نام زینب سلام الله علیها زیبا است؛ زینب است و زینت بابا، می توان این «زین ابیها» را در کنار لقب حضرت زهرا سلام الله علیها قرار داد: «فاطمه امّ ابیها»

به مناسبت میلاد پر نور و سرور حضرت زینب کبری سلام الله علیها، استاد سید حسن موسوی (بامِری) از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم ابتدای گفتگو را با ابیاتی در منقبت حضرت زینب سلام الله علیها آغاز نمود:

صبح ازل طلیعه ی ایام زینب است

پاینده تا به شام ابد نام زینب است

در راه دین لباس شهامت چو دوختند

زیبنده آن لباس بر اندام زینب است

در بلاغت چون علی و در صبوری چون حسَن

در شهامت چون حسین و در حیا چون مادر است

از کمال علم و تقوی شد عقیله نام او

همچو زهرا از همه زنهای عالم برتر است

سرّ نی در نینوا می ماند اگر زینب نبود

کربلا در کربلا  می ماند اگر زینب نبود

استاد سید حسن موسوی در ادامه خاطرنشان کرد: انسان یک شخص و یک شخصیت دارد؛ شخص، همان اطلاعات شناسنامه ای است؛ اینکه پدر و مادر او کیست و چند فرزند دارد و سایر اطلاعات اینچنینی و خانم حضرت زینب سلام الله علیها در این زمینه ویژگی های برجسته ای دارد؛ پدر، امیرالمؤمنین و مادر فاطمه زهرا صدیقه کبری سلام الله علیهما، دو معصوم از چهارده معصوم علیهم السلام است.

وی افزود: از سوی دیگر شخصیت یک فرد مورد بررسی قرار می گیرد؛ در مورد شخصیت، از ماندگاری انسان صحبت می شود؛ شخصیت انسان گاهی ممکن است منفی باشد و همواره، دیگران از شنیدن نام آن انسان متنفر بشوند؛ شخصیت هایی همانند قاتلین و آمرین به قتل سردار شهید حاج قاسم سلیمانی از اینگونه افراد هستند که از نام آنها در تاریخ به نفرت یاد می شود. 

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: گاهی شخصیت، الهی است و به واسطه کمالات معنوی اش نام نیک او در تاریخ ماندگار می گردد. ماندگاری حضرت زینب سلام الله علیها به خاطر شخصیت والای آن بزرگوار است.

وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم درباره حضرت زینب سلام الله علیها صحبت  کنیم، ابعاد شخصیتی حضرت زینب سلام الله علیها به اندازه ابعاد شخصیتی یک معصوم است. اگر چه حضرت زینب سلام الله علیها از چهارده معصوم نیست، اما تالی تلو آن بزرگواران است.

استاد سید حسن موسوی در ادامه افزود: در مورد ابعاد شخصیتی حضرت زینب سلام الله علیها کتاب ها به رشته تحریر در آمده است که برخی به صورت مختصر و برخی مفصل نگاشته شده اند و نمی توان در این چند دقیقه مختصر، به همه ویژگی های حضرت زینب سلام الله علیها بپردازیم.

وی افزود: حضرت زینب سلام الله علیها در برخی از ویژگی های شناسنامه ای با ابا محمد امام حسن مجتبی علیه السلام و ابا عبدالله الحسین علیه السلام مشترک است.  نام حضرت زینب سلام الله علیها همانند برادرانش از طرف خدا انتخاب می شود.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم اضافه نمود: همان صحنه نامگذاری که برای امام حسن و امام حسین علیه السلام پیش آمد، برای حضرت زینب سلام الله علیها هم روی داده است. جبرئیل امین، نام این فرزند پر برکت را از جانب خدای عزّوجل به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم ابلاغ می کند.

وی در ادامه بیان کرد: برخی از بزرگان مانند آیت الله شهید دستغیب به این نکته ظریف اشاره کردند؛ ما تنها چند نام داریم که خدای متعال آن را انتخاب کرده اند؛ همانند نام حضرت یحیی و نام بزرگوارانی چون امام علی و امام حسن و امام حسین علیهم السلام و نام زینب را هم خدای متعال انتخاب کرده اند.

استاد سید حسن موسوی خاطرنشان کرد: امام معصوم چیزی جز حق نمی گوید. همان طور که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر طبق آیات قرآن، جز وحی نمی گوید، امام معصوم علیه السلام هم اگر چیزی را به فردی می گوید، جز حق نمی گوید.

وی افزود: این کلام امام زین العابدین علیه السلام است که در باره عمه بزرگوارشان زینب کبری سلام الله علیها می فرماید: «انت بحمد الله عالمة غیر معلمّة و فهمة غیر مفهّمة»

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: از این عبارت امام سجاد علیه السلام استفاده کردند که حضرت زینب سلام الله علیها علم لدنی دارند؛ یعنی علمی که از سوی خدای متعال به زینب کبری سلام الله علیها داده شده است. این امر خود یکی دیگر از اشتراکات حضرت زینب سلام الله علیها با معصومین علیهم السلام است که از علم لدنی برخوردار بوده اند.

وی در ادامه بیان کرد: می دانیم که عصمت مراتبی دارد؛ باید دانست که حضرت زینب سلام الله علیها معصوم است و علم لدنی دارد.

استاد موسوی در ادامه بار دیگر به این بیت زیبا اشاره نمود:

سرّ نی در نینوا می ماند اگر زینب نبود

کربلا در کربلا می ماند اگر زینب نبود

وی افزود: قیام امام حسین علیه السلام دو بخش داشته است؛ یک بخش آن قسمتی بوده است که امام حسین علیه السلام حرکت می کنند تا کربلا و به شهادت می رسند. بخش دوم که ارزشش کمتر از شهادت نیست، حفظ این قیام و رساندن پیام این قیام است. اگر تبلیغات و خطبه های حضرت زینب سلام الله علیها در ایام اسارت نبود، کربلا در همان کربلا می ماند؛ چه اینکه بسیاری از وقایع تاریخی در همان تاریخ ماندند و ناپدید شدند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در ایام آغاز طلبگی، کتابی از شهید بزرگوار، عبدالکریم هاشمی نژاد را مطالعه کردم که درباره امام حسین علیه السلام بود. عبارتی از کتاب به خاطرم مانده که خیلی برای من جالب و زیبا بوده است. شهید بزرگوار صحنه حرکت کاروان اسرا از کربلا را به زیبایی تصویر می کند و این عبارت را به کار می برد: «حرکت سازمان تبلیغات امام حسین علیه السلام».

وی افزود: کاروان زینب کبری سلام الله علیها در ظاهر، کاروان اسارت است؛ اما در واقع امیر آنها بوده اند و به خوبی هم به انجام مأموریت تبلیغی خود پرداختند. مدیریت این کاروان و سازمان تبلیغات با زینب کبری سلام الله علیها بوده است.

استاد موسوی خاطرنشان کرد: اگر چه رهبری با امام معصوم است، ولی مدیریت با زینب کبری سلام الله علیها است. ما نمونه این امر را در قرآن هم داریم؛ طالوت پیغمبر نبود، اما از سوی پیغمبر منصوب بوده است. هیچ منافاتی ندارد که امام سکوت کند و کسی دیگر از سوی امام صحبت کند. مدیریت این کاروان با حضرت زینب سلام الله علیها بوده است و به خوبی از پسِ این مسئولیت برآمده اند.

وی در ادامه بیان کرد: مدیری که همه جا جلوتر از همه بود. مدیری که در آنجا که لازم است تا خطبه خوانده شود، خطبه می خواند؛ آنجا که لازم است تا افشاگری کند، افشاگری می کند؛ آنجا که لازم است تا از ولی زمان خود دفاع کند، دفاع می کند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم اضافه نمود: به عنوان مثال ابن زیاد ملعون تصمیم گرفته بود تا امام سجاد علیه السلام را به قتل برساند؛ دست بر گردن امام سجاد علیه السلام انداخت و فرمود: ابن زیاد! اگر بنا است تا علی بن الحسین کشته شود، اول من باید کشته شوم. فرماندهان زمان جنگ از زینب کبری درس گرفته اند که جلوتر از نیروهای خودشان بوده اند.

وی افزود: زینب کبری سلام الله علیها آنجا که باید عزت خاندان پیغمبر حفظ بشود، صدقه ها را از فرزندان دور می کند و بیان می کند: صدقه بر ما حرام است! در شام یزید به ظاهر حاکم است، مجلس تشکیل داده است و عربده پیروزمندانه سر می دهد؛ اما این بانو آن چنان مجلس را اداره نمود که در همان مجلس به محاکمه یزید اقدام کرد. محاکمه دنیوی یزید به واسطه زینب کبری سلام الله علیها در لباس اسارت، در مجلس یزید انجام گرفت که نشانگر قدرت شخصیتی حضرت سلام الله علیها است.

استاد موسوی خاطرنشان کرد: به درستی که عقیله بنی هاشم به مدیریت بحران اقدام می کنند؛ این عبارت در خطبه حضرت زینب سلام الله علیها را ببینید: «یابن الطلقاء» این عبارت شهامت، شجاعت و دلیری حضرت زینب سلام الله علیها را نشان می دهد؛ این عبارت همانند شمشیر ذوالفقاری بود که پدرش امیرالمؤمنین علیه السلام در جنگ خندق بر سرِ عمرو بن عبدود فرود آورد و از همان جا بود که پیروزی مسلمان ها تثبیت گردید. «ضربة علیّ فی یوم خندق افضل من عبادة الثقلین».

وی اضافه نمود: تزلزل حکومت بنی امیه از خطبه حضرت زینب سلام الله علیها در مجلس یزید شروع شده است؛ حکومت یزید از همانجا رو به نابودی رفت. انقراضشان از خطبه حضرت زینب سلام الله علیها شروع شده است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: متأسفانه خطبه حضرت زینب سلام الله علیها غریب مانده است در حالی که علمای سابق بیشتر از اکنون به این خطبه ها می پرداختند این بانو با قطع و یقین می فرماید:

«فَكِدْ كَيْدَكَ وَ اسْعَ سَعْيَكَ وَ نَاصِبْ جُهْدَكَ فَوَ اللَّهِ لَا تَمْحُو ذِكْرَنَا وَ لَا تُمِيتُ وَحْيَنَا وَ لَا تُدْرِكُ أَمَدَنَا وَ لَا تَرْحَضُ عَنْكَ عَارَهَا وَ هَلْ رَأْيُكَ إِلَّا فَنَدٌ وَ أَيَّامُكَ إِلَّا عَدَدٌ وَ جَمْعُكَ إِلَّا بَدَدٌ يَوْمَ يُنَادِي الْمُنَادِي أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ فَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ الَّذِي خَتَمَ لِأَوَّلِنَا بِالسَّعَادَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ وَ لِآخِرِنَا بِالشَّهَادَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ نَسْأَلُ اللَّهَ أَنْ يُكْمِلَ لَهُمُ الثَّوَابَ وَ يُوجِبَ لَهُمُ الْمَزِيدَ وَ يُحْسِنَ عَلَيْنَا الْخِلَافَةَ إِنَّهُ رَحِيمٌ وَدُودٌ وَ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ»

(هر کید و مکر، و هر سعی و تلاش که داری به کار بند، سوگند به خدای که هرگز نمی‌توانی، یاد و نام ما را محو و وحی ما را بمیرانی، چه دوران ما را درک نکرده، این عار و ننگ از تو زدوده نگردد. آیا جز این است که رأی تو سست است و باطل، و روزگارت محدود و اندک، و جمعیت تو پراکنده گردد، آری، آن روز که ندا رسد: «أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَی الظَّالِمِینَ». پس حمد مر خدای راست که برای اوّل ما سعادت و مغفرت، و برای آخر ما شهادت و رحمت مقرر فرمود. از خدا مسئلت می ‌کنیم ثواب آنان را تکمیل فرموده و موجبات فزونی آن را فراهم آورد، و خلافت را بر ما نیکو گرداند، چه او رحیم و ودود است، خدای ما را بس است چه نیکو وکیلی است.)

استاد سید حسن موسوی خاطرنشان کرد: این بیانات در حالی است که دست های حضرت زینب سلام الله علیها بسته است؛ این فرموده امام سجاد علیه السلام است که می فرماید: همه ما را به یک طناب بسته بودند. با آن همه تحقیری که در کوچه های شام صورت گرفت و آن همه رنج سفر و آن همه مصیبت، درعین حال با یک صلابت و شجاعت، یزید را مورد خطاب قرار داد: «فکر کردی این ننگی را که از خود به جای گذاشته ای، می توانی پنهان نمایی؟!»

وی افزود: این پیشگویی های حضرت زینب سلام الله علیها، خود، نشانه دیگری از علم لدنّی این بانوی مکرمه است؛ این پیشگویی تا امروز تحقق پیدا کرده است و تا قیامت هم محقق می ماند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم اضافه نمود: نام زینب سلام الله علیها زیبا است؛ زینب است و زینت بابا، می توان این «زین ابیها» را در کنار لقب حضرت زهرا سلام الله علیها قرار داد: «فاطمه امّ ابیها»

/270/260/20/