به مناسبت نیمه ماه مبارک رجب المرجب و ارتحال حضرت زینب کبری سلام الله علیها، استاد مجتهدی تبریزی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان برخی از ویژگی های بارز شخصیت حضرت زینب کبری سلام الله علیها پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای این قسمت از گفتگو خاطرنشان کرد: از ویژگی های حضرت زینب کبری سلام الله علیها شجاعت و رشادت و عرفان حضرت سلام الله علیها بوده است که در جلسه گذشته به آن اشاره شد؛ در این جلسه به ادامه ویژگی های حضرت سلام الله علیها می  پردازیم.

عبادت حضرت زینب سلام الله علیها

استاد مجتهدی تبریزی در ادامه بیان کرد: از ویژگی های بارز حضرت زینب کبری سلام الله علیها عبادت بوده است؛ عبادت تنها خواندن نماز و روزه گرفتن نیست؛ افضل هدف خلقت انسان عبادت است؛  «ما خلقت الجنّ و الانس الا لیعبدون»؛ در روایت داریم شدیدترین عبادت، تقوا و ورع است؛ «انّ اشدّ العبادة الورع»؛ در جای دیگر می خوانیم: «افضل العبادة العفاف» بزرگترین عبادت، عفّت انسان ها است؛ زینب کبری سلام الله علیه ورع است، زینب کبری عفیفه است؛ زینب کبری شدیدترین عبادت ها را انجام داده است.

وی افزود: از مدینه تا مکه، از مکه تا کربلا، از کربلا تا کوفه، از کوفه تا شام، از شام تا کربلا، از کربلا تا مدینه تمام نفس کشیدن های زینب کبری والله والله والله والله عبادت بوده است. اگر زینب کبری نبود، اسلام نبود؛ اگر زینب کبری و آن عبادت های زینب کبری نبود، رشادت ها و قیام سیدالشهداء علیه السلام را تحریف می کردند؛ زینب کبری سلام الله علیها بوده است که کربلا را زنده نگاه داشته است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه  قم در ادامه بیان کرد: حضرت سیدالشهداء علیه السلام بن محمد حنفیه فرمود: «انّ الله شاء ان یراهنّ سبایا» خداوند خواسته است تا زینب کبری اسیر بشود و این مصیبت ها را ببیند، برای این بوده است که اسلام زنده بماند؛ اگر زینب کبری نبود، در روز روشن که سیدالشهداء علیه السلام را کشتند، به راحتی هم تحریف می کردند. ذره ذره نفس های زینب کبری عبادت بوده است.

وی اضافه نمود: فاطمه دختر امام حسین علیه السلام می گوید:«و أمّا عمّتي زينب فإنّها لم تزل قائمة في تلك الليلة (أي العاشرة من المحرّم) في محرابها تستغيث إلى ربّها، فما هدأت لنا عين، و لا سكنت لنا رنّة» (عوالم العلوم و المعارف و الأحوال من الآیات و الأخبار و الأقوال، جلد ۱۱، صفحه ۹۵۴)

استاد مجتهدی تبریزی خاطرنشان کرد: امام سجاد علیه السلام می فرماید: «إنَّ عَمتی زینب مَعَ تلک المصائب والمحن النازلة فی طریقنا إلی الشام ما ترکت (تهجدها) للیلة» عمه ‌ام زینب با وجود همه مصیبت‌ هایی که در مسیرمان به سوی شام به او روی آورد، حتی یک شب نیز اقامه نماز شب را فرو نگذاشت» (مجموعه وفیات الائمه؛ ص 441)

وی افزود: امام سجاد علیه السلام می فرماید: «ان عمتی زینب کانت تؤدی صلواتها، من قیام الفرائض و النوافل عند مسیرنا من الکوفة الی الشام و فی بعض منازل کانت تصلی من جلوس لشدة الجوع و الضعف» عمه ‏ام زینب در مسیر کوفه تا شام همه نمازهای واجب و مستحب را اقامه می‏ نمود و در بعضی منازل به خاطر شدت گرسنگی و ضعف، نشسته ادای تکلیف می‏ کرد.»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: به اسرا غذای کافی نمی دادند؛ زینب کبری سهم خودش از غذا را برای بچه ها ذخیره می کردند؛ هر 24 ساعت، یک قرص نان می دادند؛ حضرت زینب غذا نمی خورد؛ غذا را بین بچه ها تقسیم می کرد؛ زانوهایش قوت نداشت تا بتواند ایستاده نماز بخواند.

وی در ادامه بیان کرد: دوست دارم این چند بیت از مرحوم خوندل تبریزی به یادگار در تاریخ بماند؛

عالم رهین منت اعمال زینب است

ترویج شرع غایت آمال زینب است

این صحنۀ وسیع جهان با چنین فضا

در زیر بال طایر اقبال زینب است.

کاخ یزید، قصر جفا، دستگاه جور

چون نیک بنگری همه پامال زینب است.

زان خداست جلّ و جلاله چو بنگری

عیناً جلال فاطمه اجلال زینب است.

بالی که شد شکسته ز سنگ جفای چرخ

از پر زدن نماند همان بال زینب است

کلام بزرگان شیعه و سنی در عظمت زینب سلام الله علیها

علامه سید شرف الدین عاملی

وی افزود: علامه سید شرف الدین عاملی می نویسد: «انسانی بزرگوار، کریم، اصیل و نجیب تر از زینب سلام الله علیها دیده نشده است؛ او آیتی از آیات الهی بود؛ در تیزفهمی، صفای نفس، قوت قلب، شجاعت، شهامت، ثبات و استقامت بی نظیر بود و در زیباترین و شگفت انگیزترین صور شجاعت درخشید.» (عقیدة الوحی: 24)

ابن حجر عسقلانی

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: ابن حجر عسقلانی در العصابه فی تمییز الصحابه این عبارت را دارد: «زینب مجسمه شجاعت و شهامت بود؛ روحی دلیر و همتی بلند داشت؛ دارای قدرت روحی عظیم، منطقی پایدار و قوت بیانی فوق العاده داشت؛ دلیل و برهان او حیرت مورخان را برانگیخته است»

دکتر عایشه بنت شاطئ

استاد مجتهدی تبریزی خاطرنشان کرد: دکتر عایشه بنت ‌الشاطی نویسنده مشهور مصری می‏ گوید: «تجربه‌ حوادث و تحولات جهانی، زینب را آن‌ طور که شایسته بود، پرورش داد و او را نمونه‌ ای از عالی‌ ترین مراتب انسانیت قرار داد»

وی افزود: داکتر عایشه بنت ‌الشاطی، صاحب کتاب (بانوی کربلا) درباره حضرت زینب می‏ گوید: «زینب تنها بانویی است که عالی ‌ترین نمونه‏ شهامت و دلیری، دانش و بینش، کفایت و خردمندی، قدرت روحی و تشخیص موقعیت بود و هر وظیفه‌ ای از وظایف گوناگون اجتماعی را که به عهده گرفت، به خوبی انجام داد»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: نویسنده (بانوی کربلا) در ادامه می ‏افزاید: «من زینبی می‌ گویم و شما زینبی می‌ شنوید؛ نه من به حقیقت کمالات و فضایل او رسیده‏ ام، و نه شما می‌ توانید به این حقیقت عالی برسید؛ من از دور ایستاده و آفتاب و درخشان فضایل او را می‌ نگرم و هنگام مطالعه‌ زندگی پرحادثه او، پس فوق العادگی از خود نشان داده، در برابر پیشگاه با عظمت او سر فرود می ‌آورم. زینب، ماهی است که از پنج خورشید تابان کسب نور کرده و از هر کدام به طور شایسته ‌ای بهره گرفته و آنگاه جهانی را روشنائی بخشیده است»

استاد مجتهدی تبریزی خاطرنشان کرد: عایشه شاطئ  در ادامه عنوان می ‏کند: «خون پاک، ریشه‌ پاک، شیر پاک، ذکاوت سرشار، مربیان بزرگ، شرکت در بزرگترین انقلابات بشری، تجربه‌ حوادث و تحولات جهانی، زینب را آن‌ طور که شایسته بود پرورش داد و او را نمونه‌ ای از عالی ‌ترین مراتب انسانیت قرار داد. نام این زن در تاریخ ما و تاریخ انسانیت با مصیبتی بزرگ مزین گردیده و آن مصیبت کربلا است، مصیبتی که تاریخ نویسان اتفاق دارند که یکی از حوادث مؤثر در تاریخ شیعه خصوصاً، و در تاریخ اسلامی عموماً بوده، حتی بعضی از آن‌ها معتقدند که بالاترین و مؤثرترین حادثه‌ای است که مذهب تشیع را بنا نهاد و آن را پا برجا قرار داد. زینب وظیفه داشت نگذارد این خون مقدسی که ریخته شد به هدر رود، گمان ندارم مبالغه باشد، اگر بگویم زینب کسی است که پس از وقوع این کشتار آن را مصیبتی جاوید و فراموش نشدنی قرار داد»

وی افزود: دکتر عایشه بنت الشاطی در پاسخ به سؤال که زینب در آغاز جوانی گونه بوده است؟ می ‌گوید: «مراجع تاریخی از توصیف رخساره‌ی زینب در این اوقات خودداری می‌ کنند، زیرا وی در خانه بوده و روبسته زندگی می ‌کرده است و نمی ‌توانستند مگر از پشت پرده او را ببینند؛ ولی پس از گذشت ده ‌ها سال از این تاریخ زینب از خانه بیرون می ‌آید و مصیبت جانگداز کربلا او را به ما نشان می ‌دهد و کسی که او را به چشم دیده برای ما این گونه توصیف می ‌کند."

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: این نویسنده‌ مصری درباره هدف خود از نوشتن کتاب (بانوی کربلا) می ‌گوید: «من تا توانسته ‌ام و کوشیده ‌ام که رنگ‌ های اصلی تاریخ را در این نقاشی که از زندگی آن بانوی بزرگ است نشان دهم، بدون آن که سایه‌ فضایل و مناقب از میان برود و یا در آن خللی رخ دهد.»

/270/260/21/