به مناسبت فرا رسیدن پنجم شوال، و سالروز ورود مسلم بن عقیل، سفیر امام حسین علیه السلام به کوفه، استاد احمد قاسمی از اساتید حوزه علمیه قم به این موضوع پرداخت: «حضرت مسلم بن عقيل کیست؟»

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: حضرت مسلم فرزند عقیل، و از با کمال ترین فرزندان اوست؛ و عقیل برادر حضرت علی علیه السلام و دومین فرزند ابوطالب علیه السلام است. از این جهت او با یک واسطه از تربیت ابوطالب و همسرش فاطمه بنت اسد برخوردار گردید. مادر گرامی او خلیله یا حلیله نام دارد. او کنیزی بود که عقیل از شام خریداری کرده بود. همسر مکرمه او جناب «رقیه» از دختران امیرمؤمنان علیه السلام بوده است. از این رو ایشان افتخار دامادی حضرت علی علیه السلام را به همراه داشته است. او زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله سلم را درک نکرد؛ زیرا هنگام شهادت سال ۶۰ هجری سن آن جناب بیش از ۴۰ سال نبود. یعنی از زمان رحلت پیامبر عظیم الشأن اسلام تا سال ۶۰ هجری ۵۰ سال گذشته و بر این اساس، او ده سال بعد از رحلت پیامبر صلی الله علیه و آله متولد شده بود.

استاد قاسمی در ادامه بیان کرد: فرزندان او عبارت اند از عبدالله و علی که از «رقیه» به دنیا آمدند. مسلم بن مسلم، مادرش از بنی عامر بود؛ عبدالله، مادرش ام ولد بود؛ و محمد و ابراهیم. همه پسران او در سرزمین کربلا شهید شدند، مگر دو فرزند به نام های محمد و ابراهیم. این دو پس از تحمل یک سال زندان فرار کردند؛ اما پس از مدتی دستگیر و به دست یکی از ستمکاران بنام حارث بن زیاد به شهادت رسیدند؛ از این رو از نسل حضرت مسلم علیه السلام فرزندی باقی نماند.

وی افزود:  مسلم علیه السلام زمان و عصر سه امام را درک کرده است. مسلم بن عقیل در دوران حضرت علی علیه السلام افتخار دامادی آن حضرت را پیدا کرد و با دخترش به نام «رقیه» ازدواج کرد که به این وسیله به تربیت در دانشگاه علوی نزدیکتر شد.  به نقل مورخان در زمان حکومت امیرالمؤمنین علیه السلام بین سال ۳۶ تا ۴۰ از جانب آن امام متصدی برخی از منصب ‌های نظامی در لشگر بوده است؛ از جمله در جنگ صفین وقتی که امیر مؤمنان لشگر خود را صف آرائی می کرد، امام حسن و امام حسین علیه السلام، عبدالله بن جعفر و مسلم بن عقیل را بر جناح راست سپاه خویش مأمور کرد.

وی اضافه نمود: مسلم بن عقیل دوران امام حسن مجتبىٰ علیه السلام نیز در مسیر حق بود و از باوفاترین یاران و از خواص اصحاب امام حسن علیه السلام به حساب می ‌آمد. مسلم بن عقیل در دوران امام حسین علیه السلام دست از محبت و حمایت از امام علیه السلام برنداشت و به افتخار پیشاهنگی نهضت کربلا نائل آمد و اولین شهید کاروان حسینی محسوب گردید.  او به همراه هشت نفر از برادرانش جان خود را در راه امام حسین علیه السلام ایثار کردند

استاد احمد قاسمی خاطرنشان کرد: در بیان از جریان شهادت مسلم علیه السلام باید گفت اولین اقدام امام حسین علیه السلام فرستادن مسلم به کوفه بود، مسلم پس از رفتن از مکه، به مدینه و از آنجا به سمت عراق حرکت کرد و در کوفه در منزل مختار اقامت نمود. در مدت سی و پنج روز پس از ورود مسلم بن عقیل در پنجم شوال سال شصت، حدود هجده هزار کوفی با او بیعت کردند تا اینکه حاکم کوفه برکنار و عبید الله بن زیاد به جای او برگزیده شد. عبید الله با تهدید و تطمیع مردم سران قبایل را از کنار او پراکنده ساخت و زمانی که مسلم تنها شد و عبید الله به تنهائی او پی برد، سپاهی را برای دستگیری وی عازم کرد.  این در حالی بود که مسلم علیه السلام در خانه زنی به نام طوعه پناهنده شده بود؛ وقتی صدای سربازان عبید الله بن زیاد به گوش او رسید، خود را برای نبرد آماده کرد و چون بر سپاه دشمن ضرباتی زیادی وارد کرد، آنان از راه مکر وارد عمل شدند و مسلم هم چون رمقی برای ادامه مبارزه نداشت، به ناچار خود را تسلیم کرد. او را نزد عبید الله بردند پس از گفتگوی تند و صریح میان آن دو عبیدالله دستور داد که او را بالای دار الاماره بردند تا شخصی که به دست او زخمی شده بود، او را گردن بزند و همو بود که فرمان عبید الله را اجرا کرد.

وی افزود: در بیان از فضائل حضرت مسلم علیه السلام بای گفت او فرزند کسی است که دست پرورده شخصی مانند حضرت ابوطالب علیه السلام است و خود افتخار دامادی امیر مؤمنان را دارد که تأثیر این دو در تربیت و بالندگی انسان قابل انکار نیست. رسول خدا به علی علیه السلام فرمودند: فرزند او (عقیل) کشته راه محبت فرزند تو خواهد شد، چشم مؤمنان بر او اشک می ‌ریزد و فرشتگان مقرب بر او درود می‌ فرستند. امام حسین علیه السلام در نامه ‌ای که برای کوفیان می ‌فرستد، می‌ نویسد که «قد بعثت الیکم اخی وابن عمّی و ثقتی من اهل بیتی» یعنی: کسی را به سوی شما می ‌فرستم که برادر، پسر عمو و مورد اطمینان از اهل بیتم محسوب می ‌شود.