تمسک به آیاتی مانند «تبیانا لکل شیء» برای بی نیازی آن از روایت، مغالطه ای بیش نیست؛ چرا که هیچ عیبی ندارد که تبیان بودن آن برای کسی باشد که طبق قاعده حرکت کند و یکی از آن قواعد راهنمایی از اهل بیت علیهم السلام برای فهم قرآن است.

استاد فرهاد فتحی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید در موضوع «رابطه قرآن و احادیث» به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در بخش نخست گفتگو خاطرنشان کرد: اگر بگوییم در زمان حاضر برای فهم درست قرآن به روایات نیاز نداریم، چون قرآن خودش «تبیاناً لکل شیء» است، کلام درستی نیست؛ زیرا حتما برای فهم درست قرآن و برای اینکه زمانی که آیات دال بر جسمانیت خدا را می خوانیم، اگر از طریق اهل بیت علیهم السلام متوجه آیه «لیس کمثله شیء» نباشیم، قائل به جسمانیت خدا می شویم که خلاف بداهت عقلی است.

وی افزود: اگر اهل بیت علیهم السلام نمی فرمودند ما تا آخر عمر نمی دانستیم به خاطر حرف باء در «برؤوسکم» است که مسح قسمتی از سر برای وضو کافی است.

استاد فتحی اضافه نمود: اگر اهل بیت علیهم السلام نمی فرموند که تا یک سوم دیه زن و مرد یکی است و بعد از آن نصف می شود، ما تا قیامت نمی توانستیم بفهمیم که چگونه ۴ انگشت زن معادل ۲ انگشت مرد ولی ۳ انگشت آن معادل ۳ انگشت آن است.

وی در ادامه بیان کرد: بنابراین برای فهم دقیق آیات به اهل بیت علیهم السلام نیاز است تا ما را متوجه فهم درست از آیات نمایند.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: شاید اشکال کنید که ما در این مثال ها هم مناقشه داریم و حرف قرآن را مقدم بر روایات مذکور می کنیم و طبق برداشت از قرآن منهای بیان این روایات عمل می کنیم.

وی در مقام بیان پاسخ بیان کرد: همان حدیث ثقلین که یکی از معدود احادیث متواتر در دنیای اسلام است ما را دعوت به تمسک به دو چیز می کند و اینکه با ادعای روایات مجعول و ضعیف تمام روایات را کنار بگذاریم؛ حرف درستی نیست.

استاد فرهاد فتحی افزود: هر کسی برای فهم قرآن روش هایی دارد که مبادا کلام الهی را به اشتباه نفهمد؛ برای پی بردن به صحت روایات نیز راه هایی تعبیه شده است که ما بتوانیم روایات صحیح را از سقیم تشخیص دهیم وروایات صحیح همان کلام اهل بیت علیهم السلام است که باید طبق حدیث ثقلین به آن متمسک شویم.

وی اضافه نمود: بنابراین ما برای فهم قرآن و یا حداقل برخی آیات آن نیاز به روایات داریم و اگر روایت صحیحی در ذیل آن آیه نبود نباید به روایت ضعیف تمسک کنیم و فهم خود ما طبق قواعد در نزد خدا حجت خواهد بود‌.

استاد فرهاد فتحی در بخش دوم از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: مطلب دیگر این است که ادعای مبهم بودن قرآن نیز مانند ادعای بی نیازی قرآن از روایات اهل بیت علیهم السلام، ادعای درستی نیست؛ زیرا کلام مبهم آن است که غرض متکلم به بیان و یا عدم بیان تعلق نگرفته است و این از گوینده عاقل بعید است که بدون قصد یک طرف سخنی به زبان بیاورد؛ چه رسد به خداوند متعال که منزه از این صفات ناپسند است؛

وی افزود: لکن اشکالی به این مسأله نیست که آیاتی در قرآن مجمل باشد و اجمال منافاتی با بلاغت و فصاحت ندارد و در برخی مواردی در علم بلاغت آن را لازم می دانند؛ گرچه ما نیز قبول داریم ابهام منافات با بلاغت و فصاحت قرآن دارد، بنابراین خداوند در آیاتی غرضش به عدم بیان تعلق گرفته است و کلام مجمل شده است که باید با آیات دیگر و راهنمایی اهل بیت علیهم السلام در زمان حضورشان و سخنان صحیح و مستندشان در زمان غیبت روشن گردد.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: تمسک به آیاتی مانند «تبیانا لکل شیء» برای بی نیازی آن از روایت، مغالطه ای بیش نیست؛ چرا که هیچ عیبی ندارد که تبیان بودن آن برای کسی باشد که طبق قاعده حرکت کند و یکی از آن قواعد راهنمایی از اهل بیت علیهم السلام برای فهم قرآن است وگرنه قرآن می فرماید: «ذلک الکتاب لا ریب فیه»؛ درحالی که بیشتر مردم جهان در آن شک و شبهه دارند و مراد از آن این است که که کسی طبق قواعد فهم قرآن مشی کند، قهرا شکی در حقانیت و وحی بودن آن نمی کند و یا آیاتی مانند «لا رطب و لا یابس الا فی کتاب مبین» را اگر با نگاه بدوی بنگریم، این به دست می آید که فرمول فلان مسئله فیزیک هم در آن باید باشد و ادعا کنیم با قرآن از تمام علوم روز بی نیاز می شویم؛ در حالی که ظاهرا مراد باید این باشد که هر چیزی که برای هدایت شما نیاز بود، ما آن را بیان کرده ایم نه اینکه هر چیزی در قرآن باشد./270/260/22/