شیخ طوسی پس از رحلت شیخ مفید به محضر سید مرتضی رحمت الله علیه حضور پیدا کردند و کسب معرفت و علم را در مکتب ایشان ادامه دادند.

به مناسبت فرا رسیدن سالروز بزرگداشت شیخ الطائفه رضوان الله علیه، استاد مجید مقری مؤذن، از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: محمد بن حسن طوسی، معروف به شیخ طوسی که از علمای بزرگ شیعه در قرن چهارم و پنجم قمری هستند؛ دارای آن چنان مقام علمی بالایی است که به شیخ الطائفه شهرت یافته است. ایشان با بزرگانی چون شیخ مفید، سید مرتضی و ابن سینا معاصر بودند.

استاد مقری مؤذن افزود: این عالم بزرگوار خدمات فراوانی را به مکتب شیعه و شیعیان ارائه دادند؛ مقام علمی ایشان به قدری بالا بوده است که علامه حلی به ایشان لقب شیخ الطائفه دادند.

وی در ادامه بیان کرد: جناب شیخ طوسی، شیخ الطائفه، در 385 هجری قمری در طوس به دنیا آمدند و در سن 23 سالگی برای درک محضر شیخ مفید به بغداد مهاجرت کردند و 5 سال در محضر این استاد عظیم الشأن رحمت الله علیه زانو زدند و کسب علم نمودند.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: در همین ایام شیخ طوسی موفق شدند به پیشنهاد استاد بزرگوارشان کتاب تهذیب الاحکام را بنویسند؛ این کتاب و همچنین کتاب استبصار، از جمله کتاب های اربعه شیعیان است.

وی افزود: شیخ طوسی پس از رحلت شیخ مفید به محضر سید مرتضی رحمت الله علیه حضور پیدا کردند و کسب معرفت و علم را در مکتب ایشان ادامه دادند.

استاد مقری مؤذن خاطرنشان کرد: پس از رحلت سید مرتضی رحمت الله علیه در 436 هجری قمری، مرجعیت و زعامت شیعیان به عهده شیخ طوسی گذاشته شد.

وی در ادامه بیان کرد: این ایام مصادف شده بود با ضعف حکومت آل بویه و خلفای عباسی نیز توسط ترکان سلجوقی سرنگون شدند. ترکان سلجوقی با همراهی برخی از اهل سنت، شیخ طوسی را مورد آزار و اذیت قرار دادند، به نحوی که به خانه ایشان حمله کردند، کتابخانه ایشان را آتش زدند و به همین جهت شیخ طوسی رحمت الله علیه مجبور شدند تا به نجف اشرف هجرت کنند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم  افزود: شیخ طوسی در نجف اشرف، کرسی علمی و درس و بحث خودشان را بنا کردند و به عنایت و برکت مولی الموحدین و امیرالمؤمنین علیه السلام، حوزه نجف اشرف را در سال 448 یا 449 هجری قمری تأسیس نمودند.

وی خاطرنشان کرد: شیخ طوسی رحمت الله علیه مجتهدین زیادی را پرورش و تحویل عالم تشیع دادند. قریب 300 شاگرد برای ایشان نقل می کنند که برخی از آن شاگردان، از علمای اهل سنت هستند. برخی از کتب تا 100 تن از علمای وقت آن زمان را می نویسند که پای درس شیخ الطائفه شرکت می کردند. آن چنان ایشان از لحاظ علمی بالا، بی نقص و کامل بودند که علمای اهل سنت هم ایشان را به بزرگی قبول داشتند و پای مکتب درس ایشان زانو می زدند.

استاد مجید مقری مؤذن در ادامه این گفتگو اضافه نمود: آثار فراوانی را برای ایشان ذکر کرده اند که البته برخی از آنها، در اثر عملکرد ترکان سلجوقی به آتش کشیده شد. این عالم بزرگوار، هم در بحث جمع آوری روایات و هم در بحث کتب فقهی و اصولی، تفسیری و ادعیه ای، آثار فراوانی را از خود به جا گذاشتند.

وی در ادامه افزود: تهذیب الاحکام و استبصار از جمله کتاب هایی است که علمای ما برای فتوا دادن حتما به آن دو مراجعه می کنند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در علم رجال، «الفهرست» را از ایشان به یادگار داریم و در «تفسیر»، باید گفت: نخستین تفسیر شیعی که تمام سوره های قرآن را در برداشت اثر ایشان بود که تحت عنوان «التبیان فی تفسیر القرآن» به رشته تحریر درآمده است؛ البته در شیعه کتب تفسیری وجود داشته است؛ اما به شکل کامل نبوده است.

وی در ادامه به کتب فقهی ایشان اشاره نمود و در این راستا از «المبسوط» و «الخلاف» یاد کرده و افزود: از ابداعات فقهی ایشان این بود که آراء مورد اختلاف اهل سنت و شیعه را در کتاب «الخلاف» جمع کرده اند.

استاد مقری مؤذن افزود: از جمله کتاب های ایشان در علم اصول، «عدة الاصول» است و همچنین در ادعیه، «مصباح المتهجد» و دیگر کتاب ها که در معرض استفاده شیعیان و عموم مسلمان ها است.

وی خاطرنشان کرد: حوزه علمیه و مکتب اصولی را ایشان ایجاد کردند. در آن زمان مکتب رایج، مکتب اخباری گری بود که با زحمات و فعالیت و نبوغ ایشان، روش اجتهادی و عقل گرایانه، جای خودش را باز کرد و به سیطره اخباری گری پایان داد.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، اضافه نمود: در نهایت شیخ محمد بن حسن طوسی، معروف به «شیخ الطائفه، در 22 محرم 460 رحلت فرمودند و در نجف اشرف و در خانه خودشان به خاک سپرده شدند.

استاد مجید مقری مؤذن از اساتید حوزه علمیه قم در کلام پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید افزود: اکنون خانه ایشان در کنار مرقد مطهر و نورانی مولای متقیان به عنوان مسجد، محلّ رفت و آمد طلاب علوم دینی و محل کلاس و مباحثات علمی و دینی بالای مزار ایشان برقرار است.

وی در ادامه بیان کرد: ان شاء الله خداوند توفیق بدهد تا قدردان زحمات علما باشیم و از خداوند متعال بخواهیم تا ما را هم مانند این بزرگواران خدمت گزاران مذهب تشیع قرار بدهد./270/260/21/