استاد اکبر خادم الذاکرین از اساتید برجسته حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع بایدها و نبایدهای تبلیغ در شبکه های اجتماعی پرداخت.

این استاد برجسته درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در روایتی از امام صادق علیه السلام درباره ایمان ابوطالب علیه السلام می خوانیم که حضرت علیه السلام ایمان ابوطالب علیه السلام را با ایمان اصحاب کهف مثال می زنند؛ که در ظاهر، ابراز شرک می کردند؛ و ایمانشان را پنهان می داشتند. در کافی شریف آمده است:

«عن الصادق عليه السلام انّ مثل أبي طالب مثل اصحاب الكهف اسرّوا الايمان و أظهروا الشّرك فأتاهم اللَّه‏ «أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ» (فيض كاشانى، محمد محسن بن شاه مرتضى، تفسير الصافي - تهران، چاپ: دوم، 1415 ق.)

استاد اکبر خادم الذاکرین در ادامه بیان کرد: امام صادق علیه السلام اشاره می کنند که به همین دلیل، اصحاب کهف، دو ثواب می برند؛ یک بار به خاطر اینکه ایمان آوردند؛ و یک بار هم که حفظ ظاهر در قالب شرک را تحمل کردند؛ حضرت ابوطالب علیه السلام هم اینچنین بود؛ برای آنکه بتواند بیش از پیش به رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم یاری برساند، ایمانش را آشکار نمی کرد؛ شبیه این کار را «علی بن یقطین» در دوران امام موسی کاظم علیه السلام انجام می داد که در دربار ظلمه مشغول به کار شد و به وزارت هم رسید؛ اما از شیعیان حضرت کاظم علیه السلام بود و در این قالب، به شیعیان امیرالمؤمنین علیه السلام یاری می رساند. او حتی می خواست از دربار سلطنتی بیرون بیاید؛ اما امام کاظم علیه السلام ایشان را از این کار نهی کردند تا بتواند بیشتر به شیعیان خدمت برساند.

وی افزود: می توان از سیره اصحاب کهف، ابوطالب علیه السلام و همچنین علی بن یقطین که مورد تأیید معصومین علیهم السلام قرار گرفته است، استفاده کنیم و با الگوگیری از آنها در شبکه های اجتماعی حضور پیدا کنیم. البته این مطلب جای بحث دارد. اگر بشود در این شبکه ها به صورت معمم حضور پیدا کرد، معمم حاضر شدن بسیار هم خوب است؛ اما گاه اینچنین است که اگر معمم نباشد و طرف مقابل نداند که با یک روحانی صحبت می کند، اثرش بیشتر است؛ چرا که می گویند: «طرف روحانی است و به نفع خودشان صحبت می کند.»

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: البته باید گفت اگر صحبت از استدلال های منطقی و عقلی باشد، ما حرف برای گفتن، فراوان داریم؛ ما نمی خواهیم تکیه بر عقایدی کنیم که از قبل باشد؛ چرا که «نحن ابناء الدلیل»؛ اما این واقعیت را هم باید در نظر داشته باشیم که گاه، بیان از معارف دینی از کسی که به ظاهر، گفتن از او انتظار نمی رود، اثرگزارتر است؛ همانند اینکه در کلاسی ریاضی کلامی دینی را از استاد ریاضی بشنویم؛ چرا که از او توقع آن نمی رفت کلامی بگوید که انتظار می رفت کسانی بگویند که رشته شان کسب معارف دینی بوده است.

وی در ادامه بیان کرد: کلام باید در شرایطی نباشد که طرف مقابل، از شنیدن کناره گیری بکند. از این رو اگر مخاطب بفهمد از یک روحانی و طلبه حرف را می شنود، دیگر قبول نمی کند، شاید بهتر باشد که طلبه به صورت غیر معمم به تبلیغ در فضای مجازی بپردازد. بلکه با همان شیوه ابراهیم خلیل الله عمل کند که در ابتدا با ستاره پرستان و ماه پرستان و دیگران همراهی می کرد و سپس در آخر آنها را به صراط مستقیم راهنمایی می نمود.

استاد خادم الذاکرین خاطرنشان کرد: ابوطالب علیه السلام تا آخر عمر شریفشان، بزرگ قریش بودند و آنها حضرت ابوطالب را به عنوان بزرگ خودشان می دانستند و ابوطالب علیه السلام توانست چنین قبیله ای را هم مورد جذب قرار داده بود. سؤال در این است که یک طلبه چه درسی را باید از ابوطالب علیه السلام بگیرد که همانند او، بتواند حتی بر مشرکان مکه هم مدیریت داشته باشد و آنها هم مدیریت او را پذیرا باشند.

این استاد برجسته حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: مردم کوچه و بازار که در گذشته متدین شده اند، با نصیحت خالی و استدلال و برهان مبلغان و علما نبوده است که دین دار شده باشند، بلکه آنها با عملکرد و سلوک بزرگان ما متحول شده اند؛ دیده اند که عالم بزرگوار، متواضع است؛ حرفی را که می زند، با عملش یکی است. نه آنکه با هم متفاوت باشد. مبلغین باید توجه داشته باشند که در کارشان کبر و غرور در کار نباشد و تواضع در میان باشد؛ حرفشان با عملشان یکی باشد.

وی افزود: مبلغین جوان می دانند که تبلیغ تنها روی منبر نیست. گاهی باید یک مبلغ لباس ورزشی بپوشد و با بچه ها فوتبال و والیبال کند؛ اینچنین بهتر جذب می شود؛ گاهی باید به زمین های ورزشی برود؛ گاهی باید با بچه ها در کوچه و بازار قدم بزند. از محل سکونت تا مسجد اگر چند مغازه است، در این مغازه ها بنشیند و سلام و معارفه کند؛ همین مغازه دارها هم مبلغ می شوند و نیرو جذب می کنند.

استاد خادم الذاکرین خاطرنشان کرد: حضرت ابوطالب علیه السلام با مشرکین هم رفت و آمد داشت و سبب شد که حتی روی مشرکین تأثیرگزار باشد. ما هم باید با کسانی که با دین آشنا نیستند، با برخوردمان آنها را با امام صادق علیه السلام آشنا کنیم؛ همان امامی که می فرماید: «هل الدین الا الحبّ»؛ اصلا دین چیزی جز محبت نیست. شما فکر می کنید پیامبر اکرم با برهان و استدلال بوده است که سلمان و ابوذر تربیت کرده است؟! مگر چند برهان توحیدی در قرآن آمده است؟! چند آیه است که اینچنین بفرماید: «لو کان فیهما آلهة الا الله لفسدتا»

وی اضافه نمود: شاید بگوییم نود و پنج درصد وجود مردم، احساسات و عواطف است و شاید تنها پنج آن استدلال است. پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم با آن نود و پنج درصد کار را پیش می بردند. این عملکرد برای ما هم باید باشد. ابوطالب و فرزندشان امیرالمؤمنین علیه السلام هم اینچنین بودند. با اخلاق کار را پیش می بردند.

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: جوان ها را باید دریابیم؛ جوان هایی که گاهی دچار دین گریزی می شوند؛ آنها را باید با محبت جذب کنیم. با آنها بحث کنیم؛ حتی جایی بگوییم «حق با شماست» اما استفاده کنیم و پلی بزنیم برای اینکه آنها را با خدا و معارف آشنا کنیم. این می شود الگوگیری از حضرت ابوطالب علیه السلام که هم با مخالف رفت و آمد داشت و هم با پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم؛ و رمز موفقیت ابوطالب علیه السلام در کمک رساندن به پیامبر اکرم این بوده است. قلب طرف مقابل را سعی می کرد به دست بیاورد.

استاد خادم الذاکرین در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به اهمیت تبلیغ بین المللی پرداخت: تبلیغ بین المللی شرایط خاصی دارد که باید به آنها توجه بشود. طلبه باید با زبان آشنا باشد و حتما باید بر آن مسلط باشد. نکته دیگر آنکه دیده می شود که بعضا در مقابل شبهات، سست شده ایم و کم کاری می کنیم.

وی افزود: امروزه شبهات نسبت به گذشته بسیار زیاد شده است؛ اما فعالیت ها برای پاسخگویی هم باید زیاد بشود؛ البته بنده شاهد آن هستم که بسیاری از افراد دارند کار می کنند؛ من خودم در هیئت علمی جامعه المصطفی هستم و با طلبه های خارجی سالیان طولانی است که در رابطه هستم؛ خودم هم برای تبلیغ بین الملل سال ها است که اقدام می کنم؛ کار می کنند و جامعة المصطفی هم در همین راستا تأسیس شده است. انقلاب اسلامی ما توسط این طلبه ها صادر شده است و این کار در حدّ توانشان انجام شده است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: بحث این است که استعدادهای قوی ما باید بیشتر در پاسخ به شبهات فعالیت کنند؛ از طرفی دیگر، باید به زبان مسلط تر بشوند؛ نکته دیگر مربوط به دولت است که زمینه را برای اعزام طلبه ها مساعد کنند؛ البته کارهایی هم در این زمینه انجام می شود؛ اما باید همت بیشتری انجام دهند که فعالیت تبلیغی بیشتری انجام بشود؛ چرا که در آنجا زمینه فراوانی است؛ آنها تشنه اند؛ اما ما نه کمّا و نه کیفاً به اندازه کافی نمی توانیم پاسخگو باشیم.

وی افزود: خوب است حال که زمینه اعزام بیشتر نیروهای تبلیغی به خارج، آنچنان که باید و شاید فراهم نیست، نسبت به حمایت مبلغینی که از طریق فضاهای مجازی در امر تبلیغ و ارائه معارف دینی کوشا هستند، پیگیری جدی انجام بگیرد.

/270/260/21/