به مناسبت اغتشاشات اخیر و اهانت به مقدسات اسلامی و هتک حرمت ساحت مقدس قرآن کریم استاد اسماعیل احمدی منش از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به تحلیل این وقایع پرداخت.

/270/260/20/

این استاد درس خارج حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در سوره مبارکه اسراء می خوانیم « قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى‏ أَنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهيراً» بگو: قطعاً اگر جنّ و انس گرد آيند كه مانند اين قرآن را بياورند، نمى ‏توانند مانندش را بياورند، و اگر چه پشتيبان يكديگر باشند (88)

وی افزود: با توجه به اغتشاشات اخیری که شده و جسارتی که به محضر کتاب آسمانی ما، قرآن کریم صورت گرفته، دقایقی درباره این مطلب گفتگو کنیم؛ خلاصه کلام آن است که قرآن کریم بنا بر روایات، همانند آسمان و ماه که در طول دوران روزگار در حال گردش هستند و موجودات عالم از فیض نور آنها و از حیات بهره مند می شوند، قرآن کریم هم کهنه نمی شود و از روزی که خدای متعال این آیات عظیم را بر بشر نازل کرده تا روز قیامت، و حتی بعد از آن، ان شاء الله از نور آن بهره مند خواهند شد؛ اینکه افرادی خفاش وار در تاریکی ها خود را محبوس می کنند و خود را از فیض قرآن محروم می کنند، نه نقصی برای قرآن باشد، که نقصی بر خودشان است.

استاد احمدی منش در ادامه بیان کرد: رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم معجزاتی داشتند؛ که برخی از آنها معجزات عملی بود؛ مانند معجزه «شقّ القمر»؛ معجزه ای که در خود قرآن کریم به آن اشاره شد. «اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَ انْشَقَّ الْقَمَرُ»

وی افزود: یکی دیگر از معجزات حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم مربوط به «ستون حنّانه» بوده است؛ معجزه ای که بسیاری از علمای اهل عامه و علمای شیعیان به آن اشاره داشته اند؛ از جمله در منابع متأخر، شیخ عباس قمی است که در کتاب منتهی الآمال هنگام ذکر معجزات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم جریان این واقعه را چنین نقل می‌ کند: خاصّه و عامّه به سندهای بسیار روایت کرده‌ اند که چون حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم به مدینه هجرت نمود و مسجد را بنا کرد، در جانب مسجد درخت خرمائی خشک کهنه بود و هرگاه که حضرت صلی الله علیه و آله و سلم خطبه می ‌خواند، بر آن درخت تکیه می ‌فرمود؛ پس مردی آمد و گفت: یا رسول‌اللّه، رخصت ده که برای تو منبری بسازم که در وقت خطبه بر آن قرار گیری و چون مرخص شد، برای حضرت صلی الله علیه و آله و سلم منبری ساخت که سه پایه داشت و حضرت صلی الله علیه و آله و سلم بر پایه سوم می ‌نشست، اول مرتبه که آن حضرت صلی الله علیه و آله و سلم بر منبر برآمد، آن درخت به ناله آمد، مانند ناله ‌ای که ناقه در مفارقت فرزند خود کند؛ پس حضرت صلی الله علیه و آله و سلم از منبر به زیر آمد و درخت را دربرگرفت تا ساکن شد. حضرت صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: اگر من آن را دربرنمی ‌گرفتم تا قیامت ناله می‌ کرد. (منتهی الآمال، ذیل بیان از معجزات پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم؛ و راوندی، قطب الدین، الخرائج و الجرائح، ج ۱، ص ۱۶۵)

«أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ ص لَمَّا بَنَى مَسْجِدَهُ كَانَ فِيهِ جِذْعُ نَخْلٍ إِلَى جَانِبِ الْمِحْرَابِ يَابِسٌ عَتِيقٌ إِذَا خَطَبَ يَسْتَنِدُ إِلَيْهِ فَلَمَّا اتُّخِذَ لَهُ الْمِنْبَرُ وَ صَعِدَهُ حَنَّ ذَلِكَ الْجِذْعُ كَحَنِينِ النَّاقَةِ إِلَى فَصِيلِهَا فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ ص فَاحْتَضَنَهُ فَسَكَنَ مِنَ الْحَنِينِ ثُمَّ رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ يُسَمَّى الحَنَّانَةَ.»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از معجزات حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم، «ردّ الشمس» است.  یکی دیگر از معجزات حضرت «احیاء موتی» است. تعجب می کنم گاهی می گویند پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم هم آیا مرده زنده کرده است؟ در حالی که مقام پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم مسلما از عیسی علیه السلام بالاتر است. قطب راوندی نقل می کند که یکی از انصار بزغاله ای داشت؛ آن را ذبح کرد؛ به همسرش گفت قسمتی از آن را کباب کنید؛ شاید رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم به ما افتخار بدهند و به منزل ما بیایند. آنها دو بچه کوچک هم داشتند؛ وقتی صحنه ذبح بزغاله را دیدند، یکی به دیگری گفت: بیا تا من تو را ذبح کنم. و این کار را انجام می دهند. مادر که می بیند، فریاد می کند؛ کودک می میرد؛ و آن دیگری از ترس فرار می کند. از بلندی به زمین افتاد و مُرد.

این زن مؤمنه وقتی پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم مهمان آنها شد، دو فرزند را پنهان می کند؛ وقتی حضرت صلی الله علیه و آله و سلم اصرار می کند که فرزندان را بیاورید، جریان را نقل می کنند. حضرت با نفسشان و دعایشان این دو کودک احیا و زنده می شوند.

وی افزود: اینها مواردی از معجزات عملی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بوده است؛ اما به فرموده استاد ما آیت الله العظمی جوادی آملی حفظه الله این «معجزات عملی برای عوام هستند»؛ همه معجزات، ارزشمند و نشانه ارتباط آن وجود شریف با مبدأ اعلی و نشانه حقانیت اوست؛ هیچ کس توانایی تکرار آن را ندارد؛ البته معجزات عملی موقتی هستند و در زمان محدودی اجرا می شوند و آن برکات خودشان را دارند؛ اما خدای متعال رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم را به یک معجزه جاودان مجهز فرمودند؛ و آن «قرآن کریم» است.

استاد احمدی منش خاطرنشان کرد: در کتاب شریف کافی در کتاب العقل و الجهل روایت شده است ابن سکیت اهوازی به محضر امام هادی علیه السلام می رسد؛ آن شخص از علمای بزرگواری است که در آن زمان بودند و به شهادت رسیدند. ابن سکیت عرض کرد: به امام دهم عليه السّلام عرض كردم: چرا خدا حضرت موسى را با وسيله عصا و يد و بيضا و ابزار ابطال جادو فرستاد و حضرت عيسى را با وسيله طبابت و حضرت محمد را - كه بر او و خاندانش و پيمبران درود باد- به وسيله كلام و سخنرانى.

 حضرت فرمود: چون خدا موسى عليه السّلام را مبعوث كرد، جادوگرى بر مردم آن زمان غلبه داشت؛ پس او از طرف خدا چيزى آورد كه مانندش از توانائى آنها خارج بود و به وسيله آن جادوى آنها را باطل ساخت و حجت را برايشان ثابت كرد.

 و عيسى عليه السّلام را در زمانى فرستاد كه فلج و زمينگيرى زياد شده بود و مردم نياز به طب داشتند؛ پس او از جانب خدا چيزى آورد كه مانندش را نداشتند؛ پس به اجازه خدا مردگان را زنده كرد و كور مادرزاد و پيس را درمان نمود و حجت را برايشان ثابت كرد.

و حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم را در زمانى فرستاد كه خطبه ‏خوانى و سخنورى- بگمانم شعر را هم فرمود - زياد شده بود، پس آن حضرت از طرف خدا پندها و دستوراتى شيوا آورد كه گفتار آنها را باطل كرد و حجت را برايشان تمام نمود.

ابن سكيت گفت به خدا هرگز مانند تو را نديدم؛ بفرمائيد در اين زمان حجت خدا بر مردم چيست.

 فرمود: عقل است كه به وسيله آن، امام راستگو را مي شناسد و تصديقش مي كند و دروغگو را مي شناسد و تكذيبش مي نمايد.

ابن سكيت گفت به خدا جواب درست همين است.

«20- الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ السَّيَّارِيِّ عَنْ أَبِي يَعْقُوبَ الْبَغْدَادِيِّ قَالَ: قَالَ ابْنُ السِّكِّيتِ‏ لِأَبِي الْحَسَنِ ع لِمَا ذَا بَعَثَ اللَّهُ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ علیهما السلام بِالْعَصَا وَ يَدِهِ الْبَيْضَاءِ وَ آلَةِ السِّحْرِ وَ بَعَثَ عِيسَى بِآلَةِ الطِّبِّ وَ بَعَثَ مُحَمَّداً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَى جَمِيعِ الْأَنْبِيَاءِ بِالْكَلَامِ وَ الْخُطَبِ

فَقَالَ أَبُو الْحَسَنِ علیه السلام إِنَّ اللَّهَ لَمَّا بَعَثَ مُوسَى ع كَانَ الْغَالِبُ عَلَى أَهْلِ عَصْرِهِ السِّحْرَ فَأَتَاهُمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ بِمَا لَمْ يَكُنْ فِي وُسْعِهِمْ مِثْلُهُ وَ مَا أَبْطَلَ بِهِ سِحْرَهُمْ وَ أَثْبَتَ بِهِ الْحُجَّةَ عَلَيْهِمْ

وَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ عِيسَى علیه السلام فِي وَقْتٍ قَدْ ظَهَرَتْ فِيهِ الزَّمَانَاتُ‏ وَ احْتَاجَ النَّاسُ إِلَى الطِّبِّ فَأَتَاهُمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ بِمَا لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُمْ مِثْلُهُ وَ بِمَا أَحْيَا لَهُمُ الْمَوْتَى وَ أَبْرَأَ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ أَثْبَتَ بِهِ الْحُجَّةَ عَلَيْهِمْ

وَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّداً صلی الله علیه و آله و سلم فِي وَقْتٍ كَانَ الْغَالِبُ عَلَى أَهْلِ عَصْرِهِ الْخُطَبَ وَ الْكَلَامَ‏ وَ أَظُنُّهُ قَالَ الشِّعْرَ فَأَتَاهُمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مِنْ مَوَاعِظِهِ وَ حِكَمِهِ مَا أَبْطَلَ بِهِ قَوْلَهُمْ وَ أَثْبَتَ بِهِ الْحُجَّةَ عَلَيْهِمْ

قَالَ فَقَالَ ابْنُ السِّكِّيتِ تَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ مِثْلَكَ قَطُّ فَمَا الْحُجَّةُ عَلَى الْخَلْقِ الْيَوْمَ

قَالَ فَقَالَ علیه السلام الْعَقْلُ يُعْرَفُ بِهِ الصَّادِقُ عَلَى اللَّهِ فَيُصَدِّقُهُ وَ الْكَاذِبُ عَلَى اللَّهِ فَيُكَذِّبُهُ

قَالَ فَقَالَ ابْنُ السِّكِّيتِ هَذَا وَ اللَّهِ هُوَ الْجَوَابُ» (الكافي (ط - الإسلامية)؛ ج‏ 1؛ ص 24)

وی افزود: همان گونه که خداوند متعال، پیامبرانش را با معجزات عملی کمک می کند، به پیامبرش محمد مصطفی صلی الله علیه و آله و سلم هم با معجزاتی عملی یاری نمود و هم با قرآن کریم، که فصاحت و بلاغت را به انتها رسانده است، یاری کند؛ کتابی که هیچ کس توانایی آن را ندارد که مانند آن را بیاورد.

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: قرآن کریم معجزه است و خداوند متعال در قرآن کریم چندین بار تحدی فرموده است که مانند آن را بیاورید. از جمله در سوره بقره، آیه 23 می خوانیم:

«وَ إِن كُنتُمْ فىِ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلىَ‏ عَبْدِنَا فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَ ادْعُواْ شُهَدَاءَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ» و اگر در آنچه ما بر بنده خود [محمّد صلى الله عليه و آله‏] نازل كرده‏ ايم، شك داريد [كه وحى الهى است يا ساخته بشر] پس سوره‏ اى مانند آن را بياوريد، و [براى اين كار] غير از خدا، شاهدان و گواهان خود را [از فُصحا و بُلغاى بزرگ عرب به يارى‏] فرا خوانيد، اگر [در گفتار خود كه اين قرآن ساخته بشر است نه وحى الهى‏] راستگوييد. (23)

وی اضافه نمود: مردم زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نیز به اعجاز قرآن کریم پی بردند. در روایات ذیل آیات نخستین سوره مدثر به این مطلب اشاره شده است؛ این آیات در مورد ولید بن مغیره نازل شده است؛ او در فصاحت و بلاغت بی نظیر، در این مسائل، داوری می کرد.

«وَ قَالَ عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ فِي قَوْلِهِ‏ فَإِذا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ إِلَى قَوْلِهِ‏ ذَرْنِي وَ مَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً فَإِنَّهَا نَزَلَتْ فِي الْوَلِيدِ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَ كَانَ شَيْخاً كَبِيراً مُجَرِّبا مِنْ دُهَاةِ الْعَرَبِ، وَ كَانَ مِنَ الْمُسْتَهْزِءِينَ بِرَسُولِ اللَّهِ ص، وَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ص يَقْعُدُ فِي الْحُجْرَةِ وَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ فَاجْتَمَعَتْ قُرَيْشٌ إِلَى الْوَلِيدِ بْنِ الْمُغِيرَةِ، فَقَالُوا: يَا أَبَا عَبْدِ الشَّمْسِ مَا هَذَا الَّذِي يَقُولُ مُحَمَّدٌ أَ شِعْرٌ هُوَ أَمْ كِهَانَةٌ أَمْ خُطَبٌ! فَقَالَ دَعُونِي أَسْمَعْ كَلَامَهُ، فَدَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ص فَقَالَ: يَا مُحَمَّدُ أَنْشِدْنِي مِنْ شِعْرِكَ، قَالَ: مَا هُوَ شَعْرٌ وَ لَكِنَّهُ كَلَامُ اللَّهِ- الَّذِي ارْتَضَاهُ لِمَلَائِكَتِهِ وَ أَنْبِيَائِهِ، فَقَالَ: اتْلُ عَلَيَّ مِنْهُ شَيْئاً، فَقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ ص حَم السَّجْدَةِ فَلَمَّا بَلَغَ قَوْلَهُ‏ فإنْ أَعْرَضُوا يَا مُحَمَّدُ أَعْنِي قُرَيْشاً فَقُلْ‏ لَهُمْ‏ أَنْذَرْتُكُمْ صاعِقَةً مِثْلَ صاعِقَةِ عادٍ وَ ثَمُودَ، قالَ: فَاقْشَعَرَّ الْوَلِيدُ وَ قَامَتْ كُلُّ شَعْرَةٍ فِي رَأْسِهِ وَ لِحْيَتِهِ- وَ مَرَّ إِلَى بَيْتِهِ وَ لَمْ يَرْجِعْ إِلَى قُرَيْشٍ مِنْ ذَلِكَ، فَمَشَوْا إِلَى أَبِي جَهْلٍ فَقَالُوا: يَا أَبَا الْحَكَمِ إِنَّ أَبَا عَبْدِ الشَّمْسِ صَبَا إِلَى دِينِ مُحَمَّدٍ أَ مَا تَرَاهُ لَمْ يَرْجِعْ إِلَيْنَا، فَغَدَا أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ لَهُ: يَا عَمِّ نَكَّسْتَ رُءُوسَنَا- وَ فَضَحْتَنَا وَ أَشْمَتَّ بِنَا عَدُوُّنَا- وَ صَبَوْتَ إِلَى دِينِ مُحَمَّدٍ، فَقَالَ مَا صَبَوْتُ إِلَى دِينِهِ- وَ لَكِنِّي سَمِعْتُ مِنْهُ كَلَاماً صَعْباً تَقْشَعِرُّ مِنْهُ الْجُلُودُ، فَقَالَ لَهُ أَبُو جَهْلٍ: أَ خُطَبٌ هُوَ قَالَ: لَا إِنَّ الْخُطَبَ كَلَامٌ مُتَّصِلٌ وَ هَذَا كَلَامٌ مَنْثُورٌ- وَ لَا يُشْبِهُ بَعْضُهُ بَعْضاً- قَالَ أَ فَشِعْرُ هُوَ قَالَ لَا، أَمَّا إِنِّي قَدْ سَمِعْتُ أَشْعَارَ الْعَرَبِ بَسِيطَهَا وَ مَدِيدَهَا- وَ رَمْلَهَا وَ رَجَزَهَا وَ مَا هُوَ بِشِعْرٍ- قَالَ فَمَا هُوَ قَالَ دَعْنِي أُفَكِّرْ فِيهِ- فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ- قَالُوا يَا أَبَا عَبْدِ شَمْسٍ مَا تَقُولُ فِيمَا قُلْنَاهُ قَالَ: قُولُوا هُوَ سِحْرٌ فَإِنَّهُ أَخَذَ بِقُلُوبِ النَّاسِ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ فِي ذَلِكَ «ذَرْنِي وَ مَنْ خَلَقْتُ وَحِيداً» وَ إِنَّمَا سُمِّيَ وَحِيداً لِأَنَّهُ قَالَ لِقُرَيْشٍ أَنَا أَتَوَحَّدُ بِكِسْوَةِ الْبَيْتِ سَنَةً- وَ عَلَيْكُمْ فِي جَمَاعَتِكُمْ سَنَةً، وَ كَانَ لَهُ مَالٌ كَثِيرٌ وَ حَدَائِقُ- وَ كَانَ لَهُ عَشْرُ بَنِينَ بِمَكَّةَ وَ كَانَ لَهُ عَشْرَةُ عَبِيدٍ عِنْدَ كُلِّ عَبْدٍ أَلْفُ دِينَارٍ يَتَّجِرُ بِهَا- وَ تِلْكَ الْقِنْطَارُ فِي ذَلِكَ الزَّمَانِ- وَ يُقَالُ إِنَّ الْقِنْطَارَ جِلْدُ ثَوْرٍ مَمْلُوٌّ ذَهَبا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ‏ ذَرْنِي وَ مَنْ خَلَقْتُ‏- إِلَى قَوْلِهِ‏ صَعُوداً قَالَ: جَبَلٌ يُسَمَّى صَعُوداً ثُمَّ نَظَرَ ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَرَ قَالَ عَبَسَ وَجْهَهُ، وَ بَسَرَ قَالَ أَلْقَى شِدْقَهُ‏ ثُمَّ أَدْبَرَ وَ اسْتَكْبَرَ فَقالَ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ يُؤْثَرُ- إِنْ هذا إِلَّا قَوْلُ الْبَشَرِ إِلَى قَوْلِهِ‏ ما سَقَرُ وَادٍ فِي النَّارِ لا تُبْقِي وَ لا تَذَرُ أَيْ لَا تُبْقِيهِ وَ لَا تَذَرُهُ‏ لَوَّاحَةٌ لِلْبَشَرِ عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ قَالَ تُلَوِّحُ عَلَيْهِ فَتُحْرِقُهُ، عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ قَالَ مَلَائِكَةٌ يُعَذِّبُونَهُمْ- وَ هُوَ قَوْلُهُ‏ وَ ما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِكَةً وَ هُمْ مَلَائِكَةٌ فِي النَّارِ يُعَذِّبُونَ النَّاسَ‏ وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ إِلَّا فِتْنَةً لِلَّذِينَ كَفَرُوا قَالَ لِكُلِّ رَجُلٍ تِسْعَةَ عَشَرَ مِنَ الْمَلَائِكَةِ يُعَذِّبُونَهُمْ» (تفسير القمي؛ ج‏ 2؛ ص393)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در طول زمان می بینیم که سخت ترین محاصره ها، شکنجه ها، توطئه قتل رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم را انجام دادند؛ اما تن به کار آسانی همانند آوردن کتابی و یا سوره ای از سوره های قرآن نمی دهند؛ چون نمی توانند؛ امروز هم مخالفین قرآن اگر می توانستند، کتابی همانند قرآن می آوردند؛ اما نمی توانند. در تفسیر نوین، صفحه 42 می خوانیم:

«...  بانوى دانشمند ايتاليائى استاد دانشگاه ناپل واگليرى در كتاب «پيشرفت سريع اسلام» مي گويد: «كتاب آسمانى اسلام نمونه‏ اى از اعجاز است ... قرآن كتابى است كه نمي توان از آن تقليد كرد، نمونه سبك و اسلوب قرآن در ادبيات عرب سابقه ندارد. تأثيرى كه اين سبك در روح انسان ايجاد مي كند، ناشى از امتيازات و برتري هاى آن است ... چطور ممكن است اين كتاب اعجاز آميز كار محمد باشد؛ در صورتى كه او يك نفر عرب درس نخوانده ‏اى بود ... ما در اين كتاب مخزن ها و ذخائرى از علوم مى ‏بينيم كه فوق استعداد و ظرفيت باهوشترين اشخاص و بزرگترين فيلسوفان و قويترين رجال سياست است. به دليل تمام اين جهات است كه قرآن نمي تواند كار يك مرد تحصيل كرده ‏اى هم باشد. (پيشرفت سريع اسلام از صفحه 49 ببعد- اين دو كتاب را آقاى سعيدى ترجمه كرده‏ اند).»

وی افزود: چه بسا کسانی که تنها با شنیدن و خواندن این کلام الهی مسلمان شدند؛ ادواردو آنیلی یکی از نمونه های شاخص آن است. حتی به قم آمد؛ و سرانجام به شهادت رسید. گردپاشی خفاشان از عظمت قرآن چیزی را کم نخواهد کرد و جسارت کنندگان به زودی به عاقبت کار خود می رسند.