به مناسبت چهلمین سالگرد شهادت آیت الله دکتر بهشتی و هفتاد و دو تن از یارانش، استاد خلیل نظری از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان برخی از ویژگی های این شهید عزیز پرداخت.

این استاد درس خارج حوزه علمیه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: سالگرد شهادت این عالم جلیل القدر و استاد حوزه و دانشگاه و یارانش را به همه و مخصوصا مقام معظم رهبری حفظه الله تسلیت عرض می کنم.

وی افزود: ایشان علاوه بر درس های حوزوی، توانسته بودند تا در علوم دیگر و حتی زبان های خارجی از جمله عربی و انگلیسی تسلط پیدا کنند و در این حیطه تا مرحله تدریس آن زبان هم پیش رفته بودند.

استاد نظری در ادامه بیان کرد: شهید بهشتی رحمت الله علیه دغدغه روز را داشتند؛ در آن زمان، توانستند وارد دانشگاه بشوند و با جوانان حشر و نشر داشته باشند. در دانشگاه الهیات، معقول و منقول را پی گرفتند و دکترا را در فلسفه الهیات دریافت کنند.

وی اضافه نمود: آیت الله بهشتی بعد از آنکه هم در حوزه و هم در دانشگاه به مدارج بالا دست یافتند، در جامعه تأثیرگزار شدند؛ در انقلاب نیز نقش اساسی ایفا می کردند. ایشان دستی بر نوشتن داشتند و حتی اقدام به چاپ مجلات می کردند؛ و به همین خاطر توانستند که از طرف مرحوم آیت الله العظمی حائری و آیت الله میلانی رضوان الله علیهما برای اعزام به هامبورگ مأموریت پیدا کنند و به این ترتیب، مدیریت مسجدی در آنجا را به عهده گرفتند. از ویژگی های خاص ایشان بود که با این حرکت جهان دیده شدند و افکار سایر ملل را نیز توانستند مطالعه کنند؛ همین امر هم در زندگی ایشان تأثیر بسزایی ایفا کرد.

این استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: یک حوزوی باید اینچنین باشد؛ یعنی به روز و بین المللی باشد؛ دغدغه های جامعه را به خوبی بشناسد و به خوبی نقش ایفا نماید.

استاد خلیل نظری در بخش دیگری از گفتگو به بیان ویژگی های قوه قضاییه در تراز انقلاب اسلامی پرداخت. وی در این زمینه خاطرنشان کرد: جمهوری اسلامی چون برگرفته از مذهب حقه تشیع و فقه جعفری است، در فقه جعفری و اساسا در دین مبین اسلام حقه، باید رییس قضات کشور و البته تمامی قضات باید در سطح فقه به عنوان یک کارشناس زبده باشد و کسی باشد که یک دوره کامل فقه را دیده باشد و صاحب نظر بوده باشد تا بشود به عنوان قاضی شد؛ اگر هم امروزه پایین تر از این درجه را هم به عنوان قاضی در نظر می گیرند، از باب ضرورت است و الا اساس کار بر این است که قاضی باید فقیه باشد.

وی افزود: شهید بهشتی رحمت الله علیه به عنوان یک استاد زبردست و یک فقیه و فیلسوف و جهان دیده توانست به عنوان ریاست دیوان عالی کشور در سال 1358 از طرف امام رحمت الله علیه منصوب شد و به حق شایسته ایشان بود.

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: وقتی شخصیت جامعی مانند ایشان رییس قوه قضاییه بشود، قطعا احکامی که صادر می شود، هم برای مردم یقین آورتر و مورد اعتماد است و هم در تراز جمهوری اسلامی است. در حکم دادن، تندروی و کندروی نمی شود و حق و عدالت دیده می شود. یک فقیه عادل و عالم اینچنین می گردد.

وی اضافه نمود: شهید بهشتی رحمت الله علیه اینچنین بود؛ کسی که دغدغه داشت و مشکلات جامعه را درک می کرد؛ به همین خاطر در مسائل سیاسی ورود پیدا کرد و حزب جمهوری اسلامی را تأسیس نمود. ایشان در مسائل سیاسی و فرهنگی نقش ایفا می کرد وقتی از طرف امام رضوان الله علیه مأمور شد، هم وزنه ای بود برای قوه قضاییه و هم   این حکم که در اختیار این فقیه قرار گرفت، تأثیر بیشتری پیدا کرد. یعنی یک اثر دو سویه ایجاد شده بود. هم این فقیه بزرگ جامع، بر قوه قضاییه اسلامی آبرو داد و هم حکم منصب قضاوت به این شخص آبرو داده است. و واقعا شهید بهشتی زیبنده این حکم بود و تراز جمهوری اسلامی هم باید همین باشد.

استاد خلیل نظری در بخش دیگری از گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی های بارز در شخصیت شهید آیت الله دکتر بهشتی رحمت الله علیه، ویژگی «اعتدال» در ایشان بوده است. ایشان انسان جامعی در عصر ما بود و در عین حال روش اعتدال را پیشه خود ساخته بود.

وی افزود: روش اعتدال، روشی قرآنی است؛ همان طور که آیه شریفه می فرماید: «و کذلک جعلناکم امّة وسطا...» (بقره: 143)؛ بهشتی اینچنین بود؛ تندروی یا کندروی در او نبود؛ او شعارمحور یا اهل چاپلوسی نبود تا با این ویژگی ها خودش را در نظام جا بزند. بهشتی طرفدار حق بود و عیب ها را مطرح می کرد و کار به اشخاص و احزاب و گروه ها نداشت؛ کار را بر محوریت حق پیش می برد؛ و چون اینگونه بود، تندروها او را بر نمی تافتند؛ که البته بعضی از این تندروها منافقین بودند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: شهید بهشتی زیر بار حرف زور نمی رفت و حق و حقیقت محور عملش بود؛ از این رو مورد هجمه بود؛ دروغ های عجیب به او نسبت می دادند و از این رو او تبدیل به شخصیتی مظلوم شد.

وی افزود: شهید آیت الله دکتر بهشتی رحمت الله علیه، پیروی بی قید و شرطی نسبت به ولایت فقیه داشته است؛ به ایشان پیشنهاد می دهند تا امام خمینی رضوان الله تعالی علیه کمی درباره ایشان صحبت کنند و به این ترتیب قدری از بار تهمت ها از دوش آیت الله بهشتی کم شود؛ ایشان قبول نمی کنند و می گویند نباید از امام برای خودمان هزینه کنیم.

استاد نظری خاطرنشان کرد: اینجا هم بهشتی الگو بود؛ خودش را هزینه ولایت فقیه می کرد؛ نه آنکه ولایت فقیه را برای خود هزینه کند. بهشتی اینگونه بود؛ او ولایت فقیه را از عمق جان قبول داشت؛ خودش نیز فقیه و کارشناس و زبده در مسائل دینی و حوزوی بود؛ قطعا بحث مکتب ولایت فقیه را خوب درک کرد و تبیین نمود و از شخصیت امام به عنوان ولی فقیه و شخصیت جامع شناخت کامل داشت. از این رو همه این تیرها را به جان خرید تا تیرها به امام رضوان الله تعالی علیه نرسد.

وی اضافه نمود: شهید بهشتی انسان جامعی بود که از خودش مایه می گذاشت و خود را خرج انقلاب و نظام اسلامی کرد. ایشان از مدافعین ولایت فقیه بود؛ به عبارت روشنتر باید گفت: او شهید در راه ولایت فقیه است؛ و در این راه، همه دارایی خود را در راه حفظ نظام اسلامی و ولایت فقیه گذاشت؛ نه آنکه بگوید ما منویات رهبر را عمل می کنیم، اما تصمیمات رهبر را زمین می گذارد.

این استاد درس خارج حوزه تصریح کرد: اگر انسان می خواهد به صراط مستقیم برسد، راه درست آن، اعتدال است؛ هم خوب درس بخواند و عالم بشود؛ و هم عامل بشود. بهشتی اینگونه بود؛ هم خوب درس خواند و هم درس خوب خواند؛ و هم خوب وضعیت را شناخت؛ وقتی تشخیص داد که لازم است تا زبان خارجی را یاد بگیرد، اقدام کرد.

وی افزود: از ضروریات امروز حوزه نیز این است که طلبه لااقل بر یکی یا دو زبان خارجی مسلط باشد تا بتواند تبلیغ بین الملل داشته باشد. بهشتی سفرها به عربستان، ترکیه، سوریه، عراق و ... داشت و به امر تبلیغ پرداخت. طلبه باید جهان بینی داشته باشد؛ باید به ضروریات جامعه به درستی بپردازد؛ و الا شعار دادن که فایده ای ندارد؛ نخست باید خوب درس بخواند و دیگر آنکه درسِ خوب را بخواند.

/270/260/21/