استاد فرهاد فتحی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «پاسخ به شبهه ای درباره تحریف تاریخ» پرداخت.

/270/260/22/

متن شبهه

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در شبکه های مجازی کلیپی از یک خانم انتشار داده می شود که یک بین می کند: «تاریخ را رها کنیم؛ چرا که امروزه، در پیش روی ما در کل دنیا تحریف، و با پول عوض می شود؛ چه می دانیم که در چهارده قرن گذشته، که چهارده بار نسل انسان های روی کره زمین تغییر کرده، چه وقایعی واقعا اتفاق افتاده باشد. برای رسیدن به خدا و برای اینکه حال دلتان خوب بشود، از جنبه های تاریخی دین فاصله بگیرید و به جنبه های معرفتی و انسانی آن بپردازیم. مگر نمی گوییم اخلاق مخرج مشترک ادیان هستند؛ چون خیلی از آنها جواب ندارد. تکلیف تاریخ مشخص است؛ در هزار و پانصد سال پیش چه اتفاقی افتاده باشد را چگونه می توان اعتماد کرد. رسم و فرهنگ آن دوره هم با امروز فرق داشته است. وقت نداریم؛ عمر ما به سرعت طی می شود؛ وقت آن را نداریم که چه کسی راست گفت و چه کسی درست گفت. آخر به ما می گویند: «از ته دریا چه دُر آورده ای»؛ مخرج مشترک را بگیرید و حال زندگی ات را ببر؛ این دنیا با خدا و معنویت بهشت می شود. به قول مارتین لوتر: «هر کسی بهشت را در زمین نیافته باشد، در آسمان نخواهد یافت.»

پاسخ شبهه

استاد فرهاد فتحی در ادامه بیان کرد: جمله ای که از مارتین لوتر گفته، از مارتین لوتر نیست؛ انجی دیکنسون بوده است؛ مانند حرف هایی است که از امیرالمؤمنین علی علیه السلام به کوروش نسبت می دهند. حرفی که این شخص می زند، مانند حرفی است که در قرآن هم آمده است؛ آن کس که در دنیا کور است، در آخرت هم کور است؛ «وَ مَنْ كَانَ فِي هَذِهِ أَعْمَى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمَى وَ أَضَلُّ سَبِيلًا ﴿اسراء: ۷۲﴾

وی افزود: تاریخی که بنی العباس و بنی امیه نوشته است، بسیار مورد نقد است و نگاه بدی دارم؛ چه اینکه تاریخ طبری بارها و بارها به حضرات معصومین علیهم السلام جسارت کرده است؛ نسبت به شهادت امام رضا علیه السلام می توانیم ببینیم که چه گفته است. تاریخ را آنها نوشته اند و در مورد حضرات معصومین جعل کردند؛ فضایل آنها را کم کردند؛ و برای دیگران فضیلت تراشی کردند؛ اما ما دینمان را از تاریخ نمی گیریم؛ ما دینمان را از ثقلین گرفته ایم.

این استاد حوزه علمیه خاطرنشان کرد: کتاب قرآن در اختیار ما است؛ متفقا کسی قائل بر آن نیست که چیزی بر قرآن اضافه شده باشد؛ در مورد اینکه چیزی از قرآن کم شده باشد، مفصلا تحقیق شده است؛ حضرت آیت الله العظمی خویی کتابی در این زمینه دارند؛ و حضرت آیت الله سبحانی آن را ترجمه کرده اند. حضرت آیت الله جوادی آملی، استاد معرفت و دیگر اعاظم نسبت به آن پاسخ داده اند و تحقیق شده است. مفصلا پرداختیم که تحریف به زیادت اصلا مطرح نیست. تحریف به نقصان هم درست نیست؛ به ادله مختلفی این حرف، حرف غلطی است.

وی اضافه نمود: در مورد روایات معصومین هم باید گفت در این روایات در اختیار ما، هم ضعیف و هم روایات جعلی وجود دارد؛ اما راه شناخت روایات جعلی و صحیح وجود دارد. در بازار گوشی های فِیک و گوشی های اصل دارد؛ متخصص این رشته می تواند بین گوشی اصل و گوشی غیر اصل تمییز قائل بشود. در مورد روایات هم اینگونه است؛ کسی که علوم مربوط به حدیث اعم از ادبیات و درایه و رجال و دیگر علوم مربوطه را عالم باشد، می تواند تشخیص بدهد؛ البته درصدی از خطا را هم می توان در این زمینه تصور کرد. ولی به خاطر آن درصد خطای کم، اصل قضیه را نمی توان زیر سؤال برد.

استاد فتحی خاطرنشان کرد: پس ما به تاریخ به عنوان منبع معرفتی رجوع نمی کنیم؛ بلکه تنها در حد مؤید، اگر با اصول ما منافاتی نداشته باشد، نقل می کنیم. ما دینمان را از ثقلین می گیریم؛ نه تاریخ؛ تا اشکال شود که تاریخ قابل تحریف است.

وی افزود: در مورد تاریخ هم راه های مختلف وجود دارد که ما بتوانیم گزاره های درست تاریخی را بفهمیم. متخصصان تاریخی می توانند تشخیص دهند که این گزاره های تاریخی مثلا از طبری یا یعقوبی ... می تواند درست باشد یا قرینه بر خلاف آن وجود دارد.  اگر هم فرض کنیم که همه تاریخ غلط باشد و تاریخ را برنده ها نوشته باشند، اما تاریخ منبع معرفتی ما نیست و منبع اصلی ما ثقلین است.