به مناسبت ایام ماه صفر و شهادت امام حسن مجتبی علیه السلام، استاد سید مجتبی عالم زاده از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پراخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در ماه صفر قرار داریم؛ ماه حزن و اندوه اهل بیت علیهم السلام؛ ماهی که مصیبت ها و اندوه فراوانی بر اهل بیت علیهم السلام و بر سر جامعه اسلامی و شیعیان آل پیامبر علیهم السلام وارد شد.

وی افزود: همه این مصیبت ها، اندوه ها و غم ها که بر اهل بیت علیهم السلام وارد شد، همگی در راستای دفاع از حقّانیت دین و حفظ و صیانت شریعت اسلامی و دین نبوی است؛ همان دینی که پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم برای آن زحمت ها کشید تا به این ترتیب جامعه را از حضیض ذلت و گمراهی نجات دهد.

استاد عالم زاده اضافه نمود: بعد از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم این رسالت بر عهده اهل بیت عصمت و طهارت، از امیرالمؤمنین سلام الله علیه و فاطمه زهرا سلام الله علیها و فرزندان آن بزرگواران گذاشته شد و هر کدام از آن بزرگواران با دقت، علم، درایت، شجاعت و عدالت این مأموریت الهی، یعنی این رسالت را به نحو کامل انجام دادند و از جمله حضرت آقا امام حسن مجتبی علیه السلام که در این ماه صفر، ماه حزن و اندوه اهل بیت، شهادت این امام همام هم واقع شده است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به بیان مختصری از زندگی امام حسن مجتبی علیه السلام اشاره نمود: ایشان نزدیک به هفت سال از عمر مبارکشان را در خدمت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم بودند و تقریبا 30 سال در خدمت امیرالمؤمنین علیه السلام بودند و ده سال هم امامت امّت اسلامی را به عهده داشتند و در سال 50 هجری در 48 سالگی به توطئه معاویه علیه اللعنة به شهادت رسیدند و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شدند.

وی افزود: این دوران با برکت عمر ایشان دارای فراز و نشیب های مختلفی بوده است و از زوایای مختلف می تواند مورد بررسی و الگوگیری جامعه قرار بگیرد. نعمت پیروی از ولایت، برای یک زندگی سالم، نورانی، معنوی، علمی و انسانی بهترین نعمت است.

استاد عالم زاده خاطرنشان کرد: عبادت آن حضرت، مقابله آن حضرت با دشمن، مبارزه با خاندان شجره ملعونه، علم آن حضرت، مخصوصا رسیدگی آن حضرت به ضعیفان و مستمندان آن جامعه و توجه خاص به امور مردم و کسانی که در زندگی خود مشکل دارند و انفاق ایشان و برخی از ابعاد برجسته ایشان است.

انفاق مستقیم و غیر مستقیم حضرت علیه السلام به نیازمندان

وی افزود: در زمینه انفاق دادنِ حضرت مجتبی علیه السلام مواردی است که شگفت انگیز است؛ ایشان دو بار در زندگی خود تمام اموال خودشان را در راه خدا تقسیم کردند؛ یعنی هر چه داشتند، به فقرا و نیازمندان و مستمندان عطا نمودند؛ سه بار مال خودشان را بین خود و دیگر افراد جامعه تقسیم کردند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم اضافه نمود: این بالاترین ایثار و بالاترین بخشش و انفاق است که کسی تمام اموال خودش را در راه خدا تقسیم کند یا چند بار اموال خودش را با دیگران تقسیم نماید. این بزرگترین و زیباترین درس برای جامعه است.

وی افزود: اگر شخصی مالی در اختیارش نبود، حضرت تمام تلاش خود را انجام می دادند که فقیر و نیازمندی از درِ خانه شان ناامید بر نگردد. از این رو حتی اگر شد، به نحو غیر مستقیم به آن نیازمند کمک می رساندند؛ نقل شده است در دوران حکومت خلیفه دوم مرد فقیری به حضرت مراجعه کرده و درخواست کمک نمود و این مورد از مواردی بود که در آن لحظه، حضرت چیزی نزدش نبود؛ از این رو برای آنکه آن مرد، دست خالی از نزدش نرود، فرمود: حاضری تو را به کاری راهنمایی کنم که به مقصدت برسی؟

عرض کرد: بله

آن حضرت فرمود: دختر خلیفه از دنیا رفته است؛ خلیفه اکنون عزادار است و لحظات اول رحلت او است و کسی برای تسلیت نرفته است. تو برو و با کلماتی که به تو می آموزم، به خلیفه تسلیت بگو.

«الحمد لله الذی سترها بجلوسک علی قبرها و لا هتکها بجلوسها علی قبرک» حمد خدا را که اگر دختر تو پیش از تو از دنیا رفت و در زیر خاک پنهان شد، زیرِ سایه پدر بود.

ولی اگر خلیفه پیش از او از دنیا می رفت، دخترت پس از مرگ تو دربدر می شد و ممکن بود مورد هتک حرمت واقع شود.

وقتی آن مرد، این جمله را با این زیبایی گفت، خلیفه از نظر عاطفی شدیدا تحت تأثیر قرار گرفت و دستور داد تا هدیه خاصی به آن مرد فقیر بدهند؛ و در عین حال از او پرسید: آیا این جملات به این زیبایی از خودت بود؟

گفت: خیر! این جملات را حسن بن علی سلام الله علیهما به من آموخته است.

خلیفه گفت: او منبع سخنان فصیح و شیرین است.

مبارزه و مقابله با نااهلان

استاد سید مجتبی عالم زاده در ادامه خاطرنشان کرد: در تاریخ زندگی آن حضرت در قسمت مبارزات ایشان با دشمنان و کسانی که با تمام وجود بر علیه دین و علیه ارزش های اسلامی اقدام می کردند؛ حضرت با کمال شجاعت و قدرت برخورد می کردند و سکوت را جایز نمی دانستند.

وی افزود: در تبعید ابوذر به دستور عثمان، وقتی عثمان دستور به تبعید ابوذر به ربذه داد، در اینجا همه از ترس عثمان هیچ کاری نمی توانستند انجام دهند؛ تنها امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام بود که همراه با عقیل و حسنین و عمار به مشایعت ابوذر رفتند و او را همراهی کردند. امام حسن علیه السلام در کلماتی به ایشان فرمود: می بینی که این قوم با تو چگونه رفتار کردند. دنیا را به خاطر اینکه پایان پذیر است، رها کن و مشکلات و شخصیت های آن را به امید پاداش های جهان دیگر تحمل کن. شکیبا باش تا آنکه پیامبرت را در حالی که از تو راضی است، ملاقات کنی.

کلامی از حضرت علیه السلام

استاد سید مجتبی عالم زاده در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان روایاتی از امام مجتبی علیه السلام پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه در اولین مورد، خاطرنشان کرد: حضرت مجتبی علیه السلام فرمود: «مَا تَشَاوَرَ قَوْمٌ إِلَّا هُدُوا إِلَى رُشْدِهِمْ.» هیچ قومی مشورت نکردند؛ الا به اینکه هدایت شدند به سوی رشدشان و به سوی اینکه در مسیر رشد و تکامل و در مسیر درست حرکت کنند.

وی در ادامه به بیان روایت دوم از امام مجتبی علیه السلام اشاره نمود: «.... سُلَيْمَانَ بْنِ زِيَادٍ التَّمِيمِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ع الْقَرِيبُ مَنْ قَرَّبَتْهُ الْمَوَدَّةُ وَ إِنْ بَعُدَ نَسَبُهُ وَ الْبَعِيدُ مَنْ بَعَّدَتْهُ الْمَوَدَّةُ وَ إِنْ قَرُبَ نَسَبُهُ لَا شَيْ‏ءَ أَقْرَبُ إِلَى شَيْ‏ءٍ مِنْ يَدٍ إِلَى جَسَدٍ وَ إِنَّ الْيَدَ تَغُلُّ فَتُقْطَعُ وَ تُقْطَعُ فَتُحْسَم‏» خویشاوند کسی است که محبت و دوستی او را نزدیک کرده است؛ اگر چه نسب او دور باشد و بیگانه کسی است که از دوستی به دور است؛ گر چه نسبش نزدیک باشد. چیزی از دست به تن نزدیک تر نیست، در حالی که همین دست اگر بشکند و فاسد گردد، آن را می بُرند و داغ می کنند. (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏2، ص: 643)

استاد عالم زاده افزود: این سخن امام مجتبی علیه السلام بیانگر دوستی حقیقی و صادقانه است. دوستان انسان اگر صادقانه رفتار کنند، اگر چه از نظر نسبی دور باشند، دوست واقعی آنها است و آثار و برکات آن در زندگی احساس می شود و اگر خدای نخواسته از اقربا و ذوی الارحام با آدم دشمنی کنند، آن تبدیل می شود به غیر دوست و دشمن؛ اگر چه به ظاهر پیوند نسبی هم وجود داشته باشد.

/270/260/21/