استاد مهدی روشنایی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «اهمیت جهاد تبیین» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: جهاد تبیین از اهمیت بالایی برخوردار است؛ و در کلام مقام معظم رهبری بر آن بسیار تأکید شده است؛ به گونه ای که فرمودند: «جهاد تبیین، فریضه و واجب است» در کلام دیگر فرمودند: «جهاد تبیین، یک فریضه قطعی و حتمی است»

وی افزود: در «جهاد تبیین» باید به «جهاد» و «تبیین» دقت بشود؛ در معنای «جهاد» بیان شده است که تلاش بی وقفه و زیاد است. در فرهنگ قرآنی جهاد آن تلاشی است که برای کسب رضای الهی باشد. از این رو اگر رضایت خداوند در میان نباشد، این تلاش و کوشش، جهاد نخواهد بود. پس جهاد، تلاش بی وقفه و بسیار زیاد در راه خدا است.

استاد روشنایی در ادامه بیان کرد: در فرهنگ قرآنی جهاد، اکثرا در معنای مقاتله با دشمن مطرح کرده اند؛ در کلمات اهل بیت علیهم السلام به «جهاد اصغر» تعبیر شده است. که اگر چه در نگاه انسان، زحمت زیادی داشته باشد، اما با این حال، تلفات و سختی های آن در جلوی چشم انسان است. «جهاد اکبر»، جهاد با نفس است؛ یعنی انسان با خواهش های نفسانی خودش که اعم است از شهوات و غضب ها و عصبانیت هایی که در انسان نهادینه شده است، مبارزه کند؛ البته اینها برای بقاء نفس انسان، لازم هستند؛ اما باید به درجه ای برسد که به کنترل برسد؛ و واقعا تشخیص آن و مهار کردن آن بسیار سخت است.

وی اضافه نمود: به عبارت دیگر، معنی جهاد اکبر مبارزه با نفس امّاره است. جهاد اکبر، مقابل جهاد اصغر (جهاد با دشمن بیرونى) عبارت است از ستیز و مخالفت با نفس و خواهش هاى آن، که انسان را وادار به مخالفت با خداوند متعال و سرپیچى از دستورهاى او مى‏ کند، به ترک شهوت های شیطانی و گردن نهادن به دستورهاى خداوند متعال و پیراستن نفس از صفات ناشایست و آراستن آن به صفات نیکو.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: عنوان یاد شده برگرفته از روایتى از رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله است که به گروهى از اصحاب که از نبرد با دشمن باز مى ‏گشتند، فرمود: «مرحبا به قومى که جهاد اصغر را به انجام رسانده ‏اند، و جهاد اکبر بر ایشان باقى است.» گفتند: اى پیامبر خدا، جهاد اکبر چیست؟ فرمود «جهاد با نفس» (وسائل الشیعة؛ ج ۱۵، ص ۱۶۱)

وی افزود: جهاد کبیر تعبیر دیگری است که در قرآن کریم از آن یاد شده است؛ آیه شریفه می فرماید: «فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا» پس تو هرگز تابع کافران مباش و با آنها چنان که مخالفت قرآن و دین حق کنند سخت جهاد و کارزار کن. (فرقان: 52)

استاد مهدی روشنایی خاطرنشان کرد: برخی این نظر را دارند که بر طبق آیات و روایات، ما سه نوع جهاد داریم؛ جهاد اصغر و مسائل نظامی و جنگ سخت است؛ و نوع دوم، جهاد اکبر است که مبارزه با نفس است، و حدّ وسط آن دو که جهاد کبیر، یا همان جهاد فرهنگی است.

وی افزود: برخی می گویند: جهاد کبیر از آن دو هم بالاتر است. جهاد اکبر و جهاد اصغر، در مقابل هم قرار گرفته اند. ممکن  است که جهاد اکبر 60 درصدی، و جهاد اصغر، 40 درصدی باشد؛ اما مقابل جهاد کبیر، چیزی قرار نگرفته است؛ از این رو جهاد مطلق است؛ از این رو اهمیت آن از آن دو هم بیشتر است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: «تبیین» در قرآن بسیار استفاده شده است؛ خداوند قرآن را «بیان» و در جای دیگر «تبیان لکل شیء» معرفی کرده است. به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «لتبیّن ما نزّل الیهم»؛ تبیین یعنی مسائلی که لازم است مردم بدانند، برای مردم آشکار بشود و توضیح داده بشود. در جای دیگر در سوره مبارکه ابراهیم می فرماید: «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبیّن لهم» ما هیچ پیامبری را مبعوث نکردیم، مگر به زبان قوم خودش تا برای مردم تبیین کند.

وی اضافه نمود: تبیین از جایگاه بالایی برخوردار است؛ به وسیله تبیین، حجت بر مردم تمام می شود؛ جهاد تبیین، یعنی تلاش بی وقفه و زیاد در راه خدا در جهت تبیین و روشنگری؛ جهاد، در مقابل دشمن است؛ و همین طور جهاد تبیین. وقتی در صحنه جهانی نگاه می کنیم، با نگاه عمیق در میابیم که دشمن از مدت ها پیش به انقلاب و ایران حمله کرده است؛ حمله های رسانه ای و حمله های فرهنگی از سال ها آغاز شده است.

استاد مهدی روشنایی خاطرنشان کرد: از این رو باید این مسائل را برای مردم تبیین کنیم؛ مسائلی که دانستن آنها برای مردم، به تنهایی مشکل است؛ خواصّ و بزرگانی باید به میدان بیایند و نقشه های دشمن را برای مردم تبیین کنند و شرح بدهند و در مقابل، ارزش انقلاب اسلامی و خدمات انقلاب اسلامی را برای مردم بیان نمایند. باید برای مردم مسائل روشن بشود تا بدانند وظیفه شان در مقابل دشمن و خدمت به دین و اسلام چیست و چگونه باید با دشمن مقابله کنند.