم علیه السلام سه بار جمله ای را که پیامبر صلی الله علیه و آله به حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها بیان داشت، برای این دخترش فرمود: «فداها ابوها»؛

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم افزود: این امر نشان می دهد که هم علم و هم معنویت از خردسالی در ایشان تجلی داشت و این دو آذوقه ایست برای رفتن و ترقّی پله های «ولایت» و «عصمت».

 

ولایت مداری

استاد محمد باقر ساعی ور در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به ولایت مداری خانم اشاره کرد و افزود: معصوم دارای شأن تشریعی و تکوینی است.

 

وی افزود: یک امام معصوم شئونات باطنی دارد که ناشی از ولایت تکوینی اوست و همچنین دارای شئونات تشریعی است که برای امامت امّت و برای علوّ اسلام و برای هدایت جامعه اسلامی لازم است.

 

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: فقیه در این شئونات تشریعی از ائمه علیهم السلام نیابت می کند. گرچه این فقیه از ولایت به معنای شئون باطنی هم بی بهره نیست؛ اما آنچه فقیه از امام نیابت می کند، شأن تشریعی امام است.

 

استاد ساعی ور اضافه نمود: در هر جامعه ای باید هدایت آن جامعه تعمیم بیابد؛ به معنای دیگر هیچ جامعه ای نمی شود بدون هدایت و راهنمایی دارای نظم و نسق مبسوط گردد.

 

وی افزود: در جامعه سکولار با هدایت سکولار، و در جامعه دینی با هدایت متخصص دینی این کار صورت می گیرد؛ یعنی در جامعه ای که افراد مسلمان آن را تشکیل می دهند، حکومت تشریعی شخص در آن متخصص دین تجلی پیدا می کند.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اینها با توجه به شناختی که از دین، جامعه و مصالح جامعه و از کلیاتی که در هدایت جامعه دارند، جامعه را هدایت می کنند.

 

وی اضافه نمود: این مسیر تعطیل بردار نیست؛ که اگر تعطیل شود به ذلّت اسلام و زیر سلطه رفتن مسلمان ها منجر می شود؛ در حالی که داریم «ولن یجعل الله للکافرین علی المسلمین سبیلاً». هیچ وقت خدای متعال این را قرار نداده است که جامعه تحت تسلط کفر یا افرادی باشد که می خواهند تفکرات غیر دینی را در آن پیاده کنند.

 

استاد ساعی ور افزود: خلاصه مطلب اینکه فقیه با توجه به شناختش از دین و فقاهتش که به معنای حقیقی تحقق یافته است، هدایت جامعه را بر عهده می گیرد و در این سِمَت از شئون تشریعی امام نیابت می کند.

 

جایگاه قم

استاد ساعی ور در ادامه به جایگاه قم اشاره و خاطرنشان کرد: با توجه به روایاتی که درباره فضیلت شهر «قم» داریم این مطلب نشان می دهد که در آخر الزمان مرکزیت مکتب اهل بیت علیهم السلام در قم است.

 

وی افزود: در همان حدیثی که از امام صادق علیه السلام درباره حضرت معصومه سلام الله علیها اشاره شد، در آغاز به حرم خداوند و رسول خدا صلی الله علیه و آله اشاره می شود، تا آنجا که اشاره می کنند: «لنا حرمٌ و هو قم»، یعنی مکتب اهل بیت علیهم السلام از قم به دنیا نشر می یابد.

 

حرکتی تمدنی

نکته ای در تحلیل هجرت تاریخی حضرت معصومه سلام الله علیها وجود دارد این است که آیا هدف حضرت معصومه از این سفر دیدار برادر بود؛ یا یک پله بالاتر و آن: دیدار با برادر و امام زمانش بود؛ و یا یک پله بالاتر و آن: دیدار با برادر و امام زمان و تبلیغ امام زمانش بود؛ و یا یک پله بالاتر و آن: همه اینها به علاوه تمرکز بخشی به تشیّع بوده است.

 

وی اضافه نمود: چنان که در ساوه نماند، بلکه فرمود در جایی بمانیم که به ما گفته شده است و پناهگاه شیعیان خواهد بود.

 

این استاد حوزه علمیه قم افزود: این امر نشان دهنده هدفمند بودن حرکت ایشان است. ایجاد کانون هایی برای ایجاد تمدّن شیعی. همان طور که امام رضا علیه السلام کانونی را در مشهد بنا گذاشتند و حضرت معصومه سلام الله علیها کانونی را در قم بنا نهادند تا شعاع اهل بیت با این کانونها در جهان تجلی بیابد.

 

کلام آخر:

استاد محمد باقر ساعی ور در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، خاطرنشان کرد: توجه کردن به احادیثی که از حضرت معصومه سلام الله علیها به یادگار مانده نیز حائز اهمیت است. با آنکه از لحاظ تعداد به 3 یا 4 حدیث برسند، اما همه آنها درباره «ولایت اهل بیت» است؛ مانند حدیث غدیر، منزلت، حبّ آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم.

 

وی افزود: این موضوع نشاندهنده این مطلب است که انگیزه ایشان از هجرت و دیدار با امام زمان خود، تبلیغ اهل بیت علیهم السلام و راهنمایی مردم برای شناختن ائمه طاهرین علیهم السلام بوده است./270/260/43/

 

ش, 03/31/1399 - 13:34