ما باید واقعیت را بفهمیم که چوب را از کجا خوردیم؟ من در سال 1384 در دانشگاه تبریز سخنرانی داشتم، در آن محفل گفتم: ما اگر داد می زنیم، از نوع این است که به آرمان های انقلاب عمل نکردیم. ما چوب اینها را داریم می خوریم و نه چوب مرگ بر امریکا گفتن را.

استاد سید مهدی شیرازی از اساتید حوزه علمیه قم و مشهد، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به ادامه بحث «نگاهی به علل معضلات در راه نظام اسلامی ایران» پرداخت.

این استاد درس خارج در قسمت اول، ضمن اشاره به اهمیت و جایگاه «امر به معروف و نهی از منکر»، ضرورت اعمال این فریضه فراموش شده نسبت به مسئولین نظام را یادآور گردید و در این راستا غربگرایی برخی از مسئولین را با کلام امام راحل (ره) به چالش کشید.

استاد شیرازی در ادامه گفتگو خاطرنشان کرد: به آقای طیب نیا، وزیر اقتصاد در دور اول دولت آقای روحانی پیشنهاد دادم که در زمینه تسهیلات بانکی، بجای اینکه بر اساس اصل وام بخواهید سود تسهیلات را حساب کنید، بیایید بر اساس درصدی از اقساط این را انجام دهید و سود بانکی را لحاظ کنید که چندین فایده دارد؛

الف: به کارمزد واقعی نزدیک تر است.

ب: چون به درصد اقساط گرفتید به سطح جامعه پخش می شود. بانک می گوید چه یک نفر این هزار میلیارد را بگیرد چه این مقدار پول را به هزار نفر بپردازم، درصد سود آن برای من یکی است. اما اگر در سطح اقساطی ها پخش شد، بانک بیشتر راغب می شود که این تسهیلات را بیشتر در سطح جامعه پخش کند.

ج: فایده دیگر آنکه رانت برای گرفتن تسهیلات کاهش داده می شود.

د: معوقات بانکی هم کم می شود.

ه: با ساز و کارهای اسلامی هم سازگارتر است.

آقای طیب نیا در جواب گفتند: «بانک شورای فقهی دارد»؛ اما من می دانستم که شورای فقهی آنها کاره ای نیستند و ضمانت اجرایی هم ندارد.

وی تأکید کرد: باید گفت: نگاه برخی از مسئولین، نگاه توحیدی نیست؛ ازاین رو همین نگاه، اقتصاد و فرهنگ و مدیریت جامعه را خراب می کند.

استاد سید مهدی شیرازی اضافه نمود: من در مقام این مطلب نیستم که قالب برای اقتصاد کشور تعیین بکنم؛ حتی در غرب هم اینگونه است. در غرب ابتدا فلسفه مورد قبول خود را می چینند و در مرحله عمل، سیستم را بر اساس آن درست می سازند. اگر تفکر توحیدی نباشد، حتی اگر بهترین برنامه ها را هم در اختیار آن مسئول بگذاریم، باز عملکردش غیر توحیدی است.

وی افزود: باید گفت که حوزه هم مسامحه و مجامله کرده است؛ و شاهد آن هستیم که بحث اشرافیت و کاخ سازی به حوزه هم رسیده است.

این استاد حوزه علمیه قم و مشهد در ادامه به کلام دقیقی از مقام معظم رهبری حفظه الله پرداخت که در یکی از دیدارهای خودشان به این مطلب اشاره کردند: «آنچه درباره امام زمان (عج) بیان می شود، آن است که «یملأ الأرض قسطا و عدلا» نفرمودند که یملأ الارض دینا»

وی در همین راستا اضافه نمود: عدالت آنقدر جذابیت دارد که مردم با قلوبشان شیفته امام زمان (عج) می شوند و دیگر لازم نیست که امام زمان (عج) مردم را به عفت و دین و یا به عدم اسراف فرا بخوانند. در این صورت تمام زندگی امام زمان (عج) الگوی مردم می شود.

استاد شیرازی خاطرنشان کرد: اشکال در این است که مسئولین نگاه عدالت خواهانه را از دست دادند؛ وقتی این امر از دست رفت، مردم دیگر آن جذابیت را در دین نمی بینند و با قلوبشان جذب نمی شوند؛ اگر این را برگردانیم، و روحیه عدالت محوری را در قوه قضائیه و مقننه و به خصوص در قوه مجریه برگردانیم، دیگر نیاز نیست که به مردم بگوییم اسراف نکنند یا .... همین که بدانند سیره عملی امام خمینی رضوان الله علیه و امام خامنه ای در اسراف نکردن چه بوده است، خود به خود همان را پی می گیرند؛ مشکل کار این است که مسئولین از عدالت فاصله گرفتند و مردم هم به همین خاطر از مسئولین فاصله گرفتند.

وی افزود: مقام معظم رهبری از سال های قبل جنبش عدالتخواهی در دانشگاه را مطرح کردند که البته باز منحرف شد.

این استاد حوزه علمیه تأکید کرد: مردم باید فرهنگ را با قلوب خودشان جذب کنند. اگر مردم لذت و شیرینی اجرای عدالت را در نظام اسلامی می چشیدند، ما وضعیتمان اینچنین نبود؛ اگر این امر را اصلاح کنیم، نگاه مردم هم اصلاح می شود.

وی در ادامه به این فقره از روایت اشاره نمود: «... کما ملئت ظلماً و جورا»؛ یعنی همان طور که ظلم به طور تدریجی سایه گستر شد، عدالت و قسط هم به صورت تدریجی گسترش پیدا می کند.

تئوریزه کردن عدل در نظام اسلامی

استاد سید مهدی شیرازی خاطرنشان کرد: در پیدایش نظام جمهوری اسلامی، روحانیت و مراجع تقلید پیشاپیش همه مردم بودند اما متأسفانه در پیشبرد این انقلاب، آن استفاده بایسته و شایسته از حوزه علمیه در جهت تئوری نبود.

وی افزود: در سال های قبل، زمانی که حجت الاسلام شوشتری رئیس دادگستری بود، به محضر آیت الله العظمی مکارم شیرازی شرفیاب شد و خدمت ایشان عرض کردند: «ما کادر قضات را در درجه اول از فارغ التحصیلان دانشگاهی تأمین می کنیم و کمبود را از حوزه های علمیه تکمیل می کنیم.»

این استاد حوزه علمیه قم و مشهد اضافه نمود: حوزه و فضلا و اساتید و طلاب این ظرفیت را داشتند و دارند، اما اگر این ظرفیت را به کار نگیرند، طبیعتا رسوب می کند. انتقادی که می شود، این است که باید حوزه را به کار می گرفتند.

وی در ادامه بیان کرد: آیت الله العظمی نوری همدانی در یک جلسه خصوصی می فرمودند: من قصد داشتم تا بحث اقتصاد اسلامی و ربا را بیان کنم؛ با مسئولین مربوطه هم تماس گرفتیم که ما قصد داریم چنین بحثی را آغاز کنیم؛ اگر دوست داشتید، این بحث را دنبال کنید؛ به گونه ای هم بیان می کنم که برای همه قابل فهم باشد. ایشان چند جلسه آمدند و دیگر نیامدند.

استاد شیرازی خاطرنشان کرد: واقعا از لحاظ علمی فضای پذیرشی از سوی مسئولین نسبت به حوزه نبوده است. این یکی از مسائلی است که پای روحانیون می گذاشتند، اما اشکال از آن سو بوده است که مسئولین در واقع پای کار نبودند. نه تنها تمایلی نداشتند، بلکه باید گفت: این مطالب را پس می زدند.

وی افزود: وقتی من به عنوان مسئول نگاهم این است که اقتصاد همان است که در امریکا و اروپا تدریس می شود، راه همین هست و خواهد بود. ظرفیت در حوزه ها بوده است؛ بعضا تلاش هایی شده است، بعضا نظریه پردازی هایی انجام گرفته است، اما از آن سو عطش و تمایلی نبوده است؛

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: وقتی بدنه یک مجموعه ایراد داشته باشد، مگر با تغییر رئیس قوه، کلّیت مسیر تغییر می کند؟ کاری می کنند که مردم به این نتیجه برسند که واقعا این مسیر اشتباه بود. اگر ما می خواهیم اصلاح بشویم، نباید اجازه بدهیم که این تفکر حرف اول را بزند.

وی خاطرنشان کرد: ما باید واقعیت را بفهمیم که چوب را از کجا خوردیم؟ من در سال 1384 در دانشگاه تبریز سخنرانی داشتم، در آن محفل گفتم: ما اگر داد می زنیم، از نوع این است که به آرمان های انقلاب عمل نکردیم. ما چوب اینها را داریم می خوریم و نه چوب مرگ بر امریکا گفتن را.

استاد سید مهدی شیرازی در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به ضرورت هم اندیشی حوزه و دانشگاه برای تدوین سیستم های اسلامی، در حوزه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ... اشاره و خاطرنشان کرد: ما در این زمینه نیاز به گروهی داریم که متشکل که اساتید دانشگاه و استاد حوزه باشند؛

وی افزود: لازم است در این گروه ها، مجموعه هایی از اساتید دانشگاه شرکت کنند که واقعا باورشان باشد علم در فقه آن قدر غنی هست که پاسخگوی نیاز امروز می تواند باشد، و باورمند باشند که می توانند پاسخ سؤال ها و نیازهای خود را از روایات و آیات دریافت نمایند./270/260/21/