به مناسبت فرا رسیدن نیمه شعبان و میلاد پر نور و سرور منجی عالم بشریت، بقیة الله الأعظم أرواحنا فداه، استاد سید احمد رضوی مارشک از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «منتظران منجی در مسیحیت و یهودیت» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: آنچه که تلاش می شود در این چند دقیقه به آن بپردازیم، بحث مقایسه بعضی از مباحث مهدویت با آنچه که در مسیحیت و یهود آمده است. در دین یهود، ماشیح را موعود می‌ دانند. در دین مسیحیت، عیسی مسیح (پسر انسان) و بعضاً فارقلیط را موعود می‌ دانند. در دین مزدیسنا (زرتشتیت)، سوشیانس را موعود می‌ دانند.در دین بودایی، میتریا را موعود می‌ دانند. در دین هندو، کالکا را موعود می دانند.

وی افزود: بحث مهدویت در تمام ادیان الهی و غیر الهی بوده است؛ آرزوی تمام ابناء بشر این است که دردها و رنج ها و ناامنی ها چه در بعد جسمی و چه در بعد روحی برطرف بشود؛ این آرزویی است که همه به آن وابسته اند و ادیان الهی این امید را قابل تحقق می دانند. البته ادیان غیر الهی هم از این مورد مستثنا نیستند، چون می دانند که نیاز عمومی بشر است و باید برای آن تعریفی داشته باشند.

استاد سید احمد رضوی مارشک تأکید کرد: بحث مهدویت در اسلام، از مباحث مسلّم است و کسی منکر آن نیست؛ حتی در فتاوا و استفتائات بن باز هم ملاحظه کنید، می بینید قضیه مهدویت وجود دارد و نمی شود آن را منکر شد؛ ولو آنکه آنها معتقد هستند مهدی علیه السلام هنوز به دنیا نیامده است؛ و تقریبا علمای اهل سنت بر آن متفق القول هستند.

وی اضافه نمود: البته باید گفت تعدادی انگشت شمار هم وجود دارند که منکر قضیه مهدویت هستند؛ از جمله منکرین وجود مقدس مهدی علیه السلام در بین علمای معاصر اهل سنت، یوسف قرضاوی، معروف به مفتی ناتو است. ايشان در 18 اكتبر 2008 ميلادي (مطابق با 27 مهر 1387 شمسي و 18 شوال 1429 قمري) مصاحبه اي را با يكي از روزنامه هاي عربستان سعودي به نام المدينة داشت و همچنين در روزنامه الوطن قطر هم نوشته شد. اگر سايت الشرقيه و العرب و الوطن را ملاحظه بفرماييد، صحبت هاي ايشان را در آنجا قرار داده اند و عنواني را كه به آن داده اند، اين است: «قضية المهدي كلها لا أصل لها في القرآن و لم يتحدث عنها بالعبارة و لا بالإشارة.» این بیان، از شذوذات عالم اسلام است و حتی وهابیت با آن سابقه خود هم نتوانست این امر را منکر بشود. نظرات امثال یوسف قرضاوی از شذوذات است و به آنها اعتنایی نمی شود.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: اوصاف منتظرین از دغدغه های ما مسلمان ها است؛ در مسیحیت و در یهود هم همانند اسلام شیعی، برای منتظرین وظایفی را تعیین کرده است؛ به عنوان مثال، در انجیل متی در فصل 24 مطالب جالبی درباره وظایف منتظرین آمده است. می دانیم که منجی از نظر مسیحیت، ظهور بعدی حضرت مسیح علیه السلام است. در آن فصل می خوانیم «باید مراقب باشید، چون پیرو من هستید، منفور واقع می شوید.»

وی افزود: شبیه این عبارت را در روایات شیعه هم می بینیم؛ آنجا که می فرماید: به شیعیان ما نگاهی می کنند گویی که گناه کبیره فحشا مرتکب شده است!

استاد سید احمد رضوی مارشک خاطرنشان کرد: عبارت در فصل 24 از انجیل متی این است «پس عیسی از هیکل بیرون شده، برفت. و شاگردانش پیش آمدند تا عمارت های هیکل را بدو نشان دهند. عیسی ایشان را گفت: «آیا همه این چیزها را نمی بینید؟ هرآینه به شما می گویم در اینجا سنگی بر سنگی گذارده نخواهد شد که به زیر افکنده نشود!»

و چون به کوه زیتون نشسته بود، شاگردانش در خلوت نزد وی آمده، گفتند: «به ما بگو که این امور کی واقع می ‌شود و نشان آمدن تو و انقضای عالم چیست.»

عیسی در جواب ایشان گفت: «زنهار کسی شما را گمراه نکند! زآن رو که بسا به نام من آمده خواهند گفت که من مسیح هستم و بسیاری را گمراه خواهند کرد. و جنگ ها و اخبار جنگ ها راخواهید شنید. زنهار مضطرب مشوید؛ زیرا که وقوع این همه لازم است، لیکن انتها هنوز نیست. زیرا قومی با قومی و مملکتی با مملکتی مقاومت خواهند نمود و قحطی ها و وباها و زلزله‌ ها در جای ها پدید آید.

اما همه اینها آغاز دردهای زه است. آنگاه شما را به مصیبت سپرده، خواهند کشت و جمیع امت ‌ها به جهت اسم من از شما نفرت کنند. و در آن زمان، بسیاری لغزش خورده، یکدیگر را تسلیم کنند و از یکدیگر نفرت گیرند. و بسا انبیای کذبه ظاهر شده، بسیاری را گمراه کنند. و به جهت افزونی گناه محبت بسیاری سرد خواهد شد. لیکن هر‌که تا به انتها صبر کند، نجات یابد. و به این بشارت ملکوت در تمام عالم موعظه خواهد شد تا بر جمیع امت‌ ها شهادتی شود؛ آنگاه انتها خواهد رسید ...»

این کارشناس مسائل یهود و مسیحیت در ادامه خاطرنشان کرد: یکی از وظایف منتظرین در اسلام، مسیحیت و یهود آن است که برای ظهور منجی دعا کنند؛ به عنوان مثال، در انجیل مرقس باب 13، آیه 33 آمده است: «برای آن زمان، دعا کنید» در روایات شیعی نیز به این قضیه به صورت مفصل تأکید شده است. در انجیل متی بر صبر تأکید شده است و بیان گردید آن کسانی که صبر کنند، نجات می یابند.

وی  افزود: از جمله وظایف منتظرین آن است که بیکار ننشینند؛ مانند افکار انحرافیث نباشند که می گویند نباید در انتظار کاری کرد. از این رو در حدیث نبوی می خوانیم: «افضل اعمال أمتی انتظار الفرج» یعنی انتظار، یک عمل است؛ نه بی عملی! در همین اناجیل و کتاب مقدس هم همین قضیه آمده است؛ در انجیل لوقا باب 12، آیه 36 به بعد می خوانیم: «چراغ به دست، منتظر آقای خود باشید» بیکار ننشینید و خودتان را تا آنجا که می توانید در تاریکی مطلق نگاه ندارید.

استاد سید احمد رضوی مارشک خاطرنشان کرد: در مزامیر که از کتاب های مقدس یهودی ها است، در فصل 37 از مزامیر می خوانیم:

«[مزمور داود] به‌سبب شریران خویشتن را مشوش مساز و بر فتنه انگیزان حسد مبر. زیرا که مثل علف به زودی بریده می ‌شوند و مثل علف سبز پژمرده خواهند شد. بر خداوند توکّل نما و نیکویی بکن. در زمین ساکن باش و از امانت پرورده شو؛ و در خداوند تمتع ببر، پس مسألت دل تو را به تو خواهد داد. طریق خود را به خداوند بسپار و بر وی توکّل کن که آن را انجام خواهد داد، و عدالت تو را مثل نور بیرون خواهد آورد و انصاف تو را مانند ظُهر. نزد خداوند ساکت شو و منتظر او باش و از شخص فرخنده طریق و مرد حیله گر خود را مشوش مساز. از غضب برکنار شو و خشم را ترک کن. خود را مشوش مساز که البته باعث گناه خواهد شد. زیرا که شریران منقطع خواهند شد. و امّا منتظران خداوند وارث زمین خواهند بود.

  هان بعد از اندک زمانی شریر نخواهد بود. در مکانش تأمل خواهی کرد و نخواهد بود. و امّا حلیمان وارث زمین خواهند شد و از فراوانیِ سلامتی متلذذ خواهند گردید. شریر بر مرد عادل شورا می ‌کند و دندان های خود را بر او می افشرد. خداوند بر او خواهد خندید، زیرا می ‌بیند که روز او می‌ آید. شریران شمشیر را برهنه کرده و کمان را کشیده‌اند تا مسکین و فقیر را بیندازند و راستروان را مقتول سازند. شمشیر ایشان به دل خود ایشان فرو خواهد رفت و کمان های ایشان شکسته خواهد شد. نعمتِ اندکِ یک مرد صالح بهتر است، از اندوخته ‌های شریران کثیر. زیرا که بازوهای شریران، شکسته خواهد شد. و امّا صالحان را خداوند تأیید می ‌کند. خداوند روزهای کاملان را می‌داند و میراث ایشان خواهد بود تا ابدالآباد.

در زمان بلا خجل نخواهند شد، و در ایام قحط سیر خواهند بود؛ زیرا شریران هلاک می‌ شوند و دشمنان خداوند مثل خرّمی مرتع ها فانی خواهند شد. بلی مثل دُخان فانی خواهند گردید. شریر قرض می‌ گیرد و وفا نمی‌ کند و امّا صالح رحیم و بخشنده است. زیرا آنانی که از وی برکت یابند وارث زمین گردند. و امّا آنانی که ملعون ویاند، منقطع خواهند شد.

خداوند قدم های انسان را مستحکم می ‌سازد، و در طریق‌ هایش سرور می‌ دارد. اگر چه بیفتد افکنده نخواهد شد، زیرا خداوند دستشرا می ‌گیرد.

من جوان بودم و الآن پیر هستم و مرد صالح را هرگز متروک ندیده ‌ام و نه نسلش را که گدای نان بشوند. تمامی روز رئوف است و قرض دهنده، و ذریت او مبارک خواهند بود. از بدی برکنار شو و نیکویی بکن. پس ساکن خواهی بود تا ابدالآباد. زیرا خداوند انصاف را دوست می‌ دارد و مقدّسان خود را ترک نخواهد فرمود. ایشان محفوظ خواهند بود تا ابدالآباد. و امّا نسل شریر منقطع خواهد شد. صالحان وارث زمین خواهند بود و در آن تا به ابد سکونت خواهند نمود.

دهان صالح حکمت را بیان می ‌کند و زبان او انصاف را ذکر می‌نماید. شریعت خدای وی در دل اوست. پس قدم هایش نخواهد لغزید. شریر برای صالح کمین می‌ کند و قصد قتل وی می‌ دارد. خداوند او را در دستش ترک نخواهد کرد و چون به داوری آید بر وی فتوا نخواهد داد.

منتظر خداوند باش و طریق او را نگاه دار تا تو را به وراثت زمین برافرازد. چون شریران منقطع شوند آن را خواهی دید.  شریر را دیدم که ظلم پیشه بود و مثل درخت بومی سبز خود را به هر سو می‌ کشید. امّا گذشت و اینک نیست گردید و او را جستجو کردم و یافت نشد. مرد کامل را ملاحظه کن و مرد راست را ببین زیرا که عاقبت آن مرد سلامتی است.

امّا خطاکاران جمیعاً هلاک خواهند گردید و عاقبت شریران منقطع خواهد شد و نجات صالحان از خداوند است و در وقت تنگی او قلعهٔ ایشان خواهد بود. و خداوند ایشان را اعانت کرده، نجات خواهد داد. ایشان را از شریران خلاص کرده، خواهد رهانید زیرا بر او توکّل دارند.»

استاد سید احمد رضوی مارشک خاطرنشان کرد: یکی از ویژگی های منجی در مسیحیت، یهود و اسلام آن است که از ساحت ظهور او کسی خبر ندارد. در انجیل متی باب 24 می خوانیم: «از ساعت و زمان ظهور کسی اطلاع ندارد»؛ در انجیل برنابا می خوانیم: « آنگاه که نشانه‌های پسر انسان درآسمان پدیدار شد پسر انسان را ببینند که بر ابرهای آسمان باقوت وجلال می‌ آید، اما از آن روز و ساعت هیچ کس حتی ملائکه آسمان اطلاع ندارند، جز خداوند و بس، شما نیز حاضر باشید»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: مخفی بودن زمان هم یکی از نکات مباحث مهدویت در ادیان الهی است؛ و متأسفانه یکی از ضرباتی در بحث مهدویت خورده ایم، از زمان تعیین کردن بوده است. اگر تاریخ مسیحیت و تاریخ یهودیت را بخوانید، می بینید کسانی که برای ماشیح و مسیح زمان ظهور تعیین کرده اند، ضربات سختی را به پیکره این دو دین در طول تاریخ وارد کرده اند؛ چرا که در آن تاریخ مسیح و ماشیح نیامد و باعث شد مردم از آن دین هم زده بشوند.

استاد سید احمد رضوی مارشک در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: یکی دیگر از نکاتی که باید به آن اشاره کرد، اهمیت تحمل بلا و مصائب در زمان های غیبت است؛ گرانی، قحطی، تهدید و ... در همین ادیان الهی، یکی از خصوصیات مهمّ عصر غیبت منجی، بلاها و مصیبت های فراوان است.

وی افزود: در دائره المعارف یهودی ها در اهمیت رنج در آیین یهود بحث را به اینجا می رساند که رنج باعث می شود تا به موعود و مسیحا نزدیک بشوید. یهودیان بعد از اینکه رنج می بینند، باید توبه کنند و خودشان را اصلاح نمایند تا مسیحا بیاید و همه را نجات بدهد. برخی از الهیدان های قدیم یهود بودند که این نظر را تقویت می کردند؛ که رنج موعود محور است؛ رنج باعث می شود که خود را اصلاح کنید تا برای آمدن منجی آماده بشوید.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: البته دیدگاهی هم در یهود وجود دارد که می گوید: «به واسطه رنج، توبه حاصل می شود و به واسطه توبه رهایی پیدا می کنند. در غیر این صورت به رهایی دست نخواهند یافت.» اما دیدگاه دیگر می گوید: «رهایی نیاز به موعود و مسیحا دارد و به واسطه توبه و اصلاح، رهایی حاصل نمی شود؛ بلکه توبه می کنید و خودتان را اصلاح می کنید، آنگاه مسیحا می آید و همه شما را اصلاح می کند.»

/270/260/20/