استاد محمد قائم عابدی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «ابعاد گوناگون شخصیت والای علامه نجم الدین حسن حسن زاده آملی رضوان الله علیه» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: مهمترین کار از نظر ایشان محافظت از نفس، بوده است. علامه نقل می کند روز اولی که به محضر مصباح الانس به محضر شریف آیت الله رفیعی قزوینی رسیدم، اولین نکته ای که به من گفتند این بود علمی که انسان ساز است، علم عرفان و اخلاق است.  برنامه انسان سازی است که آدم را به مراقبت و حضور، تعلیم می دهد. کتاب وجود انسان را بر آدم می شوراند تا انسان کتاب وجود خود را درست بخواند تا کلمات وجودی خودش را بفهمد.

طالب و عاشق تحصیل علم

استاد عابدی در ادامه بیان کرد: خصوصیاتی در علامه رضوان الله تعالی علیه بود که ایشان را به این مرتبه و مقام رساند. می توان گفت اولین خصوصیت در ایشان، طلب و عشق شدیدشان به درس و بحث و مطالعه و تحقیق داشت. مسأله طلب و اینکه انسان طلب داشته باشد و طلبکار باشد، بسیار مهم است در تمام پیشرفت های انسان در همه زمینه ها، به خصوص در بحث «خداشناسی»؛ که انسان، به آن بزرگی هدفش و به آن همت و به آن طلب نگاه کند، و نه خودش و کوچکی خودش.

منگر اندر نقش زشت و خوب خویش

بنگر اندر عشق و در مطلوب خویش

منگر آنک تو حقیری یا ضعیف

بنگر اندر همت خود ای شریف

تو به هر حالی که باشی می‌ طلب

آب می‌جو دایما ای خشک‌لب

کان لب خشکت گواهی می‌ دهد

کو بآخر بر سر منبع رسد

خشکی لب هست پیغامی ز آب

که بمات آرد یقین این اضطراب

کین طلب‌کاری مبارک جنبشیست

این طلب در راه حق مانع کشیست

این طلب مفتاح مطلوبات تست

این سپاه و نصرت رایات تست

این طلب همچون خروسی در صیاح

می ‌زند نعره که می‌آید صباح

گرچه آلت نیستت تو می ‌طلب

نیست آلت حاجت اندر راه رب

هر که را بینی طلب‌کار ای پسر

یار او شو پیش او انداز سر

کز جوار طالبان طالب شوی

وز ظلال غالبان غالب شوی

گر یکی موری سلیمانی بجست

منگر اندر جستن او سست سست

هرچه داری تو ز مال و پیشه‌ای

نه طلب بود اول و اندیشه ‌ای

مجاهدت در کسب علم

استاد عابدی در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از ویژگی های علامه مجاهده شبانه روزی و تمام وقت در راه تحصیل و تهذیب، و همت بلندی بود که مرحوم علامه حسن زاده آملی رضوان الله علیه داشتند؛ به گونه ای که نقل می کنند حتی در روزهای تعطیل مانند پنجشنبه و جمعه هم اهل تحصیل بودند و به خدمت اساتید می رفتند.

وی افزود: علامه رحمت الله علیه اهل ریاضت و کار بودند. ایشان راحت طلبی را بر خود حرام کرده بودند. خودشان نقل می کنند در همان زمانی که در تهران درس می خواندند، پیشنهاد تدریس در دانشگاه را نپذیرفتند؛ با وجود اینکه تدریس در دانشگاه، می توانست در تغییر وضعیت زندگی، تأثیرگزار باشد؛ یعنی آن سختی را تحمل کردند برای اینکه بتوانند درس بخوانند؛ و در واقع عرفان نظری را مقدمه ای برای عرفان عملی قرار بدهند. اهتمام به درس و خستگی ناپذیری از ویژگی های ایشان است

ریاضت ها

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: از دیگر ویژگی های ایشان، اربعین گیری و روزه و ریاضت است. مرحوم علامه حسن زاده آملی در کتاب «انسان در عرف عرفان» برخی وقایع که در این چله گرفتن ها برای ایشان اتفاق افتاده را بیان می کند. به عنوان نمونه بیان کردند «در اربعینی که ذکر جلاله الله را بعد از نماز صبح به عددی خاص داشتم ...»؛ این امر، سنتی بوده است که بسیاری از علمای ما آن را داشتند و تأثیراتی هم دیده شده است. در روایت هم داریم «من اخلص لله اربعین صباحا جرت ینابیع الحکمة من قلبه علی لسانه»