استاد محسن جعفرپور از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «حجم درس ها» پرداخت.

این استاد سطوح عالی  حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: حجم درس ها زیاد است؛ چه آن زمانی که سطوح را باید در10 سال طی می کردند، چه اکنون که در قم  12 سال شده است، به پایان رساندن محدوده درسی دشوار است؛ چه اینکه طلاب از پایه های قبلشان به خوبی مستحکم نشده اند و به عنوان مثال در ادبیات ضعیف هستند؛ و سنگینی مطلب، مخصوصا در کفایه، علت مضاعف می شود. حجم درس ها هم زیاد است و نمی توانند به محدوده های درسی احاطه داشته باشند.

وی افزود: لازم است تا در این زمینه فکری بشود؛ در کل سال، تنها 4 ماه فرصت تدریس است که 120  جلسه می شود؛ از این رو محدوده تمام نمی شود؛ چرا که جا انداختن مطلب با بیان مقدمات و مؤخراتی همراه است و توضیحاتی باید داده بشود. نمی توان روزی چند صفحه خواند؛ از این رو مطالب می ماند و طلاب از آن مطالب اطلاعی ندارند.

استاد جعفرپور خاطرنشان کرد: این نکته ای است که مسئولین در قم یا شهرستان ها باید روی آن فکر کنند؛ برنامه ریزی نمایند؛ اگر بشود، حجم ها کمتر بشود؛ اگر نه، جلسات درسی افزایش پیدا کند. با آمدن کرونا مشکل مضاعف شده است.

وی اضافه نمود: یک راهکار کاستن از حجم درس است؛ راهکار دیگر آن است که همین کتاب های موجود را به صورت کتاب  های درسی در بیاورند. مطلب را دسته بندی کنند؛ موضوع، مقسم، اقسام، قسیم هر مطلب را بیان کنند؛ به گونه ای که کتاب، جنبه کتاب درسی پیدا کند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: گاهی مطالب در هم می آید؛ لایه روی هم قرار می گیرد و اصل مطلب سنگین جلوه می کند؛ طلبه متوجه نمی شود و از این رو تدریس طولانی تر می شود. اگر اصل حوزه و مدیران موافق باشند و در تصمیمات جمعی خودشان به این نتیجه برسند، اصل مطلب انتقال داده شود، اما مطالب، به صورت درسی و نموداری ارائه گردد.

وی افزود: مکاسب، رسائل و کفایه درس خارج شیخ اعظم و آخوند خراسانی اعلی الله مقامها الشریف بوده است و همین مطلب، انگیزه بعضی از طلبه ها را بیان می کند.

استاد محسن جعفرپور خاطرنشان کرد: این بیانات پیشنهاد است و مهم، آن تصمیمی است که مدیران و بزرگان حوزه با مشورت ها و تصمیمات جمعی اتخاذ می کنند. ان شاء الله به گونه ای عمل کنند که انگیزه طلبه ها افزایش بیابد و پیوستگی حوزه با حوزه قدیم، حفظ بشود و در عین حال، ارتقاء سطح  کیفی را به همراه داشته باشیم و مطالب را به روز تحویل بدهیم تا طلبه با آمدن سرِ کلاس احساس کند که مطلبی دستش آمده است.

وی اضافه نمود: برخی بیان می کنند که «حوزه در حوزه قدیم باقی مانده است و در این دهه های اخیر نتوانسته ثمره شاخصی نسبت به گذشته، تقدیم بکند.»؛ من روی اصل این قضیه حرف دارم. باید انصاف را در نظر بگیریم و ثمرات فراوان بعد از انقلاب را در حوزه ببینیم.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: معاصرت یکی از علت هایی است که موجب ایجاد حجاب می شود. اینکه اصلا کتابی وجود ندارد  که بتواند جایگزین کتاب شریفی مانند کتاب کفایه بشود، حرف سنگینی است و گوینده این کلام، باید احاطه کاملی به همه کتاب های حوزویان داشته باشد.

وی افزود: یکی دیگر از عواملی که موجب می شود تا حجم درس ها به پایان نرسد، کم کاری طلبه ها است؛ این امر، قطعا وجود دارد؛ امری که به خاطرمسائل مشغله ها و مسائل اقتصادی و خیلی اوامر دیگر است؛ این امر هم باید آسیب شناسی بشود.

استاد جعفرپور خاطرنشان کرد: از مطالب ارائه شده روشن می شود که بخشی از امور، مربوط به اساتید، بخشی مربوط به مدیران و بزرگان حوزه و بخشی نیز مربوط به طلاب عزیز است. اما باید این نکته را در نظر گرفت که معاصرت موجب نشود که ارزش کتاب های یک عالم در نظر گرفته نشود. شاید یک عالم از دنیا برود و ده سال بعد، کتابش را به عنوان کتاب درسی بگذارند؛ چه اینکه خودِ آخوند خراسانی رحمت الله علیه و شیخ انصاری اعلی الله مقامه الشریف، کتاب های دیگری را نیز خوانده اند که اینچنین بزرگ شده اند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: این مباحث به صورت اجمال بیان شده است؛ باید کار کارشناسی بشود که چرا انگیزه برخی از طلبه ها کم شده است؛ گاه مباحث اقتصادی مطرح است؛ اما گاه نامعلوم بودن آینده طلبه است. طلبه در پایه هفت و هشت است، اما هنوز نمی داند که در آینده می خواهد چکاره بشود. این امر به مدیران و مسئولین مربوط می شود که انگیزه طلاب را افزایش بدهند و راه را برای طلبه نشان بدهند. مشکلات اقتصادی، معضل مهمی است؛ با یک یا دو میلیون نمی توان کاری کرد.

وی افزود: این کارها طرفینی است که باید بین طلبه ها و مدیران سامان بپذیرد؛ اما جنبه سوم، جنبه معنویت است؛ «گفتا تو بندگی کن کو بنده پرور آید» نمی گویم همه کسانی که مشکل دارند، در معنویت هم مشکل دارند؛ اما اگر جنبه معنوی را هم  نگاه کنیم، چه بسا امدادهای غیبی و عنایات ولی عصر ارواحنا فداه را هم ببینیم. هم درسش را بخواند و هم مشکلات فروکش کند.

استاد محسن جعفرپور خاطرنشان کرد: یکی از کارهای مهم، «شناسایی نخبگان حوزوی»  است؛ اینها ثمره تلاش خودشان و مدیران و اساتید حوزه هستند و باید از آنها قدردانی و استفاده بشود. حوزه باید برای آنها برنامه داشته باشد تا زحماتشان هدر نرود. 

وی اضافه نمود: اگر جلسات درسی را جمع کنیم، از 12 ماه، 4 ماه به درس مشغول هستیم؛ در 8 ماه دیگر، خود طلبه هم باید برنامه ریزی کند تا به مهارت هایی، ولو اجمالی برسد. جامعه به رشته های مختلفی نیاز دارد، از جمله مباحث روان شناسی و مشاوره خانواده و ... مهم این است که طلبه از وقت خود به خوبی استفاده کند و از هدر دادن زمان جلوگیری نماید.

/270/260/21/