استاد ناصر ابراهیمی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو  با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به این موضوع پرداخت: «راه هايى كه قرآن براى تفكر مذهبى نشان مى دهد»

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرشان کرد: قرآن كريم در تعليمات خود براى رسيدن و درك نمودن مقاصد دينى و معارف اسلامى، سه راه در دسترس پيروان خود قرار داده، به ايشان نشان مى دهد كه ظواهر دينى و حجت عقلى و درك معنوى از راه اخلاص و بندگى است.

وی افزود: ما مى بينيم قرآن كريم در بيانات خود، همه مردم را طرف خطاب قرار داده است؛ گاهى بى آنكه حجتى به گفته خود اقامه كند، بلكه به مجرد اتكا به فرمانروايى خدائى خود، به پذيرفتن اصول اعتقادى مانند توحيد و نبوت و معاد و احكام عملى مانند نماز و روزه و غير آنها امر مى كند و در برخى از اعمال نهى مى نمايد و اگر اين بيانات لفظى را حجيت نمى داد، هرگز از مردم پذيرش و فرمانبردارى آنها را نمى خواست. پس ناگزير بايد گفت اينگونه بيانات ساده قرآن، راهى است براى فهم مقاصد دينى و معارف اسلامى. ما اين بيانات لفظى را مانند:«آمِنُوا بِاللّهِ وَرَسُولِهِ» و:«اَقيمُواالصَّلوةَ» را ظواهر دينى مى ناميم.

استاد ابراهیمی در ادامه بیان کرد: از سوى ديگر مى بينيم قرآن كريم در آيات بسيارى به سوى حجت عقلى، رهبرى مى كند و مردم را به تفكر و تعقل و تدبر در آيات آفاق و انفس، دعوت مى فرمايد و خود نيز در موارد احقاق حقايق به استدلال عقلى آزاد مى پردازد و حقاً هيچ كتاب آسمانى، علم و معرفت برهانى را براى انسان مانند قرآن كريم نمى شناسد. قرآن كريم با اين بيانات اعتبار حجت عقلى و استدلال و برهانى آزاد را مسلم مى شمارد؛ يعنى نمى گويد كه اول حقانيت معارف اسلامى را بپذيريد و سپس به احتجاج عقلى پرداخته معارف نامبرده را از آنها استنتاج كنيد، بلكه با اعتماد كامل به واقعيت خود مى گويد: به احتجاج عقلى پرداخته حقانيت معارف نامبرده را از آن دريابيد و بپذيريد و سخنانى كه از دعوت اسلامى مى شنويد، تصديق آنها را از آفرينش جهان كه گواهى راستگو است، بپرسيد و بشنويد و بالاخره تصديق و ايمان را از نتيجه دليل به دست آوريد؛ نه اينكه اول ايمان بياوريد و بعد به قيد مطابقت آن دليل اقامه كنيد. پس تفكر فلسفى نيز راهى است كه رسائى آن را قرآن كريم تصديق مى نمايد.

وی اضافه نمود: از سوى ديگر مى بينيم قرآن كريم با بيانى جالب، روشن مى سازد كه همه معارف حقيقيه از توحيد و خداشناسى واقعى سرچشمه مى گيرد و استنتاج مى شود و كمال خداشناسى از آن كسانى است كه خداوند آنان را از هر جاى جمع آورى كرده و براى خود اختصاص داده است . آنان هستند كه خود را از همه كنار كشيده و همه چيز را فراموش كرده اند و در اثر اخلاص و بندگى، همه قواى خود را متوجه عالم بالا ساخته ديده به نور پروردگار پاك روشن ساخته اند و با چشم واقع بين، حقايق اشياء و ملكوت آسمان و زمين را ديده اند؛ زيرا در اثر «اخلاص و بندگى» به يقين رسيده اند و در اثر يقين ملكوت در آسمان و زمين و زندگى جاودانى جهان ابديت برايشان مكشوف شده است. با توجه در آيات كريمه ذيل اين مدعا كاملاً روشن مى شود:

الف - «وَما اَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ اِلاّ نُوحى اِلَيْهِ اَنَّهُ لا اِلَهَ الاّ اَنَا فَاعْبُدونِ» ( انبياء/۲۵)

ب - «سُبْحانَ اللّهِ عَمّا يَصِفُونَ اِلاّ عِبادَ اللّهِ اْلمُخْلَصينَ» (صافات/۱۵۹ و ۱۶۰)

ج - «قُلْ اِنَّما اَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى اِلَىَّ اَنَّما اِلهُكُمْ اِلهٌ واحِدٌ فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلاً صالِحاً وَلا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ اَحَداً»  (كهف/۱۱۰)

د - «وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتىّ يَاْتِيَكَ الْيَقينُ» (حجر/۹۹)

ه - «وَكَذلِكَ نُرى اِبْراهيمَ مَلَكوُتَ السَّمواتِ وَاْلاَرْضِ وَلِيكُونَ مِنَ اْلمُوقِنينَ» (انعام /۷۵)

و -«(كَلاّ اِنَّ كِتابَ اْلاَبْرارِ لَفى عِلّييّنَ وَما اَدْريكَ ما عِلِّيُّونَ،كِتابٌ مَرْقُومٌ، يَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ» ( مطففين/۱۸- ۲۱)

ز – «كَلاّ لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ اْليَقينِ لَتَرَوُنَّ الْجَحيمَ» ( تكاثر/۵و ۶)

باز این رو يكى از راه هاى درك معارف الهيه، همان تهذيب نفس و اخلاص در بندگى است.