استاد علیرضا محیطی سورکوهی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «جهاد کبیر، جهاد فرهنگی» پرداخت.

جهاد کبیر

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: موضوعات فرهنگی از جایگاه بالایی برخوردار است؛ خصوصا این ایام که به حق باید گفت ما در یک جنگ فرهنگی به سر می بریم. قرآن کریم در سوره مبارکه فرقان، آیه 52 می فرماید: «فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا» پس تو هرگز تابع کافران مباش و با آنها چنان که مخالفت قرآن و دین حق کنند سخت جهاد و کارزار کن.

وی افزود: مفسرین بزرگی مانند علامه طباطبایی رضوان الله تعالی علیه، ضمیر «به» را به قرآن کریم برگرداندند. غالب مفسرین به این مطلب اشاره دارند که منظور از جهاد در این آیه، جهاد فرهنگی است. و همان جهاد در هدایت، ارشاد، و جهاد تبیین، یعنی جهادی که با بیانات واضحه و ادلّه محکمه و حجج تامّه و براهین متقنه و منطق صحیح، جهاد فکری، تبلیغاتی در برابر وسوسه های گمراهان و دشمنان حق، که این کار هم نشان از عظمت دانشمندان و علمای اسلام در تبلیغ دین است.

استاد محیطی خاطرنشان کرد: لازم است به واژه «جهاد» بیشتر بپردازیم. مرحوم علامه مصطفوی در کتاب ارزشمند «التحقیق فی کلمات قرآن الکریم» معنای «جهاد» را به خوبی بیان کردند. البته معنای جهاد از دیدگاه علامه مصطفوی را با کلام مقام معظم رهبری حفظه الله تلفیق کردم؛ معنای جهاد را این بدانیم که «تلاش با همه ظرفیت، در مواجهه با موانع برای رسیدن به مقصد»

وی اضافه نمود: جهاد در سطح های مختلف است؛ جهاد نظامی و مبارزه و شهادت، که همان جهاد اصغر است، هم جهاد اقتصادی و اجتماعی که جهاد صغیر است؛ و هم جهاد فرهنگی سیاسی، تبلیغ و تبیین آن هم با همه ابزارهای فرهنگی و رسانه ای پرقدرت که به جهاد کبیر می شناسیم و البته بالاترین نوع جهاد که افضل از آنها است و آن جهاد با نفس و جهاد اکبر است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: این عنصر جهاد فراگیر در روحانیت شیعی نهادینه شده است و ریشه دار است. این گفتمان جهادی هم مرهون گفتمان های جهادی انبیای الهی و علمای راستین بوده است و در مسیر و جریان ولایت الهی، علمای افضل از انبیای بنی  اسرائیل که مداد آنها افضل از خون شهدا است، که همان روحانیت شیعی باشد، بر خود فرض دانسته اند که این عنصر فراگیر را در جامعه هم نهادینه کنند و برای این کنش از راه باورسازی نظام ارزشی و فرهنگی در جامعه و نهادسازی این ارزش ها و باورها در قالب نهاد ها و سازمان ها و نظام تشکیلاتی با جدیت ورود کرده اند. ما در جهاد کبیر می توانیم از قرآن و اهل بیت که نور ثقلین است، بهترین ابزار و سلاح در مقابل دشمنان انقلاب داشته باشیم.

فرهنگ

استاد علیرضا محیطی سورکوهی خاطرنشان کرد: عنصر اصلی شعار انقلاب اسلامی ما هم فرهنگ دینی بوده است. جا دارد تا در زمینه فرهنگ هم بیشتر صحبت بشود. فرهنگ  مجموعه ای از باورها، اعتقادات، دین، هنر، ادبیات و فلسفه و ... نشان از اهمیت فرهنگ است؛ می بینیم که دین هم در فرهنگ داخل است؛ همین هویت فرهنگی ما عامل عزت و اقتدار ملت عزیز ایران است؛ و به همین خاطر دشمن مکار، هویت فرهنگی ما را مورد آماج تهدیدات قرار داده است. از یک طرف هم ضعف مدیریتی، کوتاهی ها، سهل انگاری ها به آن آسیب جدی وارد کرده است؛ با این حال شجره طیبه و درخت تنومند انقلاب ما که از همان شجره طیبه رسالت و امامت و ولایت است که «اصلها ثابت و فرعها فی السماء» به طور شگفت انگیزی جوانه و نهال هایش در سراسر جهان رویش پیدا کرده است؛ ولی با تأسف در مقابل جنگ فرهنگی و عملیات روانی دشمن و موج رسانه ای آن، برخی در داخل، منفعل شدند و برخی استحاله پیدا کرده اند.

وی افزود: روحانیت شیعه و حوزه های علمیه در جهاد فرهنگی و جهاد کبیر خوش درخشیدند؛ البته هر کدام، شأنی از شؤون روحانیت هستند؛ برخی پیش نماز و امام جماعت یک مسجد هستند؛ برخی امام جمعه یک شهر هستند؛ برخی منبری و مبلغ هستند؛ برخی مدرس حوزه علمیه هستند؛ ... باید در جهاهد فرهنگی قطب نمای سالم سیاسی داشته باشند؛ یعنی آگاهی قدرت و تحلیل سیاسی داشته باشند؛ البته نه به معنای اینکه روحانی های عزیز در باندهای سیاسی وارد بشوند و ملعبه و آلت دست این و آن قرار بگیرند.

استاد محیطی خاطرنشان کرد: در جهاد فرهنگی و در جنگ فرهنگی با دشمن، و البته در همه جنگ ها، اعم از اقتصادی، هیبریدی، سیاسی و ... با دشمن، طبق آیه 60 انفال، «و أعدّوا لهم ما استطعتم من قوه ...» به سلاح های پرقدرت فرهنگی هم توجه بشود. و این، باعث اقتدار و عزت در جبهه فرهنگی می شود.

وی اضافه نمود: ما ابزارها و سلاح های پر قدرت فرهنگی را توجه کردیم  که قرآن و نور ثقلین است؛ اما ما باید زیرساخت های فرهنگی را هم باید مورد توجه و اولویت برنامه ها قرار بدهیم؛ دولت عزیز، همه ارکان پرقدرت نظام و صد البته مردم، باید توجه به این زیرساخت های فرهنگی داشته باشند.

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: خداوند متعال در سوره حج، آیه 41 می فرماید: «الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ وَأَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ ۗ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ» (آنان که خدا را یاری می‌کنند) آنهایی هستند که اگر در روی زمین به آنان اقتدار و تمکین دهیم نماز به پا می‌ دارند و زکات می ‌دهند و امر به معروف و نهی از منکر می ‌کنند و (از هیچ کس جز خدا نمی ‌ترسند چون می ‌دانند که) عاقبت کارها به دست خداست.

وی  افزود: بر اساس این آیه شریفه برنامه  حکومت جهانی ولی عصر و یاوران آن، به این گونه است؛ اولین کاری که انجام می دهند بعد از آنکه قدرت پیدا کردند، «اقاموا الصلاة» برای اقامه نماز، لازمه اش داشتنِ «مسجد» است؛ اگر مسجد موجود است، باید آن را اعتلا ببخشیم.  برای اعتلای مسجد، «خانه عالم» نیاز است. به نظر من زیرساخت فرهنگی در کشور، در حال حاضر، به این است که در سراسر روستاهای کشور، همان گونه که «خانه بهداشت» دارند، «خانه عالم» هم باید داشته باشند. ما آب و برق و همه امکانات را به همه جای ایران برده ایم؛ اما باید گفت به معنویات کم توجه شده است.

استاد محیطی خاطرنشان کرد: در جشنواره فیلم فجر حواشی ایجاد شد؛ دولت محترم و رئیس جمهور عزیز واکنش نشان دادند؛ اما به نظر می رسد که این زیرساخت ها خیلی مهم است در اعتلای فرهنگ ما و در جنگ فرهنگی با دشمن!

/270/260/21/