استاد باقرزاده

نگاهی به پهنه بی کران امام جواد علیه السلام

به مناسبت فرا رسیدن سالگرد شهادت امام جواد علیه السلام استاد محمد حسین باقرزاده از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «نگاهی به پهنه دریای بیکران امام جواد علیه السلام» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو ضمن بیان مختصری از نام و کنیه حضرت، خاطرنشان کرد: لقب آن حضرت تقی و جواد و ابن الرضا است. وجه تسمیه «جواد» به خاطر کثرت بخشش و احسانشان است. ایشان در 10 رجب 195 هجری قمری به دنیا آمدند و در آخر ماه ذی القعده سال 220 هجری قمری به شهادت رسیدند. این امام همام در هشت سالگی به امامت رسیدند و هفده سال امامت کردند. محل زندگی آن امام همام در مدینه و بغداد بود. به علت علم بی پایان و شجاعت در بیان حقایق و امامت در سن جوانی الگوی بی نظیری برای نسل جوان هستند. اینکه در هشت سالگی به امامت می رسند، نشان دهنده لیاقات الهی ائمه علیهم السلام است.

 

وی افزود: سه تن از انبیای الهی در کودکی به پیامبری مبعوث شدند؛ حضرت سلیمان نبی، عیسای پیامبر و حضرت یحیای پیامبر علیهم السلام. در سوره مریم آیه 12 می فرماید: « يا يَحْيى‏ خُذِ الْكِتابَ بِقُوَّةٍ وَ آتَيْناهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا» (12) در کنار امام جواد علیه السلام که در کودکی به امامت می رسد، امام هادی علیه السلام و امام مهدی صاحب الزمان علیه السلام هم در کودکی به امامت می رسند. علم امامان از سرچشمه علم الهی است. گاه دوربین کوچک عکس هایی می گیرد که دوربین های بزرگ هم مانند آن کیفیت نمی توانند عکس بگیرند. در روایت داریم «انا أهل بيت يتوارث اصاغرنا عن‏ اكابرنا» (الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد ؛ ج‏2 ؛ ص410)

 

استاد باقرزاده در ادامه بیان کرد: اینگونه نیست که اگر کوچک باشند، علم آنها هم کم باشد. علم آنها به خاطر اتصال به علم خدا است.لامپ بزرگ و کوچک اگر وصل به برق باشند، برق را جذب می کنند. یک فلش مموری کوچک که به اندازه یک تخمه کدو است، تمام علوم کامپیوتر را می توان درون آن جا داد. از این رو خدای بشر نیز می تواند علم امیرالمؤمنین علیه السلام را به بچه کوچک هشت ساله ای چون امام جواد علیه السلام بفرستند.

 

وی اضافه نمود: امام جواد علیه السلام در دوره عباسیان و خلافت مأمون و معتصم عباسی زندگی می کردند . حکومت عباسی با وجود ظاهر علمی، به شدت از نفوذ امام  علیه السلام هراس داشتند. از چالش های اصلی امام جواد علیه السلام حسد علمای درباری آن روز و سیاست های فریبکارانه مأمون بوده است که امام علیه السلام چنان قوی استدلال می کردند که دوست و دشمن به عظمت ایشان اعتراف داشتند.

 

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: در روایتی زیبا از امام جواد علیه السلام می خوانیم: «16- وَ قَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ: الْحَسَدُ مَاحِقُ الْحَسَنَاتِ، وَ الزَّهْوُ جَالِبُ الْمَقْتِ، وَ الْعُجْبُ‏ صَارِفٌ‏ عَنْ‏ طَلَبِ‏ الْعِلْمِ‏، دَاعٍ إِلَى التَّخَبُّطِ فِي الْجَهْلِ، وَ الْبُخْلُ أَذَمُّ الْأَخْلَاقِ وَ الطَّمَعُ سَجِيَّةٌ سَيِّئَةٌ» (حلوانى، حسين بن محمد بن حسن بن نصر، نزهة الناظر و تنبيه الخاطر - قم، چاپ: اول، 1408 ق. ص: 140) خودبینی انسان را از جستجوی علم باز می دارد و به نادانی می کشاند.

 

 وی افزود: باید به این اندیشید که چگونه می توانیم از زندگی امام جواد علیه السلام الگو بگیریم. حضرت دانش را با عمل آمیخته بودند؛ با وجود سنّ کم، اما تربیت شاگردان را فراموش نکردند. ما هم باید رهرو آن امام باشیم و علم را با عمل در آمیزیم؛ امام در سختی ها صبور بود؛ با اینکه تحت فشارهای اجتماعی و .. بودند، اما هرگز از تبلیغ دین دست برنداتشند. اخلاق امام بسیار زیبا بود؛ حتی دشمنان به مهربانی و سخاوت امام شهادت دادند. امام علیه السلام چراغ هدایتی بودند که در جوانی جهان را با علم و اخلاق خود روشن کردند.

 

استاد باقرزاده خاطرنشان کرد: دو محور اصلی فعالیت اجتماعی امام، یکی فقرزدایی و حمایت از محرومان بود. امام توزیع عادلانه ثروت و ترویج فرهنگ انفاق را داشتند؛ و مقابله با فساد اقتصادی را پیش گرفته بودند. جامعه امروز ما نیز نیاز به این مبارزه دارد.  محور دوم اصلی امام جواد علیه السلام، پاسخ به شبهات فکری و اجتماعی بود. مناظرات علمی زیبایی داشتند و راهکارهای عملی برای معضلات اجتماعی مطرح می کردند؛ و البته با خرافات مبارزه می کردند و احکام واقعی اسلام را به درستی تبیین می کردند. حضرت فرمود: من طلب الرزق فی الدنیا بحلال کان کالمجاهد فی سبیل الله» در روایتی دیگر می فرماید: کسی که سه چیز داشته باشد، کارش درست است: توفیق من الله، واعظ من نفسه و قبول ممن ینصححه»

س, 03/06/1404 - 14:34