به مناسبت میلاد پرنور امام جواد الأئمه علیه السلام، استاد علی اصفهانی از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در ارتباط با جواد الأئمه علیه السلام و اصولا صحبت درباره امامان عصمت و طهارت علیهم السلام صحبت کردن بسیار دشوار است، اما از باب تبرک به بیان بخشی از فضایل آن بزرگواران می پردازیم.

وی در ادامه بیان کرد: مادرِ حضرت چند نام داشتند که یکی از نام ها به نام «خیزران» را امام رضا علیه السلام برای ایشان انتخاب کردند، و البته نام های دیگر همانند «دُرّه»، «سبیکه»، «ریحانه» و «سکینه» هم بر ایشان اطلاق شده است.

استاد اصفهانی افزود: در مورد اینکه این بانوی مکرمه اهل کدام منطقه بوده اند، باید گفت که نام چند منطقه، مانند مصر و مغرب و ... برده شده است؛ اما قدر متیقّن، آن است که این خانم بزرگوار از قاره افریقا بودند و گفته شده است که ایشان از خاندان ماریه قبطیه، همسر رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم هستند.

وی اضافه نمود: وقتی امام رضا علیه السلام در مکه بودند، این خانم را که به عنوان کنیزی بودند، خریداری کردند و بعد از یک مدت کوتاه صدف وجودش قابلیت پرورش وجود گرامی گوهر عالم خلقت، یعنی امام جواد علیه السلام را پیدا کرد.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: یکی از نام های این بانوی گرامی «دُرّه» بود و به این دلیل به این نام ملقب شدند، «... لتلألؤ وجهها بنور الإمامة لمّا کانت حاملة بإمام الجواد علیه السلام».

استاد علی اصفهانی در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید بیان کرد: وقتی به امام رضا علیه السلام بشارت ولادت امام جواد علیه السلام را دادند، این جملات را فرمود:

«قد ولد لي شبيه‏ موسى‏ بن‏ عمران‏ علیه السلام فالق‏ البحار، و شبيه عيسى بن مريم علیهما السلام قُدّست أم ولدته فلمّا ولدته طاهرة مطهرة» (ابن عبد الوهاب، حسين بن عبد الوهاب، عيون المعجزات- ايران؛ قم، چاپ: اول، بى تا؛ ص 118)

وی در همین راستا افزود: امام رضا علیه السلام شباهت این مولود مبارک به حضرت موسی کلیم الله را از جنبه فالق البحار بودن بیان فرموده است که اشاره به این آیه شریفه دارد:

«فَأَوْحَيْنا إِلى‏ مُوسى‏ أَنِ اضْرِبْ بِعَصاكَ الْبَحْرَ فَانْفَلَقَ فَكانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظيمِ»  (شعراء: 63)

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: امام رضا علیه السلام از سوی دیگر این مولود عزیز را به عیسی علیه السلام تشبیه نمود؛ همان پیغمبری که در گهواره سخن گفت. خداوند متعال کلام عیسی علیه السلام را بیان می فرماید که در گهواره می گوید: «قالَ إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَني‏ نَبِيًّا (30) وَ جَعَلَني‏ مُبارَكاً أَيْنَ ما كُنْتُ وَ  َوْصاني‏ بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا (31) وَ بَرًّا بِوالِدَتي‏ وَ لَمْ يَجْعَلْني‏ جَبَّاراً شَقِيًّا (32) وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا (33) (سوره مریم: 30 تا 33)

وی افزود: در ارتباط با جواد الأئمة علیه السلام هم همین است؛ اگر آیه شریفه درباره عیسی بن مریم علیه السلام اشاره می شود: «... وَ جَعَلَني‏ مُبارَكاً أَيْنَ ما كُنْتُ ...»؛ درباره امام جواد علیه السلام هم از امام رضا علیه السلام روایت می شود:

«عنه عن محمد بن علي عن أبي يحيى الصنعاني قال: كنت عند أبي الحسن الرضا علیه السلام فجي‏ء بابنه أبي جعفر علیه السلام و هو صغير فقال هذا المولود الذي لم يولد مولود أعظم‏ بركة على شيعتنا منه» (كلينى، محمد بن يعقوب، الكافي (ط - الإسلامية) - تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق؛ ج‏ 1؛ ص 321)

استاد اصفهانی خاطرنشان کرد: در رابطه با ادامه بیان شباهت امام جواد علیه السلام به حضرت عیسی علیه السلام باید گفت عیسی مسیح در کودکی به نبوت مبعوث گردید؛ همان طور که آیه شریفه می فرماید: «إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَني‏ نَبِيًّا»؛ مقام امامت و وصایت نیز در کودکی به امام جواد علیه السلام منتقل گردید.

وی اضافه نمود: عیسی علیه السلام در گهواره سخن گفت؛ یکی از معجزات امام جواد علیه السلام، تکلّم در گهواره است که روایت زیر یکی از شواهد این امر است:

محمد بن میمون یکی از همراهان امام رضا علیه السلام در ایام حج در مکه بود. در آن هنگام امام رضا علیه السلام هنوز به سفر اجباری خراسان نرفته بود. او که از نور چشمانش محروم بود، می گوید: پس از مراسم حج، من با امام رضا علیه السلام خداحافظی می کردم که در آن حال به امام عرض کردم: می خواهم از مکّه به مدینه بروم، دوست دارم برایم نامه ای نوشته و مرا به حضرت جواد علیه السلام معرفی کنید. امام تبسم کرد و نامه ای برایم نوشت. من به مدینه آمدم. کارگزار امام جواد علیه السلام آن حضرت را به نزد ما آورد. من نامه را به آن کودک بزرگمنش دادم. او به کارگزارش موفق خادم فرمود: آن نامه را باز کن! او مهر از نامه برداشت و آن را باز کرد و در مقابل امام جواد علیه السلام قرار داد. حضرت به نامه نگاهی انداخت و در آن حال به من متوجه شده، فرمود: ای محمد! وضع چشمانت چطور است؟ گفتم: ای پسر رسول خدا همان طور که مشاهده می کنید من از چشم و از نعمت بینایی بی بهره ام.

حضرت جواد علیه السلام در آن لحظه دستان کوچکش را نزدیک آورد و به چشمانم کشید. از یمن برکت آن بزرگوار چشمانم شفا یافت و بینایی ام بازگشت و بهتر از قبل شد. من از خوشحالی دست و پای آن گرامی را بوسیدم و در حالی از امام جواد جدا شدم که کاملاً همه جا را می دیدم.

«عن محمد بن ميمون (ترجم له المامقاني ره في تنقيح المقال: 3/ 194 رقم 1435، و ذكر الحديث، فراجع) أنه كان مع الرضا ع بمكة قبل خروجه إلى خراسان قال قلت له إني أريد أن أتقدم إلى المدينة فاكتب معي كتابا إلى أبي جعفر علیه السلام فتبسم و كتب فصرت إلى المدينة و قد كان ذهب بصري فأخرج الخادم أبا جعفر علیه السلام إلينا يحمله من (« فحمله (الى) من» نسخ الأصل. و في البحار: فحمله في. و ما في المتن من كشف الغمة) المهد فناولته الكتاب فقال لموفق الخادم فضه و انشره ففضه و نشره بين يديه فنظر فيه ثم قال لي يا محمد ما حال بصرك قلت يا ابن رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم اعتلت عيناي فذهب بصري كما ترى فقال ادن مني فدنوت منه فمد يده فمسح بها على عيني فعاد إلي بصري كأصح ما كان فقبلت يده و رجله و انصرفت من عنده و أنا بصير» (الخرائج و الجرائح، قطب الدین راوندی، مؤسسه امام مهدی (عج)، ۱۳۰۹ ق، ج ۱، ص ۳۷۲)

استاد علی اصفهانی خاطرنشان کرد: این روایت بیان می کند که حضرت جواد علیه السلام هم در طفولیت تکلّم کرده اند و هم معجزه به دست ایشان روی داده است.

وی اضافه نمود: امام جواد علیه السلام در چندین موارد نیز در طفولیت با امام رضا علیه السلام تکلم ها داشته اند. وقتی امام رضا علیه السلام برای حج به مکه تشریف برده بودند، این طفل پر برکت را به همراه خویش بردند تا هم ایشان را معرفی کنند و هم مسائل عجیبی در آن اتفاق افتاد.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: این عظمت بالای ائمه معصومین علیهم السلام جای تعجب نیست؛ زیرا آنها اتصال به عالم اعلی دارند؛ آن بزرگواران مشاهده ملکوت دارند و مؤید به روح القدس بوده، از هر رجس و رذیلتی، منزه هستند؛ به هر منقبت و فضیلتی آراسته اند؛ همان کلام امیر مؤمنان علیه السلام را باید بگوییم که در خطبه شقشقیه فرمودند: سیل علوم از من سرازیر است و طائر وهم و اندیشه به ما راهی ندارد؛ «ينحدر عني السيل و لا يرقى إلي الطير» (شريف الرضي، محمد بن حسين، نهج البلاغة (للصبحي صالح) - قم، چاپ: اول، 1414 ق؛ ص 48)

آنجا خیال را نبود قدرت نزول

آنها مؤید به روح القدس هستند؛ آنها در عالم انوار غرق بودند و برای هدایت ما بوده است که به زمین آمدند.

فخر ما خاک نشینان به ملائک این بس

که زدی خیمه تو ای شاه به آب و گل ما

افتخار ما این است که اینچنین امامانی داریم که مورد توجه خاص خدای متعال هستند.

/270/260/21/