به مناسبت عید سعید مبعت، استاد ابوالقاسم دلیر، از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «اصول مدیریتی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: فرا رسیدن عید سعید مبعث را به همه اساتید سطوح عالی و خارج حوزه علمیه، مراجع عظام، مقام معظم رهبری و همه مسلمانان و غیر مسلمانان جهان، تبریک عرض می کنم.

وی افزود: مبعث روزی است که رسول الله صلی الله  علیه و آله و سلم در بین تمام انسان ها به رسالت برگزیده شده اند تا پیام وحی را از پروردگار عالم دریافت نماید و به مردم ابلاغ کند. آنچه که مشهور است، این واقعه بزرگ، در سال 609 میلادی بوده است. در آن زمان، حضرت صلی الله علیه و آله و سلم در چهل سالگی بودند. این رخداد نکو در شهر مکه اتفاق افتاده است. بنابر روایات قوی اهل تشیع، در بیست و هفتم رجب اتفاق می افتد. و حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم این آیات را به گوش جانشان دریافت می کنند.

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ»  (ای رسول گرامی برخیز و قرآن را) به نام پروردرگارت که خدای آفریننده عالم است (بر خلق) قرائت کن.

«خَلَقَ الْإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ» آن خدایی که آدمی را از خون بسته (که تحول نطفه است) بیافرید.

«اقْرَأْ وَرَبُّكَ الْأَكْرَمُ» بخوان و (بدان که) پروردگار تو کریمترین کریمان عالم است.

«الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ» آن خدایی که بشر را علم نوشتن به قلم آموخت.

«عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ» به آدمی آنچه را که نمی ‌دانست، تعلیم داد.

استاد بیکی خاطرنشان کرد: بر اساس باور شیعیان، امروز، روز بسیار مقدسی است و اعمال مستحبی زیادی دارد؛ اعم از دعا و نماز و ....این روز، روز بسیار محترمی است.

وی اضافه نمود: علمای اهل سنت و نیز برخی از علمای تشیع ما بر این نکته توجه می دهند که روز مبعث در روز دیگری غیر از بیست و هفتم رجب بوده است. اما علامه مجلسی رحمت الله علیه آن روایات در کلام شیعه را حمل بر تقیه می دانند یا اینکه منظور  از بعثت را چیز دیگری در آن عبارت می دانند که آن معنی اصطلاحی که ما درباره بعثت می دانیم، آن معنا نیست. از این رو بیست و هفتم ماه رجب برای عید مبعث برای شیعه علی الاتفاق است. این روز، روز جشن و شادی است.

در عیون اخبار الرضا آمده است فضل بن شاذان، از حضرت امام رضاعلیه السلام نقل مى ‏کند: «فلِمَ جعل الصوم فى شهر رمضان خاصة دون سایر الشهور؟ قیل: لأن شهر رمضان هو الشهر الذى أنزل اللَّه فیه القرآن و فیه فرّق بین الحق و الباطل کما قال اللَّه عزوّجلّ: «شهر رمضان الذى أنزل فیه القرآن هدىً للنّاس و بیّنات من الهدى و الفرقان» (بقره /185) و فیه نبّى‏ء محمداًصلى الله علیه وآله وسلم ...»

 «چرا روزه واجب تنها به ماه رمضان اختصاص دارد؟ فرمود: براى اینکه ماه رمضان، ماهى است که در آن قرآن نازل شده و در آن، میان حق و باطل تمییز داده شده است؛ آن گونه که خدا مى‏فرماید: «ماه رمضان، ماهى که در آن قرآن براى راهنمایى مردم و نشانه ‏هاى هدایت و فرق میان حق و باطل، نازل شده است»؛ و در آن ماه، حضرت محمد صلى الله علیه و آله  و سلم به پیامبرى مبعوث شده است. (صدوق، عیون اخبار الرضاعلیه السلام، تصحیح: سید مهدى حسینى لاجوردى، قم، کتابفروشى طوسى، 116/2 1363.)

استاد بیکی خاطرنشان کرد: همان گونه که در روایت آمده است، حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام، درباره علت وجوب روزه در ماه رمضان، به نزول قرآن در این ماه، از یک سو، و همچنین به نبوت رسیدن حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم در این ماه اشاره می  فرماید که می تواند حکایت از آن کند که مبعث رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در این ماهف یعنی ماه رمضان بوده باشد. از این رو باور علمای اهل سنت هم بر این است که مبعث در شب بیست و یکم ماه مبارک رمضان اتفاق افتاده است.

وی افزود: مرحوم مجلسی این را رد می کنند و می فرماید: احتمال تقیه در آن مطرح بوده است؛ و یا اینکه معنای بعثت در آن روایت، معنی اصطلاحی مبعث نیست؛ و مبعث در بیست و هفتم رجب اتفاق افتاده است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: جدا از بحث تاریخ اتفاق افتادن مبعث، باید گفت اولین کلام وحیانی قرآن کریم آیات نخست سوره علق بوده است که از سوی خدای متعال و توسط جبرئیل امین نازل می شود؛ و در ادامه آیات سوره مدّثر بر حضرت صلی الله علیه و آله و سلم نازل می شود و بر این وحی افزوده می شود؛ نخستین کسانی که به حضرت علیه السلام ایمان می آوردند، حضرت امیر علیه السلام و حضرت ام المؤمنین خدیجه کبری سلام الله علیها است.

وی اضافه نمود: بعد از سه سال، با نزول آیه یوم الدار، به تبلیغ عشیره خود می پردازند و آنها را به اسلام دعوت می نمایند. در همان سال سوره مبارکه حجر نازل می شود و حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم در بازار عکا زمانی که مردم در حال تجارت بودند، دعوت خود را علنی می کنند. هر چند عده کمی ایمان می آوردند، اما بعدها دعوت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم که بر اساس اخلاص و اطاعت از فرامین الهی بوده است، این دعوت عالم گیر می شود.

استاد بیکی خاطرنشان کرد: انقلاب اسلامی، لبیک به همان دعوت  رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بوده است؛ لبّیکی که اجداد ما ایرانی های مسلمان و علمای بزرگ اسلام که در این خطه برخاستند، در ثواب آن شریک هستند. مردم ایران قدردان عید مبعث بودند و امسال هم این عید را به خوبی برگزار خواهند کرد.

/270/260/21/