امام رضا علیه السلام می فرماید: «إنَّ اللّه َ أمَرَ بِالشُّكرِ لَهُ و لِلوالِدَينِ ، فَمَن لَم يَشكُر والِدَيهِ لَم يَشكُرِ اللّه»؛ خداوند به سپاس گزارى از خود و پدر و مادر فرمان داده است؛ پس هر كه از پدر و مادرش سپاس گزارى نكند، خداوند را سپاس نگفته است.

به مناسبت میلاد پر نور و سرور ثامن الأئمه علی بن موسی الرضا علیه آلاف التحیه و الثنا، استاد اکبر صبرآمیز از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم ابتدای گفتگو را با صلوات خاصه بر امام هشتم علیه السلام آغاز نمود: «اللهم صل على علي‏ بن‏ موسى‏ الرضا المرتضى‏ الإمام‏ التقي‏ النقي‏ و حجتك على من فوق الأرض و من تحت الثرى الصديق الشهيد صلاة كثيرة نامية زاكية متواصلة متواترة مترادفة كأفضل ما صليت على أحد من أوليائك» (ابن قولويه، جعفر بن محمد، كامل الزيارات - نجف اشرف، چاپ: اول، 1356ش؛ ص 309)

استاد صبرآمیز خاطرنشان کرد: مرحوم آیت الله نصرالله شاه آبادی می گفتند که من 20 سال هر شب جمعه کربلا بودم؛ 13 سال هر ماه و 20 سال هم هر هفته مشهد بودم. و این امر، از سال 1352 شمسی بوده است.

ایشان می گفتند: به امام رضا علیه السلام عرض کردم که یا امام رضا من اهل هوا هستم (یعنی می خواهم هوایی به مشهد بیایم) و می خواهم گدای شب جمعه باشم.

ایشان می گفتند: هر چه می خواستم، از امام رضا علیه السلام می خواستم؛

ایشان می گفتند: اگر امام زمان علیه السلام هم بخواهند حاجت بدهند، از طریق امام رضا علیه السلام است.

ایشان می گفتند: نجف هم که بودم، متوسل به امام رضا علیه السلام می شدم

ایشان می گفتند: هر دفعه جمله ای به دهانم می آمد، همان را می گفتم. یک بار به امام رضا علیه السلام عرض کردم، چشمم به چشمتان می افتد، رد نمی کنی اما من کور هستم شما که می بینی؛ می خواهم به مکه بروم.

بیرون حرم آمدم؛ دیدم گوشی من تماس می گیرد؛ پاسخ دادم؛ گفتند: شاه آبادی چرا جواب نمی دهی؟

گفتم: داخل حرم بودم و آنتن نمی داد.

گفت: گروهی از دکترها می خواهند به مکه بروند؛ روحانی کاروان می خواهیم؛ با آنها می روی؟

آن سال را به مکه رفتیم و چه مکه با صفایی! جهیزیه دخترمان را از همان جا تهیه کردیم. ما هر چه داریم از امام رضا علیه السلام است.

استاد صبرآمیز در ادامه بیان کرد: مردی می گوید: من چند شتر خریدم و بزرگشان کردم؛ دو تا از آنها را کشتم. یکی از آن شترها به سمت حرم رفت و هر مانعی هم پیش پایش بود، را عبور کرد؛ خودش را به پنجره فولاد رساند. اشکش جاری شد. آن حیوان را به باغ امام رضا علیه السلام هدیه دادند.

دكتر قاسم رسا این ماجرا را به نظم در آورده بود.

ساربانی اشتری را صبحگاه                                     بهر كشتن برد در كشتارگاه

اشتر از مسلخ چو آهو می‌ گریخت                            تا برد بر ضامن آهو پناه

شد هراسان وارد صحن عتیق                                  ملتجی بر دادرس شد دادخواه

زد چو زانوی ادب را بر زمین                                 شه بر او افكند از رحمت نگاه

لطف سلطان بین كه تا پایان عمر                             می ‌چرد در سایه الطاف شاه

باز كن چشم یقین ای كوردل                                    كز یقین آیی برون از اشتباه

هر كه را نور ولایت در دل است                               برد سوی كعبه، مقصود راه

كمتر از حیوان نئی ای دردمند                                  آنچه می ‌خواهی از این درگه بخواه

كعبه دل ‌ها بود شمس الشموس                                خیره از نور جمالش مهر و ماه

بر فرازد چون رضا (علیه السلام) سر از شرف           هر كه سایه جبهه بر این بارگاه

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: «ادب» از اهمیت بالایی برخوردار است؛ چنانچه گفته اند:

هر جوانی که بی ادب باشد،            چون به پیری رسد، عجب باشد

وی افزود: علامه حسن زاده آملی حفظه الله می فرماید:

دار حضور و ادب، همت و آنگه طلب

وقف بر این چهار کن، یک سره اوقات را

استاد صبرآمیز خاطرنشان کرد: مرحوم نائینی در کتاب ارزشمند «گوهر شب چراغ» می نویسد: از پیری خواستم تا چیزی بگوید که در تاریخ بگذارم؛ گفت: «اذا اردت الیقین الخالص فعلیک بزیارة علی بن موسی الرضا فإنّه مولا کلّ غریب و المؤمن فی الدنیا غریب.»

وی تصریح کرد: بزرگی گفت: در حرم  امام رضا علیه السلام، هر چه خواستی کم خواستی؛ هر چه گفتی، کم گفتی

روایت اول از امام رضا علیه السلام:

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان برخی از روایات از وجود نازنین امام رضا علیه السلام پرداخت.

وی افزود: امام رضا علیه السلام می فرماید: «مَنْ کَانَ مِنَّا وَ لَمْ یُطِعِ اللهَ فَلَیْسَ مِنَّا» هر کس خودش را با ما بداند و خدا را اطاعت نکند از ما نیست.

هر چند زبان الکنم گویا نیست                      در طاقت این قطره ی دل دریا نیست

سلطان سریر ارتضا فرمودند:                       هر کس که مطیع حق نشد از ما نیست

استاد صبرآمیز اضافه نمود: این روایت، در سفینة البحار آمده است؛ کتابی که از مرحوم، شیخ عباس قمی اعلی الله مقامه الشریف است و البته آقا بهجت رضوان الله تعالی علیه در آن مشارکت داشته است؛ جلد اول و دوم آن، به خطّ ایشان است.

وی در ادامه بیان کرد: بزرگی درباره جایگاه سفینة البحار می گفت: «تعجب در این نیست که کشتی در دریا است؛ تعجب در این است که در یا در کشتی است»؛ هر خط از سفینة دریایی است.

روایت دوم از امام رضا علیه السلام:

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه افزود: امام رضا علیه السلام می فرماید: «و من اراد ان لا يؤذيه معدته‏ فلا يشرب‏ بين‏ طعامه‏ ماء حتى يفرغ و من فعل ذلك رطب بدنه و ضعف معدته و لم يأخذ العروق قوة الطعام فإنه يصير في المعدة فجا اذا صب الماء على الطعام. (طب الرضا عليه السلام/ ترجمه امير صادقى؛ ص 258) كسى كه مي خواهد به آزار شكم مبتلا نشود، در بين طعام آب نياشامد؛ زيرا آشاميدن آب ميان غذا بدن را مرطوب و معده را ضعيف مي گرداند در نتيجه عروق خاصيت غذا را نمي گيرد؛ ريختن آب روى طعام معده را دچار اختلال مى‏كند.

روایت سوم از امام رضا علیه السلام:

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه بیان کرد: روایتی است از امام رضا علیه السلام که می فرماید: «أبو علي الأشعري عن عبد الله بن موسى عن الحسن بن علي الوشاء قال سمعت الرضا علیه السلام يقول‏ إن لكل إمام عهدا في عنق أوليائه و شيعته و إن من تمام الوفاء بالعهد و حسن‏ الأداء زيارة قبورهم‏ فمن زارهم رغبة في زيارتهم و تصديقا بما رغبوا فيه كان أئمتهم شفعاءهم يوم القيامة» (الكافي (ط - الإسلامية)؛ ج‏ 4؛ ص 567)

وی در همین راستا بیان کرد: گاهی که خطبه عقد را جاری می کنم، می گویم از جمله مهریه، رفتن به هفت شهر عشق باشد؛  یعنی مکه، مدینه، نجف، کربلا، کاظمین ، سامرا و مشهد.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: البته قم و جمکران که از جایگاه بالایی برخوردار هستند؛ قم که عشّ و آشیانه اهل بیت علیهم السلام است.

وی افزود: جمکران نشانی از مکه دارد؛ جناب حسن بن مثله رحمه الله مي ‌گويد: امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف فرمودند: «فَمَن صَلاّها فَكأنَّما صلّي في البيت العتيق.» هر كس اين نماز را بخواند، مانند آن است كه در كعبه نماز خوانده است.

استاد صبرآمیز خاطرنشان کرد: قم، نشانی از کوفه دارد؛ روایتی هست که صاحب بحارالانوار آن را درباره تاریخ قم از حسن بن محمد بن حسن قمی به اسناد وی از امام صادق علیه السلام نقل می کند که فرمود:

«ستخلو كوفة من المؤمنين و يأزر عنها العلم كما تأزر الحية في جحرها، ثم يظهر العلم ببلدة يقال لها قم، و تصير معدنا للعلم و الفضل حتى لا يبقى في الأرض مستضعف في الدين حتى المخدرات في الحجال، و ذلك عند قرب ظهور قائمنا، فيجعل الله قم وأهله قائمين مقام الحجة، و لولا ذلك لساخت الأرض بأهلها و لم يبق في الأرض حجة، فيفيض العلم منه إلى سائر البلاد في المشرق والمغرب، فيتم حجة الله على الخلق حتى لا يبقى أحد على الأرض لم يبلغ إليه الدين و العلم، ثم يظهر القائم عليه السلام و يسير سببا لنقمة الله و سخطه على العباد، لان الله لا ينتقم من العباد إلا بعد إنكارهم حجة» (بحارالانوار، ج 57، ص 213.)

«کوفه زمانی از مؤمنان خالی می شود و علم نیز در آن پنهان می شود؛ همان گونه که مار در لانه خود فرو می رود و پس از آن علم در شهری به نام قم ظهور می کند و آن شهر معدن علم و دانش می شود تا جایی که هیچ کس در زمین از لحاظ دینی مستضعف نمی ماند؛ حتی دختران پرده نشین. و این اتفاق هنگام نزدیک شدن ظهور قائم ما رخ می دهد و خداوند قم و اهلش را جانشینان حجت قرار می دهد و اگر این گونه نبود، زمین اهل خود را فرو می برد و حجتی در زمین باقی نمی ماند. و علم در آن زمان از قم به سایر سرزمین ها در مشرق و مغرب سرازیر می شود و حجت خداوند بر بندگان تمام می شود تا جایی که پیام دین و دانش به تمام اهل زمین می رسد و پس از آن قائم علیه السلام ظهور می کند و باعث نزول عذاب خداوند بر بندگان می شود، زیرا خداوند بندگان را عذاب نمی کند، مگر اینکه حجت را بر آنها تمام کرده باشد».

وی اضافه نمود: قم نشانی از مدینه دارد؛ آن چنان که شاعر می گوید:

آن قبر که در مدینه شد گم              پیدا شده در مدینه قم

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: قم نشان دیگری از مدینه نیز دارد؛ در زمان هجرت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم، حضرت افسار شتر را رها کردند تا اینکه در مکانی توقف نمود و ایشان در آنجا سکنی گزیدند؛ حضرت معصومه سلام الله علیها نیز در هنگام ورودشان به قم، افسار شتر را رها کردند و شتر نیز در مکانی توقف نمود و حضرت سلام الله علیها در آنجا سکنی گزیدند که به «بیت النور» شهرت یافت.

روایت چهارم از امام رضا علیه السلام:

استاد اکبر صبرآمیز خاطرنشان کرد: امام رضا علیه السلام می فرماید: « منْ جَلَسَ مَجْلِساً يُحْيي فيهِ أمْرُنا لَمْ يَمُتْ قَلْبُهُ يَوْمَ تَمُوتُ الْقُلُوبُ.» هر که در مجلسی بنشیند که در آن یاد ما (اهل بیت) زنده می شود، قلبش در روزی که قلب ها می میرند، نمی میرد.

روایت پنجم از امام رضا علیه السلام:

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: امام رضا علیه السلام می فرماید: «لَيسَ مِنّا مَن تَرَكَ دُنياهُ لِدِينِهِ و دِينَهُ لِدُنياهُ» از ما نيست آن كه دنياى خود را براى دينش و دين خود را براى دنيايش ترك گويد. (بحار الأنوار، ج 78 ، ص 346(

وی افزود: بهلول را دیدند که چوبی را در دستش گرفته است؛ یک طرف را می گیرد و آن طرف می افتد؛ آن طرف را می گیرد، این طرف چوب می افتد؛ وسط را هم گرفتن، مشکل است؛ می گوید حکایت دنیا و آخرت است؛ اگر هر کدام را بخواهی بگیری، نگاه داشتن طرف دیگر سخت است و میانه را هم گرفتن، دشوار است.

روایت ششم از امام رضا علیه السلام:

استاد صبرآمیز خاطرنشان کرد: امام رضا علیه السلام می فرماید: «إنَّ اللّه َ أمَرَ بِالشُّكرِ لَهُ و لِلوالِدَينِ ، فَمَن لَم يَشكُر والِدَيهِ لَم يَشكُرِ اللّه»؛ خداوند به سپاس گزارى از خود و پدر و مادر فرمان داده است؛ پس هر كه از پدر و مادرش سپاس گزارى نكند، خداوند را سپاس نگفته است . (الخصال ، ص 156)

وی افزود: شکر خداوند از مهمترین امور است؛ امام زمان (عج) می فرماید: «سجدة الشکر من الزم السنن و اوجبها»؛ از آن طرف، بیان می کنند که وقتی به نزد مادر می روید، همانند یک دختر باشید و کارهای خانه را برای او انجام بدهید؛ ظرف بشویید و خانه را مرتب کنید و ...

روایت هفتم از امام رضا علیه السلام:

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امام رضا علیه السلام می فرماید: «سبعة أشياء من الاستهزاء من استغفر بلسانه و لم يندم بقلبه فقد استهزأ بنفسه و من‏ سأل‏ الله‏ التوفيق‏ و لم يجتهد فقد استهزأ بنفسه و من سأل الله الجنة و لم يصبر على الشدائد فقد استهزأ بنفسه و من تعوذ بالله من النار و لم يترك الشهوات فقد استهزأ بنفسه و من ذكر الموت و لم يستعد له فقد استهزأ بنفسه و من ذكر الله تعالى خاليا و لم يشتق إلى لقائه فقد استهزأ بنفسه‏» (كراجكى، محمد بن على، معدن الجواهر و رياضة الخواطر - تهران، چاپ: دوم، 1394ق / 1353ش؛ ص 59)

وی افزود: از خداوند توفیق را بخواهیم؛ سعدی در گلستان می نویسد: «روزی تا به شب رفته بودیم و شبانگه به پای حصار خفته که دزد بی توفیق ابریق رفیق برداشت که به طهارت می‌ رود و به غارت می رفت.

پارسا بین که خرقه در بر کرد                جامه کعبه را جل خر کرد

استاد صبرآمیز خاطرنشان کرد: برای افزایش توفیق، سوره شمس را زیاد بخوانید؛ برخی می گویند که هر کاری می کنیم، به انتها نمی رسد؛ سفارش بر این است که سوره شمس بخوانید. «و الشمس و ضحاها و القمر اذا تلاها و النهار اذا جلّاها و اللیل اذا یغشاها...»

روایت هشتم از امام رضا علیه السلام:

استاد اکبر  صبرآمیز خاطرنشان کرد: روایتی از کتاب منسوب به فقه الرضا علیه السلام است که حضرت می فرماید: «و نروي أن رجلا أتى سيدنا رسول الله ص فقال يا رسول الله علمني خلقا يجمع لي خير الدنيا و الآخرة فقال‏ لا تكذب‏ قال الرجل و كنت على حالة يكرهها الله فتركتها خوفا أن يسألني سائل عنها عملت كذا و كذا فأفتضح أو أكذب فأكون قد خالفت رسول الله ص فيما حملني عليه» (منسوب به على بن موسى، امام هشتم عليه السلام، الفقه المنسوب إلى الإمام الرضا عليه السلام - مشهد، چاپ: اول، 1406 ق؛ ص 354)

وی افزود: دروغ نگویید؛ آیت الله العظمی بهاءالدینی اعلی الله مقامه الشریف می فرمود: دروغ نگویید. می گفتند: آقا جان ما دروغ نمی گوییم. می فرمود: همین را هم که می گویید، دروغ است.

/270/260/20/