ادبیات عرب از جایگاه بالا و زیربنایی برخوردار است و هر رشته ای را که بخواهید ادامه بدهید، از کلام و تفسیر تا فقه و دیگر رشته ها، از ادبیات بی نیاز نیستید؛ و این مطلب جای هیچ توجیهی ندارد.

استاد سید محمد مروج، از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «ادبیات، نیاز روز حوزه» به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: آنچه که امروزه در حوزه مورد نیاز جدی به نظر می رسد، ادبیات است و حوزه های علمیه بدون تعارف در این مسأله فقیر است.

وی افزود: متأسفانه باید گفت که کتاب های نحوی قدیم ساندویچی شده؛ به این معنا که گرسنگی را در حدّ آنی و موضعی برطرف می کند؛ اما بعد از مدتی دوباره گرسنه می شویم.

استادد سید محمد مروج اضافه نمود: بنده سابقا تا بیست، یا  بیست و یک سال قبل، سطوح عالی، مانند مکاسب و رسائل و کفایه را مباحثه می کردم؛ حدود پنج سال هم به حوزه آقای ابن الرضای خوانسار، به نام حوزه ولی عصر (عج)دعوت شدم؛ ولی می دیدم که وظیفه شرعیه بنده است که به تدریس جامع المقدمات و سیوطی و مغنی و ... برگردم؛

وی افزود: حوزه از لحاظ ادبیات عرب بسیار فقیر است؛ من در کنار امر تدریس، به تصحیح عربی می پردازم و مشاهده می کنم که افتضاح است؛ از رساله هایی که به زبان عربی نوشته می شود، تا حتی کتب ادعیه، از جمله مفاتیح الجنان و حتی در زیارتنامه های چند برگیِ حضرت معصومه سلام الله علیها تا جایی که بیان برخی از روایت هایی که در قناة العالم بیان می شود، از این اشتباه بی نصیب نمانده است.

این استاد ادبیات عرب، تأکید کرد: من سفارش می کنم به اینکه به ادبیات، اهتمام بورزیم، و آن هم با رجوع به اصل کتاب های ادبیاتی، مانند سیوطی و کتاب مغنی؛ و نه کتاب هایی که امروزه رایج شده است؛ این کتاب ها طلبه را ملا نمی کند. اگر می خواهیم تا در مناظره ها کم نیاوریم، باید «باب رابع مغنی» را به درستی بخوانیم؛ احکام عطف را به خوبی بفهمیم تا از کتاب های خود آنها جوابشان را بدهیم.

وی خاطرنشان کرد: حدودا ده سال قبل، آقای نائینی از اساتید حوزه علمیه قم در جلسه ای که به مناسبت وفات فرزند بزرگوار آیت الله العظمی صافی گلپایگانی برگزار شده بود و آیت الله العظمی وحید خراسانی ایّده الله تعالی سخنرانی فرمودند؛ به بنده هم اجازه دادند و به اندازه چند دقیقه کوتاه صحبت کردم؛ و در آنجا هم به ادبیات عرب سفارش کردم.

استاد مروج در ادامه بیان کرد: کلام بنده را به بزرگان حوزه برسانید که ادبیات عرب از جایگاه بالا و زیربنایی برخوردار است و هر رشته ای را که بخواهید ادامه بدهید، از کلام و تفسیر تا فقه و دیگر رشته ها، از ادبیات بی نیاز نیستید؛ و این مطلب جای هیچ توجیهی ندارد.

وی در ادامه به امکاناتی که برای تبلیغ بین المللی فراهم شده است، اشاره کرد: می بینیم که امکان سخنرانی در مجامع بین المللی و حتی تدریس در حوزه های کشورهای دیگر و قاره های دیگر فراهم است اما با وجود اشکالات در ادبیات عرب، امکان تبلیغ بهینه وجود ندارد؛ چون به عنوان نماینده از حوزه می رویم و باید با دست پر برویم.

این استاد ادبیات عرب افزود: باید به کتاب های قدیم رجوع کرد، کتاب هایی مانند شرح نظّام، یا شرح شافیه ابن حاجب و دیگر کتاب ها؛ و یا لااقل نهضت روخوانی را راه بیاندازید و به طلبه ها تذکر دهیم عبارت کتاب هایی را که خواندید، همانند رسائل و کفایه، روخوانی کنید.

استاد سید محمد مروج که از نوادگان عالم بزرگ تشیع، سید نعمت الله جزایری است، خاطرنشان کرد: ایشان که از شاگردان مبرّز علامه مجلسی رضوان الله علیه بودند، می فرمودند: ما در شیراز که درس می خواندیم، در محضر استادی بودیم به نام شیخ جعفر بحرانی؛ و شیوه آن استاد بزرگوار به این صورت بود که هر کس می خواست تا پای درسش بنشیند به او می فرمود: «بخوان!»؛ «و کان یشجّعنا» و می گفت: «وجود الأستاذ للتیمن و التبرک و إلّا فالیطالع و تحذیر الدرس علی الطالب»؛ و ما در مورد این مطلب را ما فقدان داریم.

وی اضافه  نمود: لازم است تا به مسأله روخوانی متون توجه خاص بشود؛ البته نوع کتاب فرقی نمی کند و می تواند مکاسب و یا صمدیه و یا دیگر کتاب ها را مدّ نظر قرار داد. طلبه ای که رسائل و کفایه را گذرانده است، لازم است تا به آن رجوع بنماید تا در زمان تدریس آن به مشکل بر نخورد و شاگردانش از قرائت او اشکال و خورده نگیرند.

استاد سید محمد مروج در کلام پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: به گوشم رسیده است که برخی از اساتید فقط مطلب را توضیح می دهند و به شاگرد می گوید که متن را صرفا خودتان بخوانید! کأنّه در تطبیق متن دچار مشکل است؛ و همان بحث اول گفتگو پیش می آید که ادبیان در حوزه کنونی برای رفع نیاز و به صورت ساندویچی است و نیاز دائم را برطرف نمی نماید./270/260/22/