استاد مجتبی خندان از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به بیان برخی از مناسبت های فراوان ماه ذی الحجه پرداخت.
/270/260/21/
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: برخی اینچنین هستند که اگر خودِ خداوند متعال هم به صورت مستقیم حرفی را بیان کند، باز هم قبول نمی کنند. بودند کسانی از صحابه که بارها در مقابل کلام پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم ایستادند و حرف ایشان را قبول نکردند. طبیعتا در مقابل کلام امیرالمؤمنین علی علیه السلام هم می ایستادند؛ چه اینکه چنین کردند.
وی افزود: از اول خلقت، همیشه زینت، در باطل بیشتر است. در روایت آمده است که شخصی خدمت امام باقر علیه السلام رسید و زیبا نماز خواندن آنها و قرائت های زیبای آنها تعجب کرد؛ از لحاظ لحن و تجوید و حسّ به زیبایی ادا می کنند. حضرت علیه السلام فرمود: شیطان برای آنها زینت داده است؛ اما کار آنها روح ندارد. یعنی خداوند بعضی چیزها را از آنها گرفته است و بعضی چیزها را به آنها داده است. ولایت اهل بیت علیهم السلام گنجینه ای است که ما نمی دانیم.
استاد خندان در ادامه بیان کرد: یکی از مناسبت های ذی الحجه سدّ ابواب است؛ وحی الهی نازل گردید که همه درهای مسجد، الا درِ خانه علی علیه السلام و فاطمه سلام الله علیها بسته شود. عباس عموی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم عرض کرد: پسر برادر، آیا ما لیاقت نداشتیم که درِ خانه ما به مسجد باز باشد؟ حضرت فرمود: دستور خدا بوده است.
وی اضافه نمود: در دهم ذی الحجه عید قربان است؛ تک تک داستان انبیاء علیه السلام از آدم علیه السلام تا خاتم صلی الله علیه و آله و سلم به سوی علی علیه السلام اشاره دارد. در ماجرای «و فدیناه بذبح عظیم» روایت است روزی که علی بن ابی طالب ولیّ الله می شود، ذبح عظیم است.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در دهم ذی الحجه ابلاغ آیات ابتدایی سوره توبه است؛ در کتاب البرهان می خوانیم:
«العياشي: عن حريز، عن أبي عبد الله (عليه السلام) قال: «إن رسول الله (صلى الله عليه و آله) بعث أبا بكر مع براءة إلى الموسم، ليقرأها على الناس، فنزل جبرئيل فقال: لا يبلغ عنك إلا علي. فدعا رسول الله (صلى الله عليه و آله) عليا (عليه السلام) و أمره أن يركب ناقته العضباء، و أمره أن يلحق أبا بكر فيأخذ منه براءة و يقرأها على الناس بمكة، فقال أبو بكر: أسخط؟ فقال: لا، إلا أنه انزل عليه أنه لا يبلغ عنك إلا رجل منك.
فلما قدم على مكة، و كان يوم النحر بعد الظهر، و هو يوم الحج الأكبر، قام ثم قال: إني رسول الله إليكم.
فقرأها عليهم بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ* فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ عشرين من ذي الحجة، و محرم، و صفر، و شهر ربيع الأول، و عشرا من شهر ربيع الآخر. و قال: لا يطوف بالبيت عريان و لا عريانة و لا مشرك بعد هذا العام، و من كان له عهد عند رسول الله (صلى الله عليه و آله) فمدته إلى هذه الأربعة أشهر» (بحرانى، سيد هاشم بن سليمان، البرهان في تفسير القرآن - قم، چاپ: اول، 1374 ش؛ ج 2؛ ص 730)
وی افزود: یکی دیگر از مناسبت های ذی الحجه، در دهم این ماه است؛ آنجا که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم حدیث ثقلین را در جمع مسلمان ها بیان فرمودند که «انّی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی اهل بیتی ما ان تمسکتم بهما لن یفترقا حتی یردا علیّ الحوض»
استاد خندان خاطرنشان کرد: دوازده ذی الحجه سالروز سپردن ودایع انبیای الهی به علی علیه السلام است. سیزده ذی الحجه، سالرزو اعطاء لقب «امیر المؤمنین» به علی بن ابی طالب علیه السلام است. لقبی که مختص حضرت است و هیچ یک از امامان دیگر در آن شریک نیستند. شخصی دست به سینه به خدمت امام صادق علیه السلام آمد و عرض کرد: «السلام علیک یا امیرالمؤمنین»؛ حضرت علیه السلام ناراحت شدند و فرمودند: این لقب، تنها خاصّ شخص شخیص علی بن ابی طالب علیه السلام است.
وی افزود: چهارده ذی الحجه سالروز نازل شدن «و آت ذی القربی حقّه» و بخشش فدک است؛ محوریت کار امامت، حضرت زهرا سلام الله علیها است. پانزده ذی الحجه سالروز دو نیمه شدن ماه است؛ اتفاقی که مولا علیه السلام شاهد آن بوده است.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: پانزده ذی الحجه سالروز میلاد مولانا امام هادی علیه السلام است. از این امام همام، دو اثر گرانسنگ باقی مانده است؛ یکی زیارت جامعه کبیره و دیگری زیارت امام علی علیه السلام در روز غدیر از زبان امام هادی سلام الله علیه است.
وی اضافه نمود: هفدهم ذی الحجه سالروز نزول این آیه شریفه از سوره مریم است: «ان الذین آمنوا و عملوا الصالحات سیجعل لهم الرحمن ودّا»؛ مصداق اصلی این آیه، امیرالمؤمنین علیه السلام.
استاد خندان خاطرنشان کرد: همین روز سالروز نزول آیه تبلیغ است؛ «یا ایها الرسول بلّغ ما انزل الیک و ان لم تفعل فما بلّغت رسالته و الله یعصمک من الناس» قرطبی، زمخشری، امام فخر رازی و علمای بزرگ اهل سنت باید پاسخ بدهند که این آیه نشانه چیست؟ آیا ولی در «من کنت مولاه فهذا علیّ مولاه» به چه معنا است؟ آیا واقعا به معنای دوستی است؟!
وی افزود: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم علاوه بر واژه «ولیّ»؛ هر کلمه ای را که دلالت بر جانشینی حضرت علیه السلام بعد از خود باشد را بیان کرده اند و با عمل خود نیز نشان داده اند. و بهانه ها را از مردم گرفته اند.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: هجدهم ذی الحجه روز غدیر است؛ روزی است که آیه اکمال نازل گردیده است: «الیوم اکملت لکم دینکم و اتممت علیکم نعمتی و رضیت لکم الاسلام دینا». روز بیعت با امام زمان علیه السلام است؛ بارها از امام زمان علیه السلام در کلام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در روز غدیر یاد شده است. این روز، یعنی هجدهم ذی الحجه سالروز ایجاد برادری بین مسلمان ها و عقد اخوت بین پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و علی علیه السلام است. این ماه ماه نزول حدیث منزلت است؛ و در این ماه، حدیث سفینه بیان شده است؛
وی افزود: دو روز بعد از غدیر خم، آیات «سئل سائل بعذاب واقع ...» نازل شده است؛ در همین ماه، این آیه شریفه نازل گردیده است «یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم» فخر رازی در اولی الامر، غوغا می کند؛ دشمنی است که در مدح اهل بیت قلم می زند.
استاد خندان خاطرنشان کرد: در بیست و چهارم این ماه، مباهله را داریم؛ امام رضا علیه السلام فرمود: اگر هیچ آیه ای در مدح و اثبات ولایت علی بن ابی طالب علیه السلام نبود، مگر آیه مباهله، برای حجیت علی علیه السلام کفایت می کرد.