استاد علی محمدلو از اساتید برجسته حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان فضایل و اعمال وارده در ماه مبارک رجب المرجب پرداخت.

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: این ماه، ماه فرصت ها است؛ در این ماه فرصت ها و بهانه هایی وجود دارد که انسان زنگار زدایی بکند؛ خدای متعال با یک سری بهانه های مختلف می خواهد بندگانش را ببخشد. این سه ماه هم همان سه ماه فرصت است. گاهی ملاحظه می کنید که بعضی از بازاری ها می گویند: مالم را حراج کردم. و یا مثالی دیگر، ماشینی را هل بدهید، ماشین در سراشیبی باشد، به راحتی حرکت می کند و انسان به سختی نمی افتد؛ بزرگی از بزرگان اساتید ما می گفتند: «خدا در این ماه، چوب حراج به بهشت زده است».

وی افزود: نکته عجیب این است که بر اساس حدیثی نبوی، اهمیت این ماه بالاتر از دو ماه شعبان و رمضان است؛ شاید لمّ و علت آن این باشد که اگر کسی در این ماه زنگار زدایی نکند، توفیق استفاده از دو ماه دیگر را شاید نتواند به دست بیاورد.

استاد علی محمدلو خاطرنشان کرد: کتاب «المراقبات» مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی به خوبی به اعمال در این ماه، اشاره کرده است؛ شخصیت میرزا جواد آقا از شخصیت های برجسته و بزرگان علم به شمار می آید؛ حضرت امام رضوان الله تعالی علیه از این مرد بزرگ با عظمت یاد می کند. وقتی این کتاب را نگاه می کنید، می بینید که برای اعمال و فضایلی که برای ماه رجب می شمارد، پر ملات تر است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: ماه رجب، ماه عجیبی است؛ قبل از اسلام هم کفار و مشرکین انتظار ماه رجب را می کشیدند. چون ماه رجب برای آنها ماه آرامش بوده است که جنگ در آن زمان ها حرام است. در بین چهار ماه حرام، سه ماه، را ماه «سرد» و متصل، و ماه رجب را ماه «فرد» می گویند. محمد بن احمد فتال نیشابوری (م508) در کتاب «روضة المتقین» می نویسد:

«قال الله تعالى في سورة التوبة «إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ‏» و اعلم أن الله تعالى خلق الدنيا و خلق المكان و الزمان فجعل الزمان ذات أدوار و فصول فمنها العام و منها الشهر و اليوم و الليلة و الساعة و منها الربيع و الصيف و الخريف و الشتاء. قال الله عز و جل‏ «إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ‏» يعني ذا القعدة و ذا الحجة و المحرم و رجب‏ ثلاثة سرد و واحد فرد. قال الله تعالى‏ «ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ‏» أي الحساب المستقيم‏ «فَلا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ‏» يعني في الأشهر الحرم و سميت هذه الأشهر الأربعة حرما لعظم حرمتها و تحريم القتال فيها.» (روضة الواعظين و بصيرة المتعظين (ط - القديمة)، ج ‏2، ص: 391)

استاد محمدلو خاطرنشان کرد: به این ماه، اصب هم می گویند؛ « رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: ماه رجب شهر اللَّه الاصب است و آن را اصب‏  می گويند از اين جهت كه رحمت خدا در اين ماه بر بندگان مي ريزد و در ماه شعبان خيرات منشعب و پراكنده شود و شيوع يابد. »

وی افزود: خداوند متعال با بهانه های مختلف می خواهد تا بندگانش را ببخشد؛ گاهی این بهانه ها، مکانی و گاهی زمانی است؛ در بهانه های مکانی نمونه های فراوانی وجود دارد؛ از جمله روایات عدیده داریم که زیر قبه مولا و صاحبتمان اباعبدالله الحسین علیه السلام دعا مستجاب است؛ کسی که زیر قبه باشد، از عمرش حساب نمی شود؛ به همین ترتیب، برای برخی دیگر از مکان های مقدسه ثواب های بسیار و فضایل بی شمار بیان کرده اند، همانند نماز در مسجد الحرام، یا مسجد کوفه یا حرم مولا امیرالمؤمنین علیه السلام؛ به عنوان مثال، نماز در حرم مولا علیه السلام، ثوابی معادل دو هزار نماز در غیر آن مکان را دارد.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: گاهی نیز بهانه های خداوند متعال به نحو زمانی است؛ به عنوان مثال، شب های جمعه، نیمه شعبان، اعیاد چهار گانه قربان، غدیر، فطر و روز جمعه، از جمله نمونه هایش است که  می توان یاد کرد؛ شب های قدر نیز از مثال های دیگر است: «لیلة القدر خیر من الف شهر» یک شب است، اما می گوید: بالای هشتاد سال ثواب می بری. که چه بسا بیشتر از عمر طبیعی باشد.

استاد محمدلو خاطرنشان کرد: یکی از زمان هایی که خداوند متعال آن را بهانه ای برای آمرزش گناهان و تطهیر بندگان قرار داده است، این سه ماه عظیم الشأن یعنی «رجب الاصبّ»، «شعبان المعظّم» و ماه مبارک رمضان الکریم» است.

وی در ادامه بیان کرد: در بیان از فضایل این ماه، روایات عدیده ای آمده است؛ اما این حدیث، حدیث عجیبی است؛ حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: «رجب شهر الله» نسبت، نسبت اضافی اشرافی است. خداوند متعال این ماه را به خودش انتساب می دهد. این انتساب خالی از حکمت نیست.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در این ماه، میلادها و مناسبت های متعددی وجود دارد که انصافا یکی با فضیلت تر از دیگری است؛ طبق بعضی از نقل ها آغاز این ماه، ولادت امام باقر علیه السلام است. امام باقر علیه السلام از دو طرف پدر و مادر به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم منسوب است. از جانب پدر که امام سجاد علیه السلام، فرزند امام حسین است؛ از طرف مادر، فاطمه دختر امام حسن مجتبی علیه السلام است. و به این ترتیب، امامان بعد از امام باقر علیهم السلام هم حسنی و هم حسینی است. شروع این ماه به یُمن و قدم امام باقر علیه السلام است.

وی افزود: از دیگر مناسبت های این ماه، ولادت امام جواد علیه السلام و عید مبعث پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم است؛ و با فضیلت ترین آنها، سیزدهم رجب المرجب، روز میلاد پر نور امیرالمؤمنین صلوات الله علیه است.

استاد علی محمدلو خاطرنشان کرد: شب زنده داری در نیمه ماه رجب از اهمیت و فضیلت بالایی برخوردار است. روزه گرفتن در این ماه از فضایل بالایی برخوردار است؛ اعمال ام داود برای نیمه این ماه بیان گردیده است.

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: در اهمیت ماه رجب همین بس که در حدیثی از پیغمبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم است که حضرت فرمودند: خداوند، فرشته ای را در آسمان هفتم قرار داده است که: «یُقالُ لَهُ الدّاعی»، اسمش «جارچی» است. «داعی» به معنای جارچی، یعنی کسی که کارش جار زدن است.

وقتی ماه رجب وارد می شود، این فرشته از شب تا به صبح فریاد می زند: «طُوبی لِلذّکِرین طُوبی لِلطّائِعینَ»، خوشا به حال کسانی را که در این ایّام و شب ها به یاد خدا بوده و ذاکر الله تعالی هستند و از او اطاعت می کنند. «وَ یَقُولُ اللهُ تَعالی»، آن ملک می گوید:

خداوند شب های ماه رجب می فرماید: «وَیَقُولُ اللهُ تَعالی اَنَا جَلیسُ مَن جالِسَنی»، من هم نشین کسانی هستم که با من هم نشین شوند.

«وَ مُطیعُ مَن اَطاعَنی»، این خیلی بالا است! اطاعت می کنم کسانی را که از من اطاعت کنند.

«وَ غافِرُ مَن اَستَغفَرَنی»، می آمرزم کسانی را که از من درخواست غفران و آمرزش نمایند.

«اَلشَّهرُ شَهری وَ اَلعَبدُ عَبدی وَ الرَّحمَة ُرَحمَتی»، این ماه، ماه من است! بنده، بندۀ من است و رحمت، رحمت من.

«مَن دَعانی فی هذَا الشَّهر ِ اَجَبتُهُ»، هر کس در این ماه، مرا بخواند و صدایم بزند، جوابش می گویم.

«وَ مَن سَئَلَنی اَعطَیتُهُ»، اگر کسی از من درخواستی کند، به او عطا می نمایم.

«وَ مَن ِ اَستَهدانی هَدَیتُهُ»، اگر کسی از من راهنمایی بخواهد، او را راهنمایی می کنم.

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: من نظرم این است یکی از دعاهایمان در ماه رجب این باشد که «خدایا حلاوت ذکرت را به من بچشان؛ خدایا حقّ الیقین را به من اعطا کن.»

وی افزود: این ماه برای تزکیه نفس است؛ ده هزار «قل هو الله احد» در این ماه سفارش شده است؛ در هر روزش هفتاد مرتبه استغفار است؛ در هر روز صد مرتبه لا اله الا الله است. در روایت است که لا اله الا الله سید الاذکار است. من به نظرم می رسد علت در این باشد که چون «ریا» در بیان ذکر لا اله الا الله وجود ندارد؛ به قول استاد ما لِمّ این قضیه آن است که غالبا در این ذکر لب تکان نمی خورد. اما در غالب اذکار دیگر، لب تکان می خورد.

استاد علی محمدلو خاطرنشان کرد: خداوند آیت الله مرعشی نجفی را رحمت کند؛ یکی از آقایان در اواخر عمر شریف این مرد بزرگ به خدمتشان شرفیاب شدند، اتفاقا در ماه رجب هم بود. این عالم بزرگوار گریه می کردند؛ می گفتند: «در جوانی، من هر سه ماه را روزه می گرفتم؛ الآن بیست و یکم را  نمی توانم روزه بگیرم» چه توفیقی!

حق همی گوید چه آوردی مرا

اندرین عمری که من دادم تو را

وی افزود: زمان می گذرد؛ عمر می گذرد؛ همیشه هم ما جوانی را نداریم؛ همیشه این فرصت ها در کار نیست. همیشه این فرصت ها وجود ندارد که جوان باشیم و از این فرصت ها استفاده کنیم. ازاین رو انسان عاقل انسان زرنگ، آن انسانی است که بتواند از این فرصت ها به نحو احسن استفاده کند.

این استاد درس خارج حوزه علمیه خاطرنشان کرد: در ادامه به برخی از اعمال وارده برای روزهای پیش روی ماه رجب اشاره می کنیم:

شب سیزدهم:

خواندن دو رکعت نماز که در هر رکعت حمد، یس، تَبارَک المُلْک و توحید خوانده شود.

روز سیزدهم:

اولین روز از ایام البیض (سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم) است.

روزه گرفتن

اگر کسی قصد انجام اعمال اُمّ داوُد را دارد؛ باید این روز را روزه بگیرد.

شب پانزدهم

خواندن شش رکعت نماز به سه سلام به همان کیفیت شب سیزدهم.

غسل کردن

احیاء

زیارت امام حسین سلام الله علیه

خواندن سی رکعت نماز که در هر رکعت یک بار حمد و ده مرتبه سوره توحید

دوازده رکعت نماز که هر دو رکعت به یک سلام ختم می‌شود که در هر رکعت هر یک از سوره‌های حمد، توحید، فلق، ناس، آیة الکرسی و قَدْر چهار مرتبه و بعد از سلام چهار مرتبه گفته شود: «اَللهُ اَللهُ رَبّی لا اُشْرِک بِهِ شَیئا وَلا اَتَّخِذُ مِنْ دُونِه وَلِیا»

روز پانزدهم       

غسل کردن

زیارت امام حسین(ع)

خواندن نماز سلمان.

خواندن چهار رکعت نماز به دو سلام، و بعد از سلام گفته شود: «اَللّهُمَّ یا مُذِلَّ کلِّ جَبّارٍ ؛ وَ یا مُعِزَّ الْمُؤْمِنینَ اَنْتَ کهْفی حینَ تُعْیینِی الْمَذاهِبُ؛ وَ اَنْتَ بارِئُ خَلْقی رَحْمَةً بی‌وَ قَدْ کنْتَ عَنْ خَلْقی غَنِیاً وَ لَوْ لا رَحْمَتُک لَکنْتُ مِنَ الْهالِکینَ وَ اَنْتَ مُؤَیدی بِالنَّصْرِ عَلی اَعْداَّئی وَ لَوْ لا نَصْرُک اِیای لَکنْتُ مِنَ الْمَفْضُوحینَ یا مُرْسِلَ الرَّحْمَةِ مِنْ مَعادِنِها وَ مُنْشِئَ الْبَرَکةِ مِنْ مَواضِعِها یا مَنْ خَصَّ نَفْسَهُ بِالشُّمُوخِ وَالرِّفْعَةِ فَاَوْلِیاَّؤُهُ بِعِزِّهِ یتَعَزَّزُونَ وَ یا مَنْ وَضَعَتْ لَهُ الْمُلُوک نیرَ الْمَذَلَّةِ عَلی اَعْناقِهِمْ فَهُمْ مِنْ سَطَواتِهِ خاَّئِفُونَ اَسئَلُک بِکینُونِیتِک الَّتِی اشْتَقَقْتَها مِنْ کبْرِیاَّئِک وَ اَسئَلُک بِکبْرِیاَّئِک الَّتِی اشْتَقَقْتَها مِنْ عِزَّتِک وَ اَسئَلُک بِعِزَّتِک الَّتِی اسْتَوَیتَ بِها عَلی عَرْشِک فَخَلَقْتَ بِها جَمیعَ خَلْقِک فَهُمْ لَک مُذْعِنُونَ اَنْ تُصَلِّی عَلی مُحَمَّدٍ وَ اَهْلِ بَیتِهِ.»

انجام اعمال ام داود

شب بیست و هفتم (مبعث)  

غسل کردن

زیارت امیرالمومنین سلام الله علیه

خواندن دوازده رکعت نماز که در هر رکعت سوره‌ های حمد و فلق و ناس را یکبار و نیز اخلاص چهار بار خوانده می ‌شود و بعد از اتمام نماز، گفته شود: «لا اله الا الله والله اکبر الحمد لله وسبحان الله ولا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم»

از این شب با نام «لیلة المحیا» به معنای شب احیا و شب زنده داری نیز نام برده شده است.

روز بیست و هفتم

غسل کردن

روزه گرفتن

صلوات فرستادن

زیارت امیرالمومنین سلام الله علیه

زیارت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم

خواندن دوازده رکعت نماز که در هر رکعت سوره حمد و یس را بخواند پس از نماز، چهار بار سوره حمد را بخواند و سپس چهار بار بگوید: «لا اله الا الله والله اکبر والحمد لله وسبحان الله ولا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم" و بعد چهار بار بگوید: " الله ربی لا اشرک به شیئاً»

/270/260/20/