به مناسبت فرا رسیدن سالگرد وفات ام البنین سلام الله علیها،  استاد ناصر ابراهیمی از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: قرآن کریم به ما می آموزاند که زندگی دنیا، بازی و سرگرمی است؛ باید تا  باایمان وتقوا زندگی کنید که آخرت راخوب بسازید:

«وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَآ إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ  وَلَلدَّارُ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ أَفَلَا تَعْقِلُونَ» و زندگی دنیا بازی و سرگرمی است،  و قطعا آخرت برای پرهیزكارن بهتر است. آیا نمی‌اندیشید؟(انعام: 32)

وی افزود: قرآن کریم می فرماید: «وَمَا هَٰذِهِ الْحَيَاةُ الدُّنْيَآ إِلَّا لَهْوٌ وَلَعِبٌ وَإِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ لَوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ» زندگی دنیا فقط سرگرمی و بازی است. قطعاآخرت، زندگی واقعی و ابدی‌است. اگربفهمید(عنکبوت:  64)

استاد ابراهیمی خاطرنشان کرد: در سوره محمد صلی الله علیه و آله و سلم می خوانیم: «إِنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلَا يَسْأَلْكُمْ أَمْوَالَكُمْ» زندگی دنیا فقط بازی و سرگرمی است، اگر ایمان بیاورید و پرهیزكاری كنید، خدا پاداش‌هایتان را می ‌دهد و از شما در برابر پاداش دنیایی و آخرتی، اموالتان را نمی ‌خواهد. (محمد: ۳۶)

وی اضافه نمود: در سوره حدید آمده است: «اعْلَمُوٓا أَنَّمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِي الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا وَفِي الْآخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَمَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَآ إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُور» بدانید كه زندگی دنیا فقط بازی و سرگرمی و آرایش و فخرفروشی، وزیاده خواهی است، مانند بارانی است كه محصول سبزوزیبایش كشاورزان را به شگفتی آورد، سپس پژمرده شود و آن را زرد بینی، آنگاه ریز ریز و خاشاك شود كه برای دنیاپرستان بی‌ایمان‌ در آخرت عذاب سختی است وبرای مؤمنان كه دنیای خود را در راه اطاعت حق و خدمت به خلق به كار گرفتنداز سوی خدا آمرزش و خشنودی است، و زندگی دنیا جز كالای فریبنده نیست. (حدید: 20)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: از دیگر آموزه های قرآن این آیه شریفه است: «وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوٓا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَآئِمًا قُلْ مَا عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجَارَةِ وَاللَّهُ خَيْرُ الرَّازِقِينَ» بعضی مردم، چون تجارت یا مایه سرگرمی ببینند [از صف یك پارچه نماز] به سوی آن پراكنده شوند و تو را در حالی كه [بر خطبه نماز] ایستاده ‌ای، رها كنند. بگو: پاداش و ثوابی كه نزد خداست از سرگرمی و تجارت بهتر است، و خدا بهترین روزی دهندگان است. (جمعه: 11)

 ام البنین (فاطمه) دختر حزام؛همسر امام علی (ع)

استاد ناصر ابراهیمی خاطرنشان کرد: «السَّلاٰمُ عَلَيْكِ يٰا زَوْجَةَ وَلِيّ اللّٰهِ،اَلسَّلاٰمُ عَلَيْكِ يٰا زَوْجَةَ أَمِيرِ المُؤْمِنِينَ،اَلسَّلاٰمُ عَلَيْكِ يٰا أُمَّ الْبَنِينَ،اَلسَّلاٰمُ عَلَيْكِ يٰا أُمَّ الْعَبّٰاسِ بْنِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طٰالِبٍ،رَضِيَ اللّٰهُ تَعٰالىٰ عَنْكِ،وَجَعَلَ الجَنَّةَ مَنْزِلَكِ وَمَأْوٰاكِ،وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكٰاتُهُ»  بانو فاطمه کلابیه ، حضرت ام البنین (س) ، از شخصيت‌ هاى درخشان در تاريخ اسلام است و به خانواده ‌اى منسوب است كه در شجاعت و شهامت و پيكار، نظير ندارند.

وی افزود: امام على عليه السلام پس از رحلت حضرت زهرا عليها السلام تصميم به ازدواج گرفت، عقيل را فرا خواند و از او خواست كه براى او زنى از ميان قبيله‌ هاى معروف به شجاعت بيابد تا براى او جنگجويانى دلير بزايد. از آنجا كه عقيل در تبارشناسى زِبَردست بود، فاطمه دختر حِزام را برگزيد و گفت كه پدران وى از شجاع‌ ترين، پايدارترين و قوى‌ ‌ترين عرب‌ ها در پيكارند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امّ البنين، شاعرى زبان ‌آور و بزرگ بود. چهار پسرش را در ركاب امام حسين عليه السلام به كربلا فرستاد و در مرثيه آنان، در بقيع به گريه كردن و سرودن شعر نشست و مردم، گِرد مى‌‌آمدند و دردمندانه مى ‌‌گريستند و بر زشتكارى‌‌ هاى بنى‌‌اميّه و رفتارهاى پست آنان، آگاه مى‌ ‌شدند و بدين ‌گونه، توانست نداى فرزندانش و هدفشان را به مردم برساند. (دانش نامه امیرالمؤمنین (ع)، ج 1 ص 153.)

وی در ادامه بیان کرد: وقتی که اهل بیت (ع ) وارد مدینه شدند، ام البنین مادر حضرت عباس (ع ) در کنار قبر رسول خدا (ص ) با زینب (س) ملاقات کرد. ام البنین گفت: «ای دختر امیرمؤ منان ! از پسرانم چه خبر؟» زینب فرمود: «همه کشته شدند». ام البنین پرسید: «جان همه به فدای حسین ! بگو از حسین چه خبر؟». زینب فرمود: «حسین را با لب تشنه کشتند». ام البنین تا این سخن را شنید ، دست های خود را بر سرش زد و با صدای بلند و گریان می گفت: «ای وای حسین جان». زینب فرمود: «ای ام البنین! از پسرت عباس یادگاری آورده ام». ام البنین گفت: آن چیست ؟ زینب (س) سپر خون آلود عباس (ع ) را از زیر چادر بیرون آورد. ام البنین تا آن را دید ، چنان دلش سوخت که نتوانست تحمل کند و از شدت ناراحتی بی هوش شده و به زمین افتاد. ( فروغ تابان كوثر، ص 277 و 278.)

استاد ابراهیمی خاطرنشان کرد:  بنا بر قول مشهور، این بانوی بزرگوار در ۱۳ جمادی الثانی سال ۶۴ ق وفات یافت و در قبرستان بقیع به خاک سپرده شد.

تبار مطهر حضرت ام البنین (س):

وی افزود: حضرت ام البنین (س)، فاطمه كلابیه، دختر حزام بن خالد بن ربیعة بن وحید بن كعب بن عامر بن كلاب بن ربیعة بن عامر بن صعصعة بن معاویة بن بكر بن هوازن است. او از زنان مؤمن، شجاع و فداكار بود. گزارش شده است كه امیر المؤمنین (ع) پس از شهادت حضرت زهرا (ع) به برادرش عقیل- كه انساب عرب را خوب می ‏دانست- فرمود: مي خواهم زني برایم خواستگاري نمایي كه از خاندان شجاعت باشد تا فرزند شجاعي برایم به دنیا آورد. عقیل فاطمه كلابیه (ام البنین) را به ایشان معرفي نمود. (مامقانی، عبدالله، تنقیح المقال فی علم احوال الرجال، بی جا، مطبعة الحیدریة، ج 2، ص 128.)
 

فرزندان ام البنین (س):

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: ام البنین داراي چهار پسر به نام هاي: عباس، عبد الله، جعفر و عثمان گردید كه سرور همه آنان حضرت عباس (ع) است. فرزندان ام البنین ـ همگي ـ در زمین كربلا شهید شدند. (چهره درخشان قمر بنی‏هاشم ابوالفضل العباس (ع)، علی ربانی خلخالی، ص57.)

وی اضافه نمود: آن بانوی بزرگوار،چون داراي چهار پسر بود به وي كنيه ام البنين داند. از اين رو پس از شهادنت فرزندانش دراشعار منسوبه به خودش مي گفت:

"يَا مَنْ رَأَى الْعَبَّاسَ كَرَّ عَلَى جَمَاهِيرِ النَّقَدِ * وَ وَرَاهُ مِنْ أَبْنَاءِ حَيْدَرَ كُلُّ لَيْثٍ ذِي لَبَدٍ"

ای که عباس را دیدی حمله می ‌کرد بر توده ‌های فرومایه،و از فرزندان حیدر هر شیر یال داری دنبال او بود.

"أُنْبِئْتُ أَنَّ ابْنِي أُصِيبَ بِرَأْسِهِ مَقْطُوعَ يَدٍ * وَيْلِي عَلَى شِبْلِي أَمَالَ بِرَأْسِهِ ضَرْبُ الْعَمَدِ"

خبردار شده ‌ام که به سر فرزندم ضربت وارد شده در حالی ‌که بریده دست بود، وای بر من بر شیر بچه‌ام که ضربت عمود سرش را خمیده کرد.

"لَوْ كَانَ سَيْفُكَ فِي يَدِيْكَ لَمَا دَنَا مِنْهُ أَحَدٌ ".

اگر شمشیرت در دستت بود کسی نمی‌توانست به تو نزدیک شود.                                                                                         

استاد ناصرابراهیمی در ادامه بیان کرد: ام البنین (س) بعد از شهادت فرزندانش خطاب به زنان مدینه گفت:

"لا تَدْعُوِنِّي وَيْكِ أُمَّ الْبَنِينَ تُذَكِّرِينِي بِلِيُوثِ الْعَرِينِ * كَانَتْ بَنُونَ لِي أُدْعَى بِهِمْ وَ الْيَوْمَ أَصْبَحْتُ وَ لا مِنْ بَنِينَ"

واى بر تو مرا ديگر مادر پسران مخوان كه مرا به ياد شيران بيشه‏ ام می ‏اندازى ، من پسرانى داشتم که به خاطر آنان مرا ام البنین می خواندند ولی امروز دیگر پسری ندارم.

"أَرْبَعَةٌ مِثْلُ نُسُورِ الرُّبَى قَدْ وَاصَلُوا الْمَوْتَ بِقَطْعِ الْوَتِينِ * تَنَازَعَ الْخِرْصَانُ أَشْلاءَهُمْ فَكُلُّهُمْ أَمْسَى صَرِيعا طَعِينَ"

چهار پسر که مانند عقاب های کوهسار بودند و با بريده شدن رگ حيات يكى پس از ديگرى به مرگ پيوستند، بر سر نعش آن ها نیزه ها به ستیزه برخاستند و همه آنان از زخم نیزه به خاك افتادند.

"يَا لَيْتَ شِعْرِي أَ كَمَا أَخْبَرُوا بِأَنَّ عَبَّاسا قَطِيعُ الْيَمِينِ ؟ "

اى كاش می ‏دانستم آیا چنان که خبر دادند؛ عباس من دست راستش قطع شده بوده است؟(مفاتيح الجنان بعد از زيارت حضرت عباس بن علي بن ابي طالب عليهم السلام.‏)

روز تکریم مادران و همسران شهدا :

استاد ناصر ابراهیمی خاطرنشان کرد:  روز ۱۳ جمادی‌الثانی،سالروز وفات حضرت“ام البنین” (س) همسر حضرت امیرالمومنین (ع) و مادر حضرت ابوالفضل العباس (ع)، روز تکریم مادران و همسران شهدا نام گرفته است. تکریم مادرانی که به ندای پیر و مراد خود، معمار کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) لبیک گفته وزینب گونه در حماسه هشت سال دفاع مقدس با تشویق همسران و فرزندان برومند خود آنها را برای حضوردر جبهه ها آماده و آنها را تشویق می کردند.

وی افزود: اگر ایثار و شهامت، شجاعت، صبر و استقامت این شیر زنان ایران زمین نبود، خدا می دانست چه بر سر نهال نو پای انقلاب می آمد، این دلاور زنان بودند که فرزندان جوان و نوجوان خود را برای خط مقدم جبهه آماده می کردند و برای دفاع از ولایت سینه سپر می کردند تا یک وجب از خاک مقدس این سرزمین در دست دشمن تادندان  مسلح نیفتد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد:  اگر حماسه همسران شهیدان که بسیاری از آنان نوعروس بودند، نبود معلوم نیست چه بر سر این خاک می آمد؛ اما آنها مردان و همسران خود را همچون رباب، لیلا و زینب کبری برای حضور در خط مقدم جبهه تشویق می کردند.

وی اضافه نمود: ام البنین (س) بانوی ایثارگر که اگر چه خود در دشت کربلا حضور نداشت، اما عطر ایمان، نگاه ولایتمدار، تفکرحسینی و شجاعت ایثارگری یک مسلمان معتقد را قطره قطره در کام فرزندانش نشاند و لاله صفت چنان بارشان آورد که دشت تفتیده کربلا را همیشه تاریخ منقش به زیباترین مفاهیم همان شهادت کردند.

استاد ابراهیمی خاطرنشان کرد: حضرت ام‌البنین ( س)در همه شرایط فرزندان حضرت زهرا ( س) را بر فرزندان خود ترجیح می ‌داد و به فرزندانش تأکید می ‌کرد که ادب را در محضر آنها رعایت کنند از این ‌رو می ‌توان وی را مادر و آموزگار ادب، شجاعت و وفاداری نامید.

وی افزود: درس ادب، ولایت، عشق به همنوع و آشنایی با دردهای زمان از جمله درس‌هایی بود که چهار پسر ام البنین (س) در مکتب مادر آموختند و همواره به آنها پای بند بوده و با آنها جاودانه شدند. حق ‌طلبی، ایثارگری و ادب حضرت عباس (ع) نیز مدیون تربیت مادری چون حضرت ام‌البنین سلام‌ الله علیها است که به او آموخته بود ولی‌اش را نه به عنوان برادر، بلکه با عنوان مولا و آقا خطاب ‌کند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: زمانی که حضرت علی(ع) برای خواستگاری حضرت ام‌البنین(س) رفت و پدرش خبر خواستگاری امام را به دخترش داد، حضرت ام‌ البنین (س)  گفت خوابی دیده ‌ام که به آسمان پرستاره‌ و ماه نگاه می ‌کردم یک دفعه دیدم ماه روی دامنم افتاد و بعد سه ستاره پرنور دیگری. من از خواب بیدار شدم و بعد یک صدایی شنیدم که؛ بشارت باد بر تو به ماه و سه ستاره درخشان و پدرآنها که از خورشید برتر است.

مادر حضرت ام‌ البنین (س) که یک زن عاقله ‌ای بود صورت دخترش را بوسید و گفت خواستگار تو حضرت امیرالمومنین (علیه السلام) است. سه ستاره و ماه که خواب دیده ‌ای یعنی چهار فرزند خواهی داشت و یکی از آنها مثل ماه است و آن صدایی هم که شنیدی که پدر اینها از خورشید برتر است حضرت امیرالمومنین علی (علیه السلام) است.

استاد ناصر ابراهیمی خاطرنشان کرد: در سالروز وفات حضرت ام‌البنین (س)که روز تکریم مادران و همسران شهدا نام گرفته است،ایثار و فداکاری و صبر وپایداری مادران و همسران شهیدان هشت سال دفاع مقدس را گرامی می ‌داریم .

/270/260/20/