استاد سید محمد علی فقیهی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «تفسیر موضوعی قرآن، عوامل اقتدار امت اسلامی» پرداخت.
این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: بیان شد که اولین عامل اقتدار امت اسلامی «ایمان به غیب» است؛ در ادامه به دومین عامل اقتدار، یعنی «انسجام و اتحاد بر اساس حقّ» می پردازیم.
وی افزود: در آیه 208 از سوره مبارکه بقره می خوانیم:
«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبينٌ» (208)
خداوند متعال می فرماید: ای کسانی که ایمان آورده اید، همه تسلیم فرمان الهی و در تسلیم بودن هماهنگ باشید؛ این گونه نباشد که هر کسی راهی برای خود پی بگیرد، به دنبال گام های شیطان نباشید. چرا که بنا بر آیه ای دیگر می فرماید: شیطان می خواهد بین شما کینه و دشمنی برقرار کند.
«إِنَّما يُريدُ الشَّيْطانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُون» (المائدة: 91)
استاد فقیهی خاطرنشان کرد: این گروه و آن گروه شدن و این حزب دشمن آن حزب شدن، از کارهای شیطان است و اتباع و وحدت دستور الهی است. در سوره مبارکه آل عمران می فرماید: به ریسمان محکم الهی چنگ بزنید و متفرق نشوید. نعمت خدا بر این است که شما بین خودتان دشمن بودید و خداوند به سبب نعمت الهی با هم برادر شدید. تفرقه مورد نهی است و از طرف دیگر، الفت و مهربانی نعمت الهی است؛ که باید به آن اهمیت بدهیم.
«وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَميعاً وَ لا تَفَرَّقُوا وَ اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْداءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ فَأَصْبَحْتُمْ بِنِعْمَتِهِ إِخْواناً وَ كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُون» و همگى به ريسمان خدا [قرآن و اهل بيت عليهم السلام] چنگ زنيد، و پراكنده و گروه گروه نشويد و نعمت خدا را بر خود ياد كنيد آن گاه كه [پيش از بعثت پيامبر و نزول قرآن] با يكديگر دشمن بوديد، پس ميان دل هاى شما پيوند و الفت برقرار كرد، در نتيجه به رحمت و لطف او با هم برادر شديد، و بر لب گودالى از آتش بوديد، ولى شما را از آن نجات داد خدا اين گونه، نشانه هاى [قدرت، لطف و رحمت] خود را براى شما روشن مى سازد تا هدايت شويد (آل عمران: 103)
وی اضافه نمود: مولا علیه السلام در خطبه 127می فرماید: «وَ الْزَمُوا السَّوَادَ الْأَعْظَمَ فَإِنَّ يَدَ اللَّهِ مَعَ الْجَمَاعَةِ» معنای این عبارت آن نیست که هر کجا اکثریت رفتند، بروید، بلکه همه با هم یک سیاهی بزرگ تشکیل بدهید و یکجا باشید. در ادامه حضرت امیر علیه السلام می فرماید: «وَ إِيَّاكُمْ وَ الْفُرْقَةَ» اینگونه نباشد که گروه گروه بوده باشید و هر کس، یک طرف برود، بلکه همه یک سیاهی بزرگ باشید؛ چرا که دست خدا به همراه جماعتی است که به خاطر خدا با هم جمع شده اند. اگر عده ای از گروه مسلمین جدا شدند، شیطان به سراغ آنها می آید کما اینکه اگر چند گوسفند از گله گوسفند جدا بشود، گرگ به راحتی به سراغ آنها می آید.
«وَ الْزَمُوا السَّوَادَ الْأَعْظَمَ فَإِنَّ يَدَ اللَّهِ مَعَ الْجَمَاعَةِ وَ إِيَّاكُمْ وَ الْفُرْقَةَ فَإِنَّ الشَّاذَّ مِنَ النَّاسِ لِلشَّيْطَانِ كَمَا أَنَّ الشَّاذَّ مِنَ الْغَنَمِ لِلذِّئْبِ أَلَا مَنْ دَعَا إِلَى هَذَا الشِّعَارِ فَاقْتُلُوهُ وَ لَوْ كَانَ تَحْتَ عِمَامَتِي هَذِهِ» پس ملازم راه وسط باشيد و با اكثريت همراه شويد، كه دست خدا بر سر جماعت است، و از تفرقه و جدايى بپرهيزيد، كه يكسو شده از مردم بهره شيطان است، چنان كه گوسپند دور مانده از گله نصيب گرگ است. آگاه باشيد كسى كه به اين شعار (تفرقه) دعوت كند او را بكشيد گرچه زير عمامه من باشد.
استاد سید محمد علی فقیهی خاطرنشان کرد: مجددا تأکید می کنم که منظور از سواد اعظم، آن نیست که هر چه اکثریت می گویند، همان درست است؛ منظور این است که همه با هم باشید و اجتماع بزرگ بر اساس حقّ تشکیل بدهید؛ و اگر از این اجتماع بزرگ بر اساس حق دوری کنید، گرفتار دشمن می شوید.
وی افزود: گاهی با عنوان امیرالمؤمنین، شروع به تفرقه افکندن می کنند؛ عده ای با عنوان طرفداری از ولایت، کار را پیش می برند و با جمهوری اسلامی مخالفت می کنند. این، همان است که حضرت می فرماید؛ کسی که حتی با شعار خوب و با شعار ولایت مداری بیاید، اما به سراغ تفرقه برود، باید طرد و بلکه کشته شود. ولایت داشتن، چیزی است که باید مردم را به سمت اتحاد و انسجام بکشاند؛ و الا عنوان خوب به تنهایی مهم نیست، واقعیت آن است که مهم است. و الا عده ای با نام علی بن ابی طالب علیه السلام علی اللهی شدند و عده ای دیگر به نحو دیگر هم ایجاد تفرقه کردند. بیان شد که اولا با هم بودن در عنوان حق باید باشد، ثانیا از عنوان حق سوء استفاده برای تفرقه نشود. کسی همین الآن با اسم حضرت آقا ایجاد تفرقه کند، خود حضرت آقا هم راضی به تفرقه نیستند.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: حضرت امیر علیه السلام در خطبه ای دیگر بیان می فرماید: آگاه باشید! من خوف آن را دارم که قوم دشمن بر شما غلبه پیدا کنند؛ چرا که بر باطل اجتماع دارند و شما در حق و حقیقت تفرقه دارید.
«أنبئت بسرا قد اطّلع على اليمن و إنّي و اللّه لأظنّ هؤلاء القوم سيدالون منكم باجتماعهم على باطلهم، و تفرّقكم عن حقّكم، و بمعصيتكم إمامكم في الحقّ، و طاعتهم إمامهم في الباطل، و بأدائهم الأمانة إلى صاحبهم، و خيانتكم صاحبكم، و بصلاحهم في بلادهم، و فسادكم، فلو ائتمنت أحدكم على قعب لخشيت أن يذهب بعلاقته، أللّهمّ إنّي قد مللتهم و ملّوني، و سئمتهم و سئموني فأبدلني بهم خيرا منهم، و أبدلهم بي شرّا منّي، أللّهمّ مث قلوبهم كما يماث الملح في الماء أما و اللّه لوددت أنّ لي بكم ألف فارس من بني فراس بن غنم
هنا لك لو دعوت أتاك منهم
فوارس مثل أرمية الحميم
ثمّ نزل عليه السّلام من المنبر»
استاد فقیهی خاطرنشان کرد: هم اکنون اروپا و امریکا در کوبیدن انقلاب اسلامی با هم اتحاد دارند و در کنارشان اسرائیل با هم اتفاق نظر دارند؛ حال اگر گروهی در ایران بگوید: «رابطه برقرار بکنید» گروهی دیگر بگوید: «رابطه برقرار نکنید»، کسی به این سمت و دیگری به سمت دیگر برود، و به این ترتیب، متفرق شدن موجب شکست ما می شود، چرا که آنها در باطل خودشان اتحاد نظر دارند. از این رو باید دقت کرد.
عوامل اتحاد
دین و اعتقادات واحد
استاد سید محمد علی فقیهی در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار پایگاه نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: عوامل اتحاد را باید دانست؛ یکی از عوامل، داشتن دین واحد و اعتقادات واحد است. این عامل، حتی نه فقط بین شیعه، بلکه بین شیعه و اهل تسنن هم باید موجب وحدت بیش از پیش بشود؛ چرا که اعتقاد به کتاب و قبله و معاد و بسیاری از خصوصیات معاد، بین همه مسلمان ها، یکی است.
محبت به اهل بیت علیهم السلام
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از عوامل اتحاد بین مسلمان ها محبت اهل بیت علیهم السلام است؛ اکثریت اهل تسنن در روضه شرکت می کنند و نذر برای اهل بیت علیهم السلام دارند؛ باید اینها را تشویق کرد و همین، عاملی برای تقویت اتحاد بشود.
رهبری واحد
وی افزود: رهبری واحد، موجب ایجاد وحدت می شود؛ چیزی که ایران را تا کنون حفظ کرده است، آن است که همه اقشار مختلف ایران، زعامت و رهبری آیت الله العظمی خامنه ای حفظه الله را پذیرفته اند و به آن صورت، مخالفت با ایشان ظهور و بروزی ندارد و مخالفان ایشان در کناری هستند. اگر در عراق هم این اتحاد وجود داشت و همه پیرو آیت الله العظمی سیستانی بودند، بسیاری از مشکلاتی که در کشور عراق می بینیم، نبود.
قبلة واحد
استاد سید محمد علی فقیهی خاطرنشان کرد: در بین اعمال عبادی هم خدای متعال مواردی را قرار داده است که موجب تقویت وحدت است. یکی از آنها قبله واحد است؛ کعبه قبله گاه همه مسلمان ها است.
«قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ حَيْثُ ما كُنْتُمْ فَوَلُّوا وُجُوهَكُمْ شَطْرَهُ وَ إِنَّ الَّذينَ أُوتُوا الْكِتابَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَ مَا اللَّهُ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُون» (البقرة : 144)
مناسک حج
وی افزود: یکی دیگر از عباداتی که موجب ایجاد و تقویت وحدت بین مسلمان ها می شود، مناسک حج است؛ چنانچه در آیه قرآن و در سوره مبارکه حج می خوانیم: «وَ أَذِّنْ فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوكَ رِجالاً وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَميقٍ (27) لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ في أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ عَلى ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهيمَةِ الْأَنْعامِ فَكُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا الْبائِسَ الْفَقيرَ (28) ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتيقِ (29)
نماز جمعه
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: نماز جمعه یکی از عوامل ایجاد و تقویت اتحاد بین مسلمان ها است؛ خداوند متعال به ما دستور می دهد که هر هفته مسلمان ها مساجد کوچکتر را ترک کنند و میعادگاه نماز جمعه بشتابند؛ چنانچه در سوره مبارکه جمعه می فرماید:
«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُون» (الجمعة: 9)
استاد فقیهی خاطرنشان کرد: تجربه هم نشان داده است هر موقعی که با هم اتحاد داشتیم، پیروز شدیم، چه در ابتدای انقلاب و چه در ادامه آن؛ اگر همانند فتنه 88 تفرقه ایجاد کردند، اما 9 دی با حضور مردم، سفره فتنه برچیده شد و دشمنان بعد از آن، مأیوس شدند علیه ایران کاری کنند و ایران را زمین بزنند.
وی افزود: اگر تفرقه هایی ایجاد شد به خاطر نارسایی های اقتصادی و کم کاری های بعضی مسئولین دولت قبل و مشکلاتی که آن دولت داشت، ولی شهادت حاج قاسم سلیمانی و تشییع با شکوه او و بزرگداشتی که در همه شهرها برای این شهید بزرگوار داشتند، سبب شد که دشمنان مأیوس بشود و ببینند همه مردم یک کلمه واحده هستند.
این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: هر سال برای زمین زدن ایران اسلامی توطئه می چینند؛ اما 22 بهمن هر سال مردم در راهپیمایی ها شرکت می کنند؛ بعد از آن راهپیمایی، توطئه گران حرف خودشان را پس می گیرند و از حرف هایی که می زدند، پشیمان می شوند.
وی اضافه نمود: امیدواریم که این همدلی همیشگی باشد و با این وحدت و همدلی و پیروی همه جانبه از امام و مقتدایمان خامنه ای حفظه الله بتوانیم بر همه دشمنان غلبه پیدا کنیم و ان شاء الله پیروزی نهایی و همیشگی را داشته باشیم.
/270/260/20/