طلاب محترم باید در طول تحصیل، مهارت های ارتباط مؤثر با مخاطب را، چه در فضای حقیقی یا مجازی، فرا گیرند تا با تسلط به زبان قوم، بتوانند به اندازه نیاز و به مقتضای حال، نسبت به بر رفع نیازهای فکری و معنوی جامعه خصوصا قشر جوان موفق باشند.

استاد محمود الهی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «رسالت و راهبرد حوزه های علمیه» پرداخت.

وظیفه حوزه های علمیه در زمان غیبت در بیان امام هادی علیه السلام

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: حضرت امام هادی علیه السلام در یک کلام نورانی، فایده اصلی حوزه های علمیه را در زمان غیبت، حفظ دین مردم و نجات آنها از شبکه دام های شیطان و دشمنان اهل بیت علیهم السلام می دانند و وظیفه ایشان را برای تحقق این مهم، آن می دانند که مانند سکان دار کشتی، زمام قلوب شیعیان را به دست گیرند و آنان را از شبکه دام های شیطان نجات دهند.

«ج، الإحتجاج م، تفسير الإمام عليه السلام بالإسناد عن أبي محمد علیه السلام قال قال علي بن محمد علیهما السلام:‏ لو لا من‏ يبقى‏ بعد غيبة قائمنا علیه السلام من العلماء الداعين إليه و الدالين عليه و الذابين عن دينه بحجج الله و المنقذين لضعفاء عباد الله من شباك إبليس و مردته و من فخاخ النواصب لما بقي أحد إلا ارتدّ عن دين الله و لكنّهم الذين يمسكون أزمة قلوب ضعفاء الشيعة كما يمسك صاحب السفينة سكانها أولئك هم الأفضلون عند الله عز و جل» (مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار (ط - بيروت) - بيروت، چاپ: دوم، 1403 ق؛ ج ‏2؛ ص 6)

استاد الهی در ادامه بیان کرد: رسالتی که در این حدیث شریف، توسط حضرت امام هادی علیه السلام تعیین می شود، «تبلیغ مهدویت» و «دفاع از دین» است.

وی افزود: حضرت علیه السلام وظیفه علما را سه چیز بیان می کنند:

1. «دعوت به سوی حضرت مهدی علیه السلام»

2. «هدایت مردم به سوی او»

3. «دفاع از دین»

این استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: اصلی ترین وظیفه ای که نباید در حوزه های علمیه مغفول واقع شود دفاع از دین خدا و دعوت به سوی ولی الله الاعظم ارواحنا له الفداء است.

استاد محمود الهی خاطرنشان کرد: طلاب محترم، اساتید معزز، مراجع بزرگوار و عموم حوزه های علمیه در این کلام شریف به چند نکته هشدار داده شده اند.

اول: فایده حوزه های علمیه حفظ دین مردم است.

این استاد درس خارج حوزه در بیان اولین نکته بیان کرد: حضرت علیه السلام می فرمایند: اگر در زمان غیبت، تلاش علما و کسانی که به سوی حضرت مهدی علیه السلام می خوانند نباشد، دین نابود شده و هیچ کس دین دار باقی نمی ماند.

وی افزود: این مهم بر نقش خطیر حوزه های علمیه در زمان غیبت، که همان ادامه رسالت انبیاء و ائمه معصومین علیهم السلام و حفظ دین خدا و نجات مردم از دام های شیطان است تأکید دارد.

دوم: رسالت اصلی حوزه ها، معرفی حضرت مهدی علیه السلام و دفاع از دین است.

استاد الهی خاطرنشان کرد: از محورهای اصلی که حوزه های علمیه در زمان غیبت در وظایف تبلیغی خود باید بر آن تأکید داشته باشند، ترویج مهدویت و دفاع از دین خدا در جهان است و هر طلبه ای در هر سطحی که هست، باید در مسیر زندگی طلبگی خود حتما این دو هدف را پیگیری کند و برای تحقق آنها برنامه ریزی مناسب و جهانی داشته باشد.

سوم: راهبرد حوزه های علمیه ، زمامداری قلوب شیعیان

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: حضرت علیه السلام در این کلام گهر بار، با هشدار به این که شیطان و دشمنان اهل بیت علیهم السلام در زمان غیبت، به صورت شبکه ای کار می کنند، بر نقش مؤثر علمای شیعه تأکید می کنند که زمامدار قلوب شیعیان باشید؛ یعنی از سرو صدا، کثرت عدد و قوت ابزار شیطان نهراسید و طوری رفتار کنید که به قلوب شیعیان نفوذ کنید (محبوب القلوب باشید) تا در میان دام ها و شبکه های شیطانی، قلوب مؤمنین را به سوی حق هدایت نمایید.

وی اضافه نمود: همیشه اینچنین بوده و به مرور زمان شبکه دام های شیطان قوی تر شده و هر چه پیشتر می رویم، وظیفه علمای ربّانی و حوزه های علمیه از این جهت سنگین تر می شود و اکنون با رشد و توسعه فضای مجازی این شبکه ها به طوری وسعت پیدا کرده که یک نوجوان شیعه در منزل، در مدرسه و در خلوت های خود، از هجوم این شبکه ها در امان نیست؛ از این رو وظیفه حوزه های علمیه هم سنگین تر و لزوم استفاده آنان از ابزارهای نوین نمایان تر می شود.

چهارم: زمامدای قلوب، پیش نیازهایی دارد

استاد محمود الهی خاطرنشان کرد: اگر دشمن بر بدن ها حکومت دارد و ذهن ها را درگیر کرده است، علما باید به سراغ قلب ها رفته و بر آن حکومت داشته باشند.

وی تصریح کرد: برای حکومت بر قلوب، نیاز به ابزاری هست که عموم طلاب محترم باید در صدد تحصیل آنها بوده و اساتید و مدیران حوزه های علمیه باید برنامه ریزی های لازم را برای ایجاد زمینه تحصیل این امور داشته باشند.

الف) تقویت ابعاد علمی و تخصص در رشته های مختلف دینی بر اساس نیاز جامعه، استعداد و علاقه

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: باید طلاب محترم را بر اساس استعدادها، توانمندی ها و علایق متنوعی که دارند، به رشته های مختلفی که مورد نیاز جامع است، سوق دهیم و نسبت به تربیت متخصص در کلیه رشته های مورد نیاز دین اهتمام ویژه داشته باشیم. مسئولین حوزه باید نسبت به تربیت متخصصین در تمامی رشته های مورد نیاز دین اهتمام ویژه داشته باشند. حکیم سنایی در این باره می گوید:

چو تن جان را مزین کن به علم دین که زشت آید

درون سو شاه عریان و برون سو کوشک در دیبا

ب) رعایت تقوای الهی و تخلق به اخلاق حسنه

استاد الهی افزود: مولانا در این باره می سراید:

بدگهر را علم و فن آموختن

دادن تیغی به دست راهزن

تیغ دادن در کف زنگی مست

بِه، که آید علم ناکس را به دست

علم و مال و منصب و جاه و قران

فتنه آمد در کف بدگوهران

وی اضافه نمود: هرچه علم انسان بیشتر می شود، باید به موازات آن رعایت تقوی، و تهذیب نفس هم در او بیشتر باشد تا علم او در مسیر هدایت انسان ها قرار گیرد و الاّ کثرت علم گاهی به فساد بیشتر می انجامد. به فرموده سنایی حکیم:

چو علم آموختی از حرص وانگه ترس، کاندر شب

چو دزدی با چراغ آید، گزیده تر بَرد کالا

ج) کسب مهارت های ارتباط با مخاطب

استاد محمود الهی خاطرنشان کرد: طلاب محترم باید در طول تحصیل، مهارت های ارتباط مؤثر با مخاطب را، چه در فضای حقیقی یا مجازی، فرا گیرند تا با تسلط به زبان قوم، بتوانند به اندازه نیاز و به مقتضای حال، نسبت به بر رفع نیازهای فکری و معنوی جامعه خصوصا قشر جوان موفق باشند.

د) تسلط به ابزارهای مختلف تبلیغ جهت پاسخگویی به شبهات آنان

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: با توسعه ابزارهای نوین، امروزه تبلیغ دین نیز آسان تر شده است؛ همانطور که اهل بیت علیهم السلام نسبت به استفاده از ابزار شعر و خطابه (بیان) در ترویج معارف دینی تاکید داشته اند.

«إِنَّ مِنَ الشِّعْرِ لَحِكْمَةً وَ إِنَّ مِنَ الْبَيَانِ لَسِحْراً» (من لا يحضره الفقيه / ج‏4 / 379 / و من ألفاظ رسول الله ص الموجزة التي لم يسبق إليها .....  ص : 376)

وی اضافه نمود: استفاده از سایر ابزارهای نوین هم بر طلاب برای انتقال حکمت و معارف لازم است. قطعا اگر انبیاء در زمان کنونی مبعوث می شدند، از ابزار دوربین و فیلم و ادبیات و مانند اینها استفاده می کردند و این مهم، اکنون بر عهده طلاب و حوزه های علمیه است که با تسلط به ابزار نوین تبیلغ، تهدیدها را به فرصت تبدیل و بر ابزارهایی که بعضا دشمن برای حمله به دین و عقاید مردم طراحی کرده سوار شده و از آنها برای تحکیم مبانی عقیدتی و هدایت مردم به سوی ولی الله الاعظم استفاده نمایند.

/270/260/21/