استاد سید مرتضی صالحی ساداتی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «جهاد تبیین» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: جهاد تبیین یکی از وظایفی است که قرآن به صراحت در سوره مبارکه فرقان به آن اشاره کرده است: «فَلا تُطِعِ الْكافِرينَ وَ جاهِدْهُمْ بِهِ جِهاداً كَبيراً» (فرقان: 52)

وی افزود: جهاد تبیین وظیفه ای است که بر عهده مسلمان ها و کسانی است که عالم به موضوعات احکام هستند. در تعریف جهاد تبیین بیان شده است تبیین و روشنگری نسبت به یک موضوع و حکمی برای فرد یا افرادی که آن موضوع برای آنها مورد غفلت قرار گرفته است.

استاد صالحی ساداتی خاطرنشان کرد: قلمرو جهاد تبیین عالم هستی است؛ یعنی در تمام احکام و در تمام موضوعاتی که در عالم وجود دارد و بر کمال مادی و معنوی انسان ها تأثیر دارد، و موضوعاتی که انسان را رشد می دهد، قلمرو جهاد تبیین است و می بینیم که قلمرو بسیار وسیع و گسترده ای است. این وظیفه هم متوجه عالمان این موضوعات است. اگر کسی عالم به یک موضوع است و دیگری جاهل است، به گونه ای که جهل او سبب می شود تا فرد یا جامعه درادامه حرکت تکاملی دچار اشتباه بشود.و نتواند مسیر را ادامه بدهد یا حرکت را در مسیر اشتباه برود، بر عالم آن موضوع است که نسبت به جهل او واکنش نشان بدهد و روشنگری کند تا شخص، در جهل باقی نماند.

وی اضافه نمود: جهاد تبیین در همه موضوعات، از جمله، موضوعات حول محور انقلاب اسلامی ایران قابل بیان است؛ اهداف انقلاب، خدمات انقلاب به مردم باید برای مردم تبیین بشود تا مردم ارزش حرکتی که انجام داده اند را بدانند؛ برای مردم باید تبیین بشود تا مردم در جهت تسریع و تسهیل حرکت انقلاب تلاش بیشتر داشته باشند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: جهاد تبیین در هر موضوع اخلاقی، سیاسی و حتی بهداشتی و اصولا هر موضوعی که مورد نیاز جامعه است، قابل توجه است. جهاد تبیین منحصر در موضوع خاصّی نیست؛ چه اینکه منحصر به تبیین برای افراد خاصّی نیست. جهاد تبیین، گاه برای یک فرد، گاه اعضای یک خانواده، مدرسه، محله، کشور و حتی برای مردم دنیا می تواند مطرح باشد.

وی افزود: گاه در جمعی از طلاب، موضوعی اخلاقی که در جهت تهذیب نفس و حرکت سلوکی راهبردی است، مورد غفلت واقع می شود؛ در اینجا افرادی که آگاه به این موضوع اخلاقی هستند و توانمند هستند؛ افرادی را که دچار غفلت هستند را آگاه کنند و توجه آنها را به این نکته معطوف نمایند. در سایر موضوعات و احکام هم همین بیان جاری است؛ در اصول کافی آمده است:

«الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ الْعَمِّيِّ يَرْفَعُهُ، قَالَ: باب البدع و الرأي و المقاييس‏

قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ: «إِذَا ظَهَرَتِ الْبِدَعُ فِي أُمَّتِي، فَلْيُظْهِرِ الْعَالِمُ عِلْمَهُ، فَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ» كافي (ط - دار الحديث)؛ ج‏ 1؛ ص 135)

در روایتی دیگر آمده است که لعنت پروردگار عالم و ملائکه و همه مردم بر چنین شخصی باد.

«رُوِيَ عَنْ سَيِّدِ الْمُرْسَلِينَ ص‏ إِذَا ظَهَرَتِ‏ الْبِدَعُ‏ فِي أُمَّتِي فَلْيُظْهِرِ الْعَالِمُ عِلْمَهُ وَ إِلَّا فَعَلَيْهِ‏ «لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ‏.» (بحار الأنوار (ط - بيروت)؛ ج‏ 54؛ ص 234)

استاد سید مرتضی صالحی ساداتی خاطرنشان کرد: گاه بدعت ها در زمینه شیوه حکمرانی است. در کشورهای اسلامی کسانی که حاکم کشورهای اسلامی هستند، بدعت ها ایجاد کرده اند. همان مدت زمان کوتاه دوران امام امیرالمؤمنین علیه السلام و دوران حکومت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای الگوبرداری نسبت به حکومت داری بسیار کافی است. بر هر عالم آگاهی است که در مقابل بدعت ها واکنش نشان بدهد.

وی افزود: جهاد تبیین بسیار گسترده است؛ در هر موضوعی که بتواند به رشد و توسعه و بالندگی جامعه اسلامی و ارزشمند شدن ارزش های اسلامی کمک کند، بر همه ما واجب است که نسبت به این جهاد تبیین اهتمام بورزیم. در واقع جهاد تبیین، اسم دیگری است از «امر به معروف و نهی از منکر»؛ امر به معروف و نهی از منکر نسب به واجبات دیگر به مثابه دریایی است و دیگر واجبات، همانند قطره ای در مقابل آن است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امروزه نیاز ما به جهاد تبیین از هر دوره ای بیشتر است. انسان می بیند به آن میوه ای که اسلام از یک اندیشه و فکر و حرکتی وعده داده است، به آن میوه نمی رسد؛ دلیلش غفلت از اصولی است که در یک جامعه اسلامی باید رعایت بشود. بر عالمان دین و کسانی که سیره پیشوایان دینی را می شناسند، واجب است که جهاد تبیین داشته باشند و آنچه را که باعث رشد جامعه اسلامی می شود، نسبت به کارگزاران، مردم و نسبت به آحاد مردمی که در جامعه اسلامی تأثیرگزار هستند، تبیین نمایند.

وی اضافه نمود: برای مردم این روایت را بیان کند که « اِنَّ اللّه َ عزَّوَجَلَّ يُحِبُّ المُحْتَرِفَ الاَمينَ» خداوند انسان شاغل امين را دوست دارد. نسبت به امین بودن گاه در برخی حرفه ها دقت نمی شود و امانت را رعایت نمی کنند.

وی افزود: جهاد تبیین نسبت به مسئولین هم باید تا انجام بگیرد و نسبت به تجمل گرایی مسئولین هشدار داده شود. اگر به جهاد تبیین دقت کنیم، باید به گونه ای باشد که عالمان دینی نسبت به ساده زیستی تأکید نمایند. مسئولین باید مانند اضعف مردم زندگی کنند؛ اگر این مسأله به معنای واقعی خودش تبیین بشود، توقع جامعه این باشد و مردم آن را برای مسئولین یک فریضه بدانند، مسئولین هم دقت خواهند کرد و مانند ضعفای مردم زندگی خواهند نمود.

استاد صالحی ساداتی خاطرنشان کرد: حیطه جهاد تبیین بسیار گسترده و عمیق است که در همه موضوعات احکامی بر ما واجب است که در جهت انجام آن بکوشیم. جهاد تبیین، هم عملی و هم قولی است؛ و راهپیمایی عظیم اربعین که یکی از شعارهای اسلام است، از جلوه های زیبای جهاد تبیین عملی است.