استاد محسن جعفرپور از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع نکاتی درباره تفسیر موضوعی قرآن کریم پرداخت.

این استاد  سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: منظور از «موضوع» در «تفسیر  موضوعی» باید مورد بحث قرار بگیرد. ریشه موضوع از وضع است؛ به معنای قرار دادن چیزی در یک مکان مشخص است. تفسیر موضوعی بر یک امر معین و مورد گفتگو اطلاق می شود.

وی افزود: تفسیر موضوعی دارای چند معنا است. یکی از معانی «موضوعی بودن» «اعتقاد داشتن به یک روش علمی است. و آن رعایت امانت داری و بی طرفی علمی در مسیر بحث است. در مقابلِ شیوه شخصی و ذهنی است. یعنی مفسر باید در تفسیر قرآن از یک شیوه علمی پیروی کند و از شیوه های شخصی خودش اجتناب نماید. همین معنا در تفسیر ترتیبی هم اعمال می شود.

استاد جعفرپور در ادامه بیان کرد: معنای دوم از موضوعی بودن، آن است که مفسر از موضوعی واقعیت موجودی در خارج دارد، آغاز می کند و بعد از آن، وارد قرآن کریم می شود تا نظر قرآن را در مورد آن واقعیت خارجی جویا بشود. این معنا مختصّ همین تفسیر موضوعی است.

وی اضافه نمود: معنای سوم از موضوعی بودن، صرف انتساب به موضوع است؛ یعنی مفسر در این روش یک موضوع مشخصی را که از خود قرآن گرفته است، انتخاب می کند و تمام آیات در آن زمینه را جمع آوری می کند و نظر قرآن را در آن زمینه به دست می آورد. این معنا هم مختصّ به تفسیر موضوعی است.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: فوائد تفسیر موضوعی هم باید مورد دقّت قرار بگیرد. نخستین فایده ای که تفسیر موضوعی می تواند به همراه داشته باشد آن است که برخی از آیات در نظر ابتدایی مبهم است و با تفسیر موضوعی رفع ابهام می کنیم و متشابهات را به محکمات ارائه می نماییم.

وی افزود: فایده دوم تفسیر موضوعی این است که به کمک آن، یک تفسیر جامع به دست می آوریم.  فایده سوم آن است که با تفسیر  موضوعی، از شرایط و خصوصیات و علل و نتایج  موضوعات آگاه می شویم؛ فایده چهارم آن است که اسرار قرآن را به دست می آوریم و پیام های تازه ای که در آیات است، از طریق زمینه کردن آیات به هم به دست می آوریم.

استاد محسن جعفرپور خاطرنشان کرد: تعریف تفسیر موضوعی آن می شود که ما نظریه قرآن را در باب یک موضوع و یک مسأله از طریق جمع آوری و دسته بندی تمام آیات مربوط به همان موضوع، استنباط می کنیم و در واقع روش مند استنطاق می کنیم. این موضوع می تواند از یک واقعیت بیرونی باشد و هم می تواند از موضوعی در همان قرآن باشد. قرآن را درباره آن موضوع به نطق در می آوریم. آیات را دسته بندی می کنیم و نظر قرآن کریم را به دست می آوریم.

/270/260/23/