به مناسبت فرا رسیدن ماه مبارک رمضان، استاد علی نظری منفرد از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «یکی از خطبه های شعبانیه پیامبر (ص)» پرداخت.

/270/260/22/

این خطیب توانمند در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: می دانیم که روزه در ماه مبارک رمضان، برای مسلمان ها، 15 سال بعد از بعثت، یعنی در سال دوم هجری قمری واجب شده است. و در این ایام، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در این ماه از مردم اعتزال می کردند و روزه می گرفتند.

استاد نظری منفرد در ادامه بیان کرد:  شیخ حرّ عاملی در وسائل الشیعه، در کتاب الصوم، باب 17 و 18 از احکام شهر رمضان، روایاتی را نقل کرده است که از آن، استفاده می شود رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در هر سال، به اواخر ماه شعبان که می رسیدند، خطبه ای می خواندند. البته یکی از خطبه های شعبانیه حضرت صلی الله علیه و آله و سلم معروف شده است؛ که در بخشی از آن می فرماید: «... یا ایها الناس قد اقبل الیکم شهر الله بالبرکة و الرحمة و المغفره»

این استاد درس خارج حوزه افزود: در روایت دهم می خوانیم: «13484- 10- وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى وَ غَيْرِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ أَبِي الْوَرْدِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ ص النَّاسَ فِي آخِرِ جُمُعَةٍ مِنْ شَعْبَانَ- فَحَمِدَ اللَّهَ وَ أَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّهُ قَدْ أَظَلَّكُمْ شَهْرٌ فِيهِ لَيْلَةٌ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ وَ هُوَ شَهْرُ رَمَضَانَ فَرَضَ اللَّهُ صِيَامَهُ ... وَ جَعَلَ قِيَامَ لَيْلَةٍ فِيهِ بِتَطَوُّعِ صَلَاةٍ كَتَطَوُّعِ صَلَاةِ سَبْعِينَ لَيْلَةً فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الشُّهُورِ وَ جَعَلَ لِمَنْ تَطَوَّعَ فِيهِ بِخَصْلَةٍ مِنْ خِصَالِ الْخَيْرِ وَ الْبِرِّ كَأَجْرِ مَنْ أَدَّى فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مَنْ أَدَّى فِيهِ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ كَانَ كَمَنْ أَدَّى سَبْعِينَ فَرِيضَةً مِنْ فَرَائِضِ اللَّهِ فِيمَا سِوَاهُ مِنَ الشُّهُورِ وَ هُوَ شَهْرُ الصَّبْرِ وَ إِنَّ الصَّبْرَ ثَوَابُهُ الْجَنَّةُ ...»

وی افزود: مرحوم نراقی صاحب جامع السعادات نقل کرده است: صوم، سه گونه است؛ صوم العام، صوم الخاص، صوم خاصّ الخاص. صوم عام، همین روزه ای است که مردم عادی می گیرند و از مفطرات، پرهیز می کنند. صوم خاصّ، در حدیثی از امام صادق علیه السلام نقل شده، کسی که صائم است، باید چشم و زبان و دست و گوشش هم روزه باشد. صوم خاصّ الخاص آن است که قلبش هم از غیر خدا روزه باشد و همه توجهش به خدا باشد.

استاد نظری منفرد خاطرنشان کرد: حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: ثواب صبر، جنت است. همچنان که در سوره زمر می خوانیم: «قُلْ يَا عِبَادِ الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا رَبَّكُمْ ۚ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا فِي هَٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗ وَأَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةٌ ۗ إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ» بگو: ای بندگان مؤمنم! از پروردگارتان پروا کنید. برای کسانی که در این دنیا اعمال شایسته انجام داده اند، پاداش نیکی است و زمین خدا گسترده است [بر شماست از سرزمینی که دچار مضیقه دینی هستید به سرزمینی دیگر مهاجرت کنید]. فقط شکیبایان پاداششان را کامل و بدون حساب دریافت خواهند کرد. (زمر: 10)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم در ادامه می فرماید: « وَ هُوَ شَهْرُ الْمُوَاسَاةِ ...»ماه رمضان، ماه مواسات و کمک کردن است. اینکه دست مستمندان را بگیریم. «وَ هُوَ شَهْرٌ يَزِيدُ اللَّهُ فِي رِزْقِ الْمُؤْمِنِ فِيهِ ...» البته رزق، تنها نان و گوشت و روزی معمول نیست؛ بلکه اعم است. نعمت های الهی منحصر به نعمت های ظاهری نیست. چه اینکه در سوره لقمان می خوانیم: «أَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللهَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا كِتابٍ مُنيرٍ»آيا نديديد خداوند آنچه را در آسمان‌ها و زمين است مسخّر شما كرده، و نعمت‌هاى آشكار و پنهان خود را به‌طور فراوان بر شما ارزانى داشته است؟! ولى بعضى از مردم بدون هيچ دانش و هدايت و كتاب روشنگرى درباره‌ی خدا مجادله مى‌كنند. (لقمان: 20)

استاد نظری منفرد خاطرنشان کرد: رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در ادامه خطبه فرمودند: «وَ مَنْ فَطَّرَ فِيهِ مُؤْمِناً صَائِماً كَانَ لَهُ بِذَلِكَ عِنْدَ اللَّهِ عِتْقُ رَقَبَةٍ وَ مَغْفِرَةٌ لِذُنُوبِهِ فِيمَا مَضَى إِلَى أَنْ قَالَ وَ مَنْ خَفَّفَ فِيهِ عَنْ مَمْلُوكِهِ خَفَّفَ اللَّهُ عَنْهُ حِسَابَهُ وَ هُوَ شَهْرٌ أَوَّلُهُ رَحْمَةٌ وَ أَوْسَطُهُ مَغْفِرَةٌ وَ آخِرُهُ الْإِجَابَةُ اول وَ الْعِتْقُ مِنَ‏ النَّارِ- وَ لَا غِنَى بِكُمْ فِيهِ عَنْ أَرْبَعِ خِصَالٍ خَصْلَتَيْنِ تُرْضُونَ اللَّهَ بِهِمَا وَ خَصْلَتَيْنِ لَا غِنَى بِكُمْ عَنْهُمَا فَأَمَّا اللَّتَانِ تُرْضُونَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِمَا فَشَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ وَ أَمَّا اللَّتَانِ لَا غِنَى بِكُمْ عَنْهُمَا فَتَسْأَلُونَ اللَّهَ فِيهِ حَوَائِجَكُمْ وَ الْجَنَّةَ- وَ تَسْأَلُونَ الْعَافِيَةَ وَ تَعَوَّذُونَ بِهِ مِنَ النَّارِ.»