استاد سیدحسن سیدپورآذر از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «روایاتی در باب مهدویت» پرداخت.

/270/260/21/

روایت اول:

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم که از مستبصرین از فرقه احمدالحسن می باشد، در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: شیخ صدوق اعلی الله مقامه در کتاب کمال الدین، در فصل «ذكر النصوص الواردة عن النبي ص و الأئمة المعصومين ع حول وقوع الغيبة للإمام المهدي ع‏» باب 30، تحت عنوان «30 باب ما أخبر به الحسين بن علي بن أبي طالب ع من وقوع الغيبة بالقائم ع و أنه الثاني عشر من الأئمة ع‏»، حدیث 3 روایت کرده است:

«3- حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ زِيَادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْهَمَدَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ السَّلَامِ بْنِ صَالِحٍ الْهَرَوِيِّ قَالَ أَخْبَرَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَلِيطٍ قَالَ قَالَ الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع‏ مِنَّا اثْنَا عَشَرَ مَهْدِيّاً أَوَّلُهُمْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَ آخِرُهُمُ التَّاسِعُ مِنْ وُلْدِي وَ هُوَ الْإِمَامُ الْقَائِمُ بِالْحَقِّ يُحْيِي اللَّهُ‏ بِهِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها وَ يُظْهِرُ بِهِ دِيْنَ الْحَقِ‏ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ‏ لَهُ غَيْبَةٌ يَرْتَدُّ فِيهَا أَقْوَامٌ وَ يَثْبُتُ فِيهَا عَلَى الدِّينِ آخَرُونَ فَيُؤْذَوْنَ وَ يُقَالُ لَهُمْ‏ مَتى‏ هذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ‏ أَمَا إِنَّ الصَّابِرَ فِي غَيْبَتِهِ عَلَى الْأَذَى وَ التَّكْذِيبِ بِمَنْزِلَةِ الْمُجَاهِدِ بِالسَّيْفِ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ ص» از امام حسین علیه السلام روایت شده است: عبد الرّحمن بن سليط می گويد: امام حسين عليه السّلام فرمود: از ما خاندان دوازده مهدىّ خواهد بود كه اوّلين آنها امير المؤمنين عليّ بن أبى طالب است و آخرين آنها نهمين از فرزندان من است و او امام قائم به حقّ است و خداى تعالى زمين را به واسطه او پس از موت زنده كند و دين حقّ را به دست او بر همه اديان چيره نمايد؛ گرچه مشركان را ناخوش آيد؛ او را غيبتى است كه اقوامى در آن مرتدّ شوند و ديگرانى در آن پابرجا باشند و اذيّت شوند و به آنها بگويند: اگر راست مى ‏گوئيد اين وعده چه وقت عملى شود؟ بدانيد كسى كه در دوران غيبت او بر آزار و تكذيب صابر باشد مانند مجاهدى است كه با شمشير پيشاروى رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم مجاهده كرده است. (ابن بابويه، محمد بن على، كمال الدين و تمام النعمة - تهران، چاپ: دوم، 1395ق؛ ج‏ 1؛ ص 317)

روایت دوم:

وی افزود: شیخ صدوق در کمال الدین در باب 32 تحت عنوان «32 باب ما أخبر به أبو جعفر محمد بن علي الباقر ع من وقوع الغيبة بالقائم ع و أنه الثاني عشر من الأئمة ع‏» روایت کرده است: «7- وَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِصَامٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَعْقُوبَ الْكُلَيْنِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْعَلَاءِ قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَلِيٍّ الْقَزْوِينِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ الْحَنَّاطِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ الثَّقَفِيِّ الطَّحَّانِ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ الْبَاقِرِ ع وَ أَنَا أُرِيدُ أَنْ أَسْأَلَهُ عَنِ الْقَائِمِ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ص فَقَالَ لِي مُبْتَدِئاً يَا مُحَمَّدَ بْنَ مُسْلِمٍ إِنَّ فِي الْقَائِمِ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ص شَبَهاً مِنْ خَمْسَةٍ مِنَ الرُّسُلِ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَ يُوسُفَ بْنِ يَعْقُوبَ وَ مُوسَى وَ عِيسَى وَ مُحَمَّدٍ ص فَأَمَّا شَبَهُهُ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى فَرُجُوعُهُ مِنْ غَيْبَتِهِ وَ هُوَ شَابٌّ بَعْدَ كِبَرِ السِّنِّ وَ أَمَّا شَبَهُهُ مِنْ يُوسُفَ بْنِ يَعْقُوبَ ع فَالْغَيْبَةُ مِنْ خَاصَّتِهِ وَ عَامَّتِهِ وَ اخْتِفَاؤُهُ مِنْ إِخْوَتِهِ وَ إِشْكَالُ أَمْرِهِ عَلَى أَبِيهِ يَعْقُوبَ ع مَعَ قُرْبِ الْمَسَافَةِ بَيْنَهُ وَ بَيْنَ أَبِيهِ وَ أَهْلِهِ وَ شِيعَتِهِ وَ أَمَّا شَبَهُهُ مِنْ مُوسَى ع فَدَوَامُ خَوْفِهِ وَ طُولُ غَيْبَتِهِ وَ خَفَاءُ وِلَادَتِهِ وَ تَعَبُ شِيعَتِهِ مِنْ بَعْدِهِ مِمَّا لَقُوا مِنَ الْأَذَى وَ الْهَوَانِ إِلَى أَنْ أَذِنَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِي ظُهُورِهِ وَ نَصْرِهِ وَ أَيَّدَهُ عَلَى عَدُوِّهِ وَ أَمَّا شَبَهُهُ مِنْ عِيسَى ع فَاخْتِلَافُ مَنِ اخْتَلَفَ فِيهِ حَتَّى قَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَا وُلِدَ وَ قَالَتْ طَائِفَةٌ مَاتَ وَ قَالَتْ طَائِفَةٌ قُتِلَ وَ صُلِبَ وَ أَمَّا شَبَهُهُ مِنْ جَدِّهِ الْمُصْطَفَى ص فَخُرُوجُهُ بِالسَّيْفِ وَ قَتْلُهُ أَعْدَاءَ اللَّهِ وَ أَعْدَاءَ رَسُولِهِ ص وَ الْجَبَّارِينَ وَ الطَّوَاغِيتَ وَ أَنَّهُ يُنْصَرُ بِالسَّيْفِ وَ الرُّعْبِ وَ أَنَّهُ لَا تُرَدُّ لَهُ رَايَةٌ- وَ إِنَّ مِنْ عَلَامَاتِ خُرُوجِهِ خُرُوجَ السُّفْيَانِيِّ مِنَ الشَّامِ وَ خُرُوجَ الْيَمَانِيِّ مِنَ الْيَمَنِ وَ صَيْحَةً مِنَ السَّمَاءِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ وَ مُنَادٍ يُنَادِي مِنَ السَّمَاءِ بِاسْمِهِ وَ اسْمِ أَبِيهِ» (كمال الدين و تمام النعمة، ج‏ 1، ص: 327)

محمد بن مسلم می ‌گوید: خدمت امام باقر علیه السلام رسیدم، خواستم از قائم آل محمد (ص) بپرسم، که او خود شروع به سخن کرد و فرمود: قطعا در قائم شباهتی از پنج رسول الهی هست،

شباهت به یونس بن متی: بازگشت از غیبت در سن پیری و به صورت جوان.

شباهت یوسف بن یعقوب: غیبت از افراد خاص و عام خود و مخفی شدن از برادرانش و مشکل شدن امرش بر پدرش با اینکه بین آنها مسافت زیادی نبود.

شباهت به موسی: استمرار ترس و طولانی شدن غیبتش و مخفی بودن ولادتش و سختی های شیعیانش از آزار و اذیت دشمنان تا زمانی که خدا اذن ظهور بدهد و او را یاری کند.

شباهت به عیسی: اختلاف در او تا آنجا که گروهی می‌گویند متولد نشده و گروهی می‌گویند مرده است و گروهی می‌ گویند گشته شده و به صلیب کشیده شده است.

شباهت به جدش مصطفی (ص): خروجش با شمشیر و جنگ با ستمگران.

قطعا هیچ پرچمی از او باز نمی گردد (لشکری که از سمت او فرستاده می ‌شود، شکست نمی‌ خورد)

و علامات خروجش این است:

1- خروج سفیانی از شام

2- خروج یمانی از یمن

3- صیحه در آسمان در ماه رمضان

4- و منادی که در آسمان ندا می‌دهد به اسم او و اسم پدرش.

روایت سوم:

استاد سید حسن سیدپورآذر اظهار داشت:

شيخ محمد بن حسن حر عاملى (م: 1104 ق‏) در اثبات الهداة، این روایت را از امیرالمؤمنین علی علیه السلام بیان می کند:  قطعا آن عهدی از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم است که قطعا این امر را ۱۲ امام مالک می‌ شوند، ۹  نفر از فرزندان حسین علیه السلام هستند. وقتی که رسول خدا در شب اسراء به آسمان برده شد فرمود: به ساق عرش نگاه کردم پس در آن نوشته شده بود خدایی نیست جز الله و محمد رسول خداست و او را با علی علیه السلام تایید کردم و او را علی یاری کردم، دیدم ۱۲ نور را پس سوال کردم، ای پروردگار من! این نورها، چه کسانی هستند؟ پس فرمود: آنها نورهای ائمه از ذریة تو هستند.علی علیه السلام فرمود: یا رسول الله نام آنها را ذکر می ‌کنی؟ پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: بله، تو امام و خلیفه بعد از من هستی که دین مرا ادا می‌کنی و به وعده‌های عمل می‌کنی، بعد از تو حسن و حسین و بعد علی زین العابدین، بعد محمد باقر، بعد جعفر صادق و بعد موسی کاظم ، بعد علی الرضا، بعد محمد زکی، بعد علی نقی، بعد حسن امین. و قائم از فرزندان حسین هم نام من است و شبیه‌ترین مردم به من است و زمین را از عدل پر کند، همانطور که از ظلم و جور پر شده بود.

«568- و عنه عن محمد بن الحسين الكوفي عن إسماعيل بن موسى عن محمد بن سليمان عن محمد بن جرير عن ابراهيم النخعي عن علقمة بن القيس عن أمير المؤمنين علي بن أبي طالب عليه السلام في حديث طويل قال: إنه لعهد عهده إلي رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم أن هذا الأمر يملكه اثنا عشر إماما، تسعة من صلب الحسين و لقد قال النبي صلّى اللّه عليه و آله و سلّم: لما أسري بي إلى السماء نظرت إلى ساق العرش فإذا فيه مكتوب لا إله إلا اللّه محمد رسول اللّه، أيدته بعلي و نصرته به؛ و رأيت اثني عشر نورا فقلت: يا رب أنوار من هذه؟ فنوديت يا محمد، هذه أنوار الأئمة من ذريتك، قلت:

يا رسول اللّه أ لا تسميهم لي؟ قال: نعم أنت الإمام و الخليفة بعدي تقضي ديني و تنجز عداتي، و بعدك ابناك الحسن و الحسين، و بعد الحسين ابنه علي زين العابدين، و بعد علي ابنه محمد يدعى بالباقر، و بعد محمد جعفر ابنه يدعى بالصادق، و بعد جعفر ابنه موسى يدعى بالكاظم، و بعد موسى ابنه علي يدعى بالرضا، و بعد علي ابنه محمد يدعى بالزكي، و بعد محمد ابنه علي يدعى بالنقي، و بعد علي ابنه الحسن يدعى بالأمين؛ و القائم من ولد الحسين سميي و أشبه الناس بي يملأها قسطا و عدلا كما ملئت جورا و ظلما». (اثبات الهداة، ج ۲، ص ۱۷۸)