زیارت عاشورا حدیثی قدسی است که بزرگان ما به آن توجه بسیار خاصی داشته اند. از عالم بزرگواری چون علامه طباطبائی رضوان الله تعالی علیه، نقل شده است که فرمود: «کسی به مرتبه ای از کمال نمی رسد، مگر اینکه دست به زیارت عاشورا دراز کند و به دامان این زیارت فاخر چنگ زند.»

به مناسبت ایام عزای سید و سالار شهیدان و خامس آل عبا، آقا اباعبدالله الحسین علیه السلام و ایام اسارت آل الله، استاد محمد حسن فائضی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به «شرح فقره هایی از زیارت عاشورا» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در ماه عزای اهل بیت علیهم السلام، توجه به زیارت عاشورا امری است که نباید از آن غافل شد. 

وی اضافه نمود: زیارت عاشورا حدیثی قدسی است که بزرگان ما به آن توجه بسیار خاصی داشته اند. از عالم بزرگواری چون علامه طباطبائی رضوان الله تعالی علیه، نقل شده است که فرمود: «کسی به مرتبه ای از کمال نمی رسد، مگر اینکه دست به زیارت عاشورا دراز کند و به دامان این زیارت فاخر چنگ زند.»

استاد فائضی افزود: پسر علامه امینی، پدر را بعد از 4 سال در خواب می بیند و عرض می کند: «بابا شما خدمات زیادی داشتی که تنها یکی از آن خدمات شما کتاب الغدیر است؛ چه چیزی شما را مقرب قرار داد؟»؛ علامه امینی رضوان الله علیه در آن رؤیای صادقه به فرزندش می فرماید: «خدماتی که به آن اشاره کردی، از من دستگیری نکرد؛ تنها زیارت عاشورا؛ زیارت عاشورا»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به بیان نکاتی در زمینه فقراتی از این زیارت عظیم، اشاره نمود.

نکته اول: معنای زیارت

استاد محمد حسن فائضی در بیان نکته اول به معنای زیارت اشاره نمود: «زیارت» به معنای آن است که شخص زنده ای شخص زنده دیگر را ملاقات کند و از نفحات قدسی زیارت شونده بهره ببرد.

وی در همین زمینه به بیان چند نمونه پرداخت: وقتی به زیارت اهل قبور می رویم، به زیارت اجسادشان نمی رویم، بلکه ارواحشان را زیارت می کنیم؛ و وقتی به زیارت «امام» می رویم، روح آن امام را شاهد قرار می دهیم؛ زمانی که می گوییم: «به زیارت یک مریض می رویم»، مفهومش همین است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه به کلامی فاخر از استاد معظّمشان، آیت الله جوادی آملی حفظه الله اشاره کرد که می فرمودند: «نماز زیارت نامه خدا است».

وی در یک جمع بندی خاطرنشان کرد: زیارت عاشورا نیز، ملاقات کردن با امام حسین علیه السلام و بهره بردن از محضر ایشان است.

نکته دوم: ارکان زیارت عاشورا
استاد محمد حسن فائضی در این بخش، ضمن اشاره به وجود 3 رکن در زیارت عاشورا، خاطرنشان کرد: اگر انسان به این ارکان توجه دقت نماید، در نافذ بودن این زیارت در قلب بسیار مؤثر است.

رکن اول: سلام

این استاد حوزه علمیه قم در این زمینه اضافه نمود: زیارت عاشورا با «سلام» شروع می شود؛ «سلام» نام خداوند متعال است و در انتهای سوره «حشر» آمده است و مفسران در رابطه با انتساب این نام به خداوند متعال سخن های بسیاری گفته اند.

وی در زمینه کلام مفسرین در مورد نام «سلام» خاطرنشان کرد: سلام یعنی ظلم، اجحاف و خروج از حدّ عدالتی از جانب حقّ تعالی بر عباد صادر نمی شود و از این رو خداوند تعالی سلام است.

استاد فائضی در ادامه بیان کرد: سلام کردن یعنی سلام کننده دارد این تعهد را به سلام کننده می دهد که خروج از حدّ عدالتی از جانب منِ سلام کننده به تو نخواهد رسید. پس این تعهد و بیعت با امام حسین علیه السلام است.

رکن دوم: لعن

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: وقتی سلام به این معنا شد که عرض کردیم و تعهد بیعت شد و ارتباط بین سلام کننده و حضرت حسین علیه السلام ایجاد شد، محبت امام در قلب سلام کننده جا می گیرد؛ وقتی این محبت جای گرفت و این بیعت شکل گرفت و دست در دست حجت خدا قرار داده شد، ناخودآگاه نسبت به اعداء حضرت، التفات پیدا می کند و به همان مقدار که با سلام محبت آقا در قلبش ایجاد شد، تبری و انزجار از قاتلین ایشان پیدا می کند؛ از این رو ناخودآگاه اشک بر او چیره می شود و لعن بر دشمنان او می کند.

وی در ادامه به بیان معنای لعن پرداخت و خاطرنشان کرد: باید دانست که معنای لعن، دعا است و شتم و فحش نیست. خدای متعال در قرآن کسانی را که پیامبرش را آزار بدهند، لعن کرده است.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: لعنِ اعداء امام حسین سبّ و شتم نیست تا مطلب بدی باشد تا به موجب آن وهنی به شیعه نسبت داده شود؛ بلکه لعن، دعا است و شخص لعن کننده از خدا می خواهد آن دشمن و آن عدو را از دایره رحمت حقّ دور بشود.

رکن سوم: ادعیه در زیارت عاشورا

استاد محمد حسن فائضی در بیان رکن سوم زیارت عاشورا به ادعیه ای که در این زیارت شریف وجود دارد، اشاره نمود و خاطرنشان کرد: تا 13 دعا را در این زیارت برشمرده اند؛ و ما به یکی از آن دعاها توجه می نماییم.

وی افزود: بیان شد که زائر در زیارت عاشورا به آقا سلام می دهد و قلبش را متوجه حضرت می نماید و با امامش بیعت می کند و دستش را به دست امامش می نهد و به او تعهد می دهد که از دایره ولایتش خارج نشود و بعد از آن ناخود آگاه به اعدائش التفات پیدا می کند و انزجار در قلبش شکل می گیرد و به این ترتیب دو رکن از فروع دین، یعنی تولی و تبری را در قلبش شکل می دهد و حالا زمانی است که به دعا کردن می پردازد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به این دعای شریف در زیارت عاشورا پرداخت: «فَأَسْالُ اللَّهَ الَّذِي أَكْرَمَ مَقَامَكَ وَ أَكْرَمَنِي أَنْ‏ يَرْزُقَنِي‏ طَلَبَ‏ ثَارِكَ‏ مَعَ‏ إِمَامٍ‏ مَنْصُورٍ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِه‏»

وی در این زمینه افزود: در مورد این دعا باید گفت: چو صد آید نود هم پیش ماست؛ آن چه را که آخر باید بگوید، در اول خواست؛ از خداوندی که امام حسین علیه السلام را تکریم کرد و ایشان را برتری داد و من را به آن حضرت تکریم کرد و به این جایگاه رساند، طلب می کنم که دستم را در دست امام حیّ قرار بدهد.

استاد فائضی در ادامه افزود: چه کسی می تواند طالب خونِ خدا باشد؟ کسی که جزء اصحاب و در خیمه حضرت باشد؛ آن امامی که قطعا نتیجه می گیرد و قطعا نصرت داده می شود. من را جزو یاران آن حضرت قرار بده.

وی اضافه نمود: از خداوند می خواهیم: منِ زائر در زیارت عاشورا به وسیله ارتباطی که در زیارت عاشورا در من ایجاد شده، در خیمه امام حیّ خود قرار بگیرم و جزء خون خواهان حضرتش باشم.

استاد محمد حسن فائضی در کلام پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: خداوند به ما توفیق دهد در این ماه محرم این زیارت را روزانه، چه به تکمیلش و صد لعن و صد سلام، و چه با یک لعن و سلام، بخوانیم.

وی افزود: من بارها می دیدم که آیت الله العظمی بهجت رضوان الله علیه از مسجدشان به سمت حرم می رفتند و در مراجعت از حرم به منزل، تسبیح دستشان بود. گفته می شد توصیه می کردند زیارت عاشورا را که می خوانید، لازم نیست نشسته باشید، بلکه اگر در طیّ طریق و فرج و خلل هم صد لعن و سلام انجام شود هم برکاتی نصیب او می شود. خداوند آن برکات را نصیب ما بکند.

/270/260/21/