به مناسبت ایام شهادت امیرالمؤمنین علی علیه السلام، استاد علی جهانیان از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «عبد بودن، آموزه امیرالمؤمنین علیه السلام» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: سخن گفتن از فضایل امیرالمؤمنین علی علیه السلام از شخصی مانند من دور است. اما اگر هم چیزی می گوییم، از زبان کسانی می گوییم که وارد این دریای عمیق شدند.

وی افزود: امیرالمؤمنین علیه السلام عبد بودند و تسلیم محض خدای متعال بودند. رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم در روزهای آخر حیاتشان اتفاقات بعد از خود را به حضرت امیر علیه السلام گفتند و دستور به صبر دادند. اگر حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم به ما این کلام را می گفتند، قرآن نیز بیان کرده است که «و بشّر الصابرین» شاید ما گله هم داشته باشیم؛ اما حضرت امیر علیه السلام که فرمان رسول خدا را دریافت می کند، در آن مجلس، با چشمان حقیقت بین خود، اتفاقات در سقیفه را هم به چشم می بیند؛ شهادت فرزند و همسر خود را می بیند، و مهمتر از آن، ضربه بر دین خدا را می بیند. اما حضرت امیر علیه السلام «عبد» بودند.

استاد جهانیان خاطرنشان کرد: حضرت امیر علیه السلام  همان کسی است که برای حفظ دین اسلام، غیور بودند؛ تا آنجا که اصحاب رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم از شدت مراعات احکام الهی به پیامبر اعتراض می کردند و پیامبر صلل الله علیه و آله و سلم می فرمود: علی را رها کنید که خشم او خشمی برای خدا است. «انّه خشن فی ذات الله» و این علی که تا این مقدار نسبت به فرامین الهی و دستورات دین غیور است، چندین سال خانه نشین می شود و پایمال شدن بسیاری از احکام الهی را شاهد است، اما چون فرمان رسول خدا است، سکوت و صبر می کند.

وی در ادامه بیان کرد: آنچه ائمه اطهار علیهم السلام بر آن تلاش می کردند، شخصیت انسان هایی است که «عبد» بوده باشند؛ چنان چه بسیاری از تربیت شدگان حضرت امیر علیه السلام در آن دوران خانه نشینی، چنین خصوصیتی پیدا کرده بودند؛ تربیت بندگان تسلیم امر خداوند متعال، در سیره سایر ائمه اطهار علیهم السلام هم دیده می شود؛ در دوران خفقان بعد از واقعه عاشورا شاهد آن هستیم  که امام سجاد علیه السلام هر سال غلامان و کنیزانی را می خریدند و آنها را در یک سال، تربیت می کردند و در عید فطر هر سال هم آنها را آزاد می نمودند؛ تربیتی که به قول مرحوم حاج آقا فاضل در 30 سال باید به  سرانجام می رسید، آن انوار طاهره در مدت کوتاهی به سرانجام می رساندند و به این نحو «عبد» تربیت می کردند.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: این ویژگی، خصوصیت بارز امیرالمؤمنین به عنوان نمونه کامل تربیت شده ی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم است؛ حضرت رسول صلی الله علیه و  آله و سلم تربیت شده الهی بوده است و شاگرد برجسته ایشان امیر مؤمنان است و شیعیان نیز به واسطه ایشان تربیت یافته اند.

وی افزود: حضرت علیه السلام به روش های گوناگون به تربیت شیعیان می پرداخت؛ گاه با مجاهدت ها به رفع موانع تربیت مسلمان ها می پرداختند و گاه با دعا به راهنمایی مردم می پرداختند؛ «کان امیرالمؤمنین رجل دَعّاء»

استاد علی جهانیان خاطرنشان کرد: علامه جعفری خاطره ای را تعریف می کردند: برخي از جامعه شناسان برتر دنيا در دانمارک جمع شده بودند تا پيرامون موضوع مهمي به بحث و تبادل نظر بپردازند. موضوع اين بود: «ارزش واقعي انسان به چيست؟».

برای سنجش ارزش بسياري از موجودات، معيار خاصي داريم. مثلا معيار ارزش طلا به وزن و عيار آن است. معيار ارزش بنزين به مقدار و کيفيت آن است. معيار ارزش پول پشتوانه آن است؛ اما معيار ارزش انسان‌ ها در چيست.

هر کدام از جامعه ‌شناسان، سخناني گفته و معيارهاي خاصي ارايه دادند.

هنگامي که نوبت به بنده رسيد، گفتم: اگر مي ‌خواهيد بدانيد يک انسان چقدر ارزش دارد، ببينيد به چه چيزي علاقه دارد و به چه چيزي عشق می ‌ورزد.

کسي که عشقش يک آپارتمان دو طبقه است، در واقع ارزشش به مقدار همان آپارتمان است. کسي که عشقش ماشينش است، ارزشش به همان ميزان است. اما کسي که عشقش خدای متعال است، ارزشش به اندازه خداست.

علامه فرمودند: من اين مطلب را گفتم و پايين آمدم. وقتي جامعه شناسان سخنان من را شنيدند، براي چند دقيقه روی پای خود ايستادند و کف زدند.

هنگامي که تشويق آن‌ها تمام شد، من دوباره بلند شدم و گفتم: عزيزان، اين کلام از من نبود، بلکه از شخصي به نام علی عليه ‌السلام است. آن حضرت در نهج‌ البلاغه مي فرمايند: «قِيمَةُ کُلِّ امْرِئٍ مَا يُحْسِنُهُ»؛ «ارزش هر انساني به اندازه چيزی است که دوست می ‌دارد (آن را خوب می‌ داند)».

وقتي اين کلام را گفتم، دوباره به نشانه احترام به وجود مقدس اميرالمؤمنين علي عليه ‌السلام از جا بلند شدند.

استاد علی جهانیان خاطرنشان کرد: این آموزه امیرالمؤمنین علی علیه السلام است که «عبد» باشیم و به دنبال اجرای فرامین الهی بوده باشیم و به دنبال آن چیزی باشیم که قیمت وجودی ما را افزایش می دهد.

/270/260/22/