به مناسبت فرا رسیدن سالگرد شهادت خطیب اهل الجنة امام ابالحسن علی بن محمد الهادی علیه السلام، استاد صادق مرادی سیاهکالی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «شرح تمثیلی از امام هادی علیه السلام» پرداخت.

/270/260/22/

این خطیب توامندنیکی از بهترین شیوه های تفهیم و تهم و تعلیم و تعلم در هر زبان و قومی، تمثیل و تشبیه و زبان استعاره است. چون بعضی از مطالب را با هیچ زبان و قلمی نمی شود به افراد فهماند؛ ولی زبان تتنظیم و مثل این مشکل را حل می کند.

وی افزود: در متون دینی ما، مانند قرآن و روایات هم برای آموزش مردم از این روش فراوان استفاده شده است؛ از جمله آن امور وضع جریان و دنیا است که امام هادی علیه السلام آن را به یک بازار بزرگ تشبیه کرده است؛ و فرمود: «اَلدُّنْيَا سُوقٌ رَبِحَ فِيهَا قَوْمٌ وَ خَسِرَ آخَرُونَ» (تحف العقول، ج 1؛ ص 483)

استاد مرادی سیاهکالی در ادامه بیان کرد: تجارت های این دنیا به دو قسم تقسیم می شود: «مادی» و «الهی و معنوی»؛ خود تجارت های مادی به دو قسم کلی تقسیم می شوند؛ «حلال» و «حرام»؛ «حلال» آن است که شارع به آن اذن داده و مؤخذه نمی کند؛ مثل «احلّ الله البیع»؛ ولی حرام آن است که شارع منع فرموده و مؤاخذه دارد. مثل «حرّم الربا» و یا مانند «لا تأکلوا أموالکم بینکم بالباطل إلّا ان تکون تجارة عن تراض» و یا «لا یحل مال امرء مسلم إلا بطیب نفسه» مواردی همانند کم فروشی، غش، ربا و ... که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «من غشّ مسلماً فی بیع او شراء فلیس منّا و یحشر یوم القیامة مع الیهود» (من لا یحضره الفقیه)؛ قاضی این دادگاه هم خدا است؛ که اشک چشمان آیت الله بروجردی رضوان الله علیه را در آورده است؛ «یابن آدم اکثر من الزاد فإنّ الطریق بعید بعید و جدّد السفینة فإن البحر عمیق عمیق و خفّف الحمل فإنّ الصراط دقیق دقیق و اخلص العمل فإن الناقد بصیر بصیر»

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اما تجارت های معنوی این بازار با بازارهای بقیه فرق دارد؛ در این بازار متاع کفر و ایمان، مکارم اخلاق و رزائل و خوبی و بدی و ثمن جان انسان و عمر او است. «موی سفید را قلمم رایگان نداد؛ این رشته را به نقد جوانی خریده ام»؛ «و من الناس من یشری نفسه ابتغاء مرضات الله و الله رؤوف بالعباد» (بقره: 207)

وی اضافه نمود: در مقابل، «بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ يَكْفُرُوا بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ بَغْيًا أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلَىٰ مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ ۖ فَبَاءُوا بِغَضَبٍ عَلَىٰ غَضَبٍ ۚ وَلِلْكَافِرِينَ عَذَابٌ مُهِينٌ» (بقره: 90)

استاد مرادی سیاهکالی در ادامه بیان کرد: کالاهای سودآور و بدون ضرر را می توان از این آیه شریفه آموخت: «إِنَّ الَّذِينَ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلَانِيَةً يَرْجُونَ تِجَارَةً لَنْ تَبُورَ» (فاطر 29)

وی افزود: اما تجارت خسارت بار باید این آیه شریفه را بیان کرد «أُولَٰئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلَالَةَ بِالْهُدَىٰ فَمَا رَبِحَتْ تِجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوا مُهْتَدِينَ» (بقره: 16)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: مردان الهی همیشه به فکر حسن عاقبت بوده اند و از خدا می خواستند «رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ» (بقره: 201)؛ ابراهیم علیه السلام این دعا را دارد: « رَبِّ هَبْ لِي حُكْمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ» (شعراء: 83) و یوسف علیه السلام عرضه می دارد: «رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ ۚ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۖ تَوَفَّنِي مُسْلِمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ» (یوسف: 101)