استاد خرمی ارانی مطرح کرد؛

نقش آموزش و فرهنگ در راستای جهش تولید «قسمت اول»

بهره وری، وجدان کار و به اکثر رساندن استفاده از منابع و نیروی انسانی، محوری ترین عنصر فرهنگ کار در راستای جهش تولید است. به این معنا که هر فرد در جایگاه خود سعی کند تا کارهایی را که به او محول شده است، به بهترین وجه ممکن به صورت دقیق، کامل و با رعایت ضوابط انجام دهد.

 

به مناسبت نامگذاری امسال به جهش تولید، استاد حسن آقا خرمی ارانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «نقش آموزش و فرهنگ در راستای جهش تولید» پرداخت. 

 

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از دغدغه های مقام معظم رهبری در سال های گذشته در مورد اقتصاد و مسأله تولید بوده است و دائما توسط معظم له تکرار می شود و آموزش و فرهنگ به عنوان یکی از زیربناهای این امر لحاظ می شود.

 

وی افزود: اگر در مدت حدود ده سالی که رهبری معظم انقلاب به صورت مستقیم به بحث اشتغال، تولید و اقتصاد اشاره می کنند، در راستای اجرای منویات رهبر انقلاب، ملزومات آن، یعنی فرهنگ و آموزش توسط متولیان امر در جامعه پیاده می شد، اکنون باید شاهد چیدن میوه های آن در اقتصاد به صورت نهادینه در کشور می بودیم.

 

استاد حسن آقا خرمی در ادامه بیان کرد: ما در بحث آموزش و فرهنگ سازی باید این نکته را در جامعه و در سطح مدرسه، دانشگاه و حوزه، فضای کسب و کار و مراکز فنی و حرفه ای و مسئولین خود نهادینه کنیم که مقولاتی مانند تولید، اشتغال و جهش تولید، علم هستند و نیاز به آموزش و فرهنگ سازی دارند؛ بنابراین اقشار مختلف برای ورود به این عرصه متناسب با سطح حضور خود در تولید و بهره وری و سطح کارهای کوچک و بزرگ، آموزش مربوطه را سپری کنند تا در خصوص عوامل مدیریتی، مسائل مالی، بازاریابی، مدیریت و نوشتن برنامه های استراتژیک یا چشم انداز آینده اقتصادی باید آشنایی لازم بر اساس فرهنگ غنی اسلامی را داشته باشیم که نیاز به بازنگری در نظام آموزش و پرورش دارد تا امر آموزش به درستی در مقوله اقتصاد پیاده شود.

 

 

وی اضافه نمود: فرهنگ غنی دینی ما از گزاره ای به عنوان آموزش یاد می کند که مدار اقتصاد و جهش تولید با آن می چرخد؛ یعنی صاحبان مشاغل، تولید کنندگان، کارگران و سایر عناصر اقتصادی با عناصر تجارت حلال و نگاه اسلام به اقتصاد، معیشت و رزق حلال آشنا شوند. فایده کار، تولید، تلاش و نوآوری را در قالب آموزه های دینی و اسلامی بیاموزد؛ همچنان که در قدیم، کسبه در پای منبر علما مکاسب می آموختند.

 

استاد حسن آقا خرمی خاطرنشان کرد: در این راه سیره معصومین علیهم السلام بهترین الگوی فرهنگی ما است. مثلا زمانی که گندم در مدینه منوره نایاب شد، امام صادق علیه السلام دستور دادند جهت همدردی با مردم و توازن در بازار، کل گندم موجود در انبارها با قیمت مطلوب خریداران در بازار به فروش برسد. وقتی با سؤال خادم خود مواجه می شوند، حضرت این کار را همراهی با مردم بیان می نماید. این امر می شود فرهنگ هم دلی با مردم و عدم احتکار، تنظیم بازار با عرضه موجودی.

 

وی افزود: مروری در بحث های اقتصادی سال های اخیر در مقوله فرهنگ در جامعه نشان می دهد علی رغم فرهنگ غنی اسلامی بعضا با چالش هایی در بحث خرید و فروش ارز، مسکن، ارزاق عمومی، احتکار و غیره در جامعه با چالش های اساسی مواجه هستیم و عدم رعایت مقوله فرهنگ برآمده از قرآن و سنت از سوی عده ای از افراد سودجو برای جامعه نجیب ما مشکلات عدیده ای را ایجاد کرده است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: جهش تولید که در راستای تقویت ابعاد اقتصاد مقاومتی، استقلال، اقتدار و عزت ایران اسلامی دنبال می شود، نیازمند عزم ملی، مشارکت همگانی و تمرکز بر منافع ملی و نه شخصی است.

 

وی اضافه نمود: جهش تولید علاوه بر کمک به تأمین نیازهای داخلی باید زمینه ساز توسعه صادرات باشد؛ بنابراین جهش تولید کانون اصلی اقتصاد مقاومتی است و اگر چه نیازمند برخورداری از ساز و کارهای فرهنگی در سه حوزه تولید، توزیع و مصرف است، اما در حوزه تولید تمرکز بر جهش اقتصادی، اصلاح الگوی مصرف و در حوزه توزیع و مصرف، اصلاح فرهنگ صادراتی با هدف کسب منافع و تقویت نفوذ و تأثیرگزاری فرهنگی مورد توجه است.

 

استاد حسن آقا خرمی خاطرنشان کرد: فرهنگ مطلوب جهش تولید باید عواملی چون فرهنگ کار، فرهنگ زندگی و مصرف، فرهنگ کارآفرینی، سخت کوشی، رقابت سالم در فعالیت های اقتصادی، تمرکز بر روحیه خودباوری به ویژه در مقابل تحریم ها، نظام تبلیغات اقتصادی بومی، فرهنگ بهره وری بهینه شده، ارزش گذاری و حمایت از ابتکارات و اختراعات، فرهنگ خوداتکایی، خودکفایی و صدها مورد از این مقولات باید مورد توجه قرار گیرد.

 

وی افزود: جهش تولید که در راستای تقویت ابعاد اقتصاد مقاومتی، استقلال و اقتدار اسلامی باید دنبال می شود، نیازمند عزم ملی، مشارکت همگانی و تمرکز بر منافع ملی است.

 

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: این را از باب تأکید بیان کردم؛ با در نظر گرفتن این مهم که در منابع دینی و فرهنگ ملی ایرانی ما آموزه های غنی در حوزه فرهنگ بهینه و کارآمد تولید وجود دارد و اگر چه تحقق جهش تولید مبتنی بر فرهنگ اسلامی مستلزم وجود سیاست های فرهنگی و اقتصادی هدایتگر است.

 

وی اضافه نمود: اما بیان ابعاد و زوایای فرهنگی برشمرده شده از منظر آموزه های اسلامی در تحقق ابعاد فرهنگی شعار سال بسیار تأثیرگذار و راهگشا است.

 

استاد خرمی خاطرنشان کرد: با توجه به نقش کار، رفتار و عمل در شکل دهی و اعتلای حیات جامعه در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، تلاش و کوشش همگانی برای ارتقای فرهنگ کار و رفع موانع موجود در این راه یک ضرورت اعتقادی و عقلانی است بنابراین کار و فرهنگ کار می تواند اصلی ترین وسیله برای جهش تولید باشد.

 

وی افزود: فرهنگ کار می تواند تسهیل کننده سخت کوشی، بروز خلاقیت ها، نوآوری ها، ایجاد و تقویت احساس مسئولیت و تعهد، تقویت وجدان کاری، ارتقاء ضریب انضباط و امنیت اجتماعی باشد.

 

این استاد حوزه علمیه در ادامه بیان کرد: در آموزه های دینی و فرهنگ اسلامی کار، تلاش و کوشش همانند مجاهدت در راه خدا و در راستای عبادت الهی بر شمرده شده است و دارای ارزش و تقدس است که فرمودند: «الکادّ لعیاله کالمجاهد فی سبیل الله» کسی که کار می کند و تلاش دارد برای تأمین و معاش خانواده اش، مانند مجاهد در راه خدا است.

 

وی اضافه نمود: کار و تلاش در چارچوب فرهنگ برخاسته از اعتقادات و عقلانیت موجب تکامل و پیشرفت اجتماع و تعیین کننده عزت، مردانگی، سعادت و خوشبختی فرد و جامعه است. کار در فرهنگ دینی و ملی در مفاهیمی چون شغل، عمل، رفتار، رنج و زحمت و وسیله معیشت معنا شده است که این کار با این خصوصیات مظهری از عبادت و عمل صالح است.

 

استاد حسن آقا خرمی خاطرنشان کرد: کار از عوامل تولید است. توسعه، پیشرفت و جهش تولید بدون کار منضبط و هوشمندانه معنا ندارد. کار از عوامل تولید است که تمام فعالیت های انسان به ویژه در حوزه اقتصاد اعم از فکری و برنامه ای تخصصی و غیر تخصصی بر تولید ثروت را در برمی گیرد و موجب تعالی جامعه، تقویت روابط اجتماعی، برآورده شدن نیازهای جامعه و حتی در حوزه اخلاقی می شود. از سوی دیگر کار و فرهنگ کار موجب تزکیه نفس و جلوگیری از مفاسد اجتماعی می شود.

 

وی افزود: در قرآن کریم کلماتی چون «کسب»، «سعی»، «جهد» و «مجاهدت» وجود دارد؛ «لیس للانسان الا ما سعی» نیست برای انسان مگر آنچه را که بر اساس سعی و تلاش خودش به دست می آورد؛ که همه اینها بیانگر موضوع عام کار است و وقتی کار و کوشش توأم با ایمان باشد، ارزش پیدا می کند.

 

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: اسلام کار را همان مایه زندگی انسان دانسته است و آن را سرمایه دنیا و آخرت انسان به حساب می آورد. در اسلام سعادت و سلامت جامعه و رشد و پیشرفت فردی و اجتماعی وابسته به کار هدفمند و مطلوب معرفی شده است. شما می بینید فقه ما و اساسی ترین مباحث فقهی ما در رابطه با کار، کسب و مکاسب است. بر این اساس ارزش کار و تلاش مترادف با عبادت قلمداد شده است و گستره کار نیز در آموزه های اسلامی دارای دایره وسیعی است که اندیشیدن، خیرخواهی، هدایتگری، تربیت، تولید ما یحتاج عمومی، دانش اجرایی، طلب رزق حلال، مجاهدت، بی نیازسازی جامعه اسلامی از بیگانگان را شامل می شود.

 

وی در ادامه بیان کرد: بقای بشریت، تکامل مادی و معنوی انسان ها و جوامع، در پرتو کار و تلاش مضاعف تضمین یافته است. انسان ها و جوامع بشری با کار و تلاش توانسته اند مشکلات را برطرف سازند و به رشد مورد نیاز برسند و اسلام عزیز نیز در هدایت گری های خود، ضمن اهمیت دادن به کار، به رفع نیازمندی های فردی و اجتماعی جامعه می اندیشد و کار را در راه برآورده شدن نیازهای فرد و اجتماع بالاترین عبادت می داند؛ تا آنجا که در اصول کافی، جلد 5 ص 78، پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «العبادة سبعون جزءاً افضلها طلب الحلال» که این طلب روزی حلال بدون کار نمی شود.

 

استاد حسن آقا خرمی خاطرنشان کرد: از لحاظ آموزه های دینی کسی که کَلّ بر جامعه است، بدون کار و تلاش و شغل، آن شخص مورد مذمت قرار گرفته است. بنابراین کار در فرهنگ اسلامی ما به عنوان بالاترین عبادات و جهاد موجب عزت و بزرگی و عامل کمال و عامل اصلی سعادت شمرده شده است.

 

وی افزود: فرهنگ کار و تلاش به دلیل ارزشمداری آن از ماهیت و ویژگی های خاصی برخوردار است که تبیین ابعاد آن می تواند برای کشور در حوزه های سیاست گذاری، برنامه ریزی و اقدام بسیار مفید باشد. از طرفی ارتقاء پرورش فکری نیروی کار و ارزش گذاری توسعه کار و فراهم کردن محیط مناسب برای محیط کار به ویژه در تولید با ویژگی جهادی و جهشی، از ضروریت های اجتناب ناپذیری جامعه اسلامی است.

 

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: بنابراین باید به توسعه فرهنگ کار از لحاظ فرهنگ اسلامی توجه بیش از پیش شود. اگر می خواهیم به جهش تولید برسیم، باید تمام مردم ما و آحاد جامعه ما علی رغم همه اختلافاتی که ممکن است در اندیشه، در تفکر، در ایده، در مذهب، در حوزه های جغرافیای متعدد این کشور دارند در یک نقطه همه متمرکز شوند و آن پیشرفت و توسعه همه جانبه ایران اسلامی عزیز را فراهم آورند و برای رسیدن به این ارتقاء و پیشرفت، ساز و کارش آن است که در همه ابعاد معنوی و فرهنگی و در راستای تولید ثروت باید به جهش تولید، تولید مضاعف روی آوریم و جهش تولید بدون کار و تلاش مضاعف و چشم گیر امکان نخواهد داشت.

 

وی در ادامه بیان کرد: دنیای امروز مادی گرا و منفعت جو است، دنبال منافع مادی خود است، اگر بتوانیم بر اساس فرهنگ غنی اسلامی خود، فرهنگ  کار و تلاش را مضاعف بنماییم، می توانیم به مقوله جهش تولید دست یابیم و جهش تولید یعنی رسیدن به جایگاه قطب اقتصادی در این صورت تحریم ها نخواهد تحریم ها و تکانه های بیرون از سوی ابرقدرت ها و استکبار این اقتصاد را دچار آسیب نمی کند.

 

استاد حسن آقا خرمی خاطرنشان کرد: بنابراین فرهنگ کار اینچنین ارزشمند است که در سایه خلاقیت، هوشمندی و تلاش مضاعف می توانیم به این عرصه راه بیابیم. این موارد که بیان شد، زمانی به نتیجه مطلوب می رسد و زمانی می توانیم به تولید ثروت و جهش تولید و برداشته شدن فقر و برداشته شدن فاصله طبقاتی برسیم که فرهنگ کار ارتقاء یابد.

 

وی افزود: از طرفی با توجه به همه جانبه بودن مفهوم کار و متعلقات آن باید نیازهای علمی، تجربی، ذوقی، عاطفی و معنوی کارآفرینان، عاملان و متولیان کار مورد توجه قرار بگیرد که هر عامل و عنصر نمادی از ارزشگذاری برای کار و نیروی کار است.

 

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: کنش و رفتار در قلمرو مشخص ریشه در اعتقادات، باورها، دانش و معلومات و پذیرفته شده های مشترک جامعه دارد که در چارچوب فرهنگ تجلی پیدا می کند.

 

وی اضافه نمود: بهره وری، وجدان کار و به اکثر رساندن استفاده از منابع و نیروی انسانی، محوری ترین عنصر فرهنگ کار در راستای جهش تولید است. به این معنا که هر فرد در جایگاه خود سعی کند تا کارهایی را که به او محول شده است، به بهترین وجه ممکن به صورت دقیق، کامل و با رعایت ضوابط انجام دهد.

 

استاد حسن آقا خرمی ارانی در پایان بخش نخست گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: اگر می خواهیم به این درجه از جهش برسیم، از همین امروز باید تصمیم بگیریم تا آن وظیفه خود را به صورت متقن و دقیق همان طور که دستور اسلام عزیز است انجام دهیم.

/270/260/20/

 

 

 

ي, 08/25/1399 - 10:43