استاد نظری منفرد، از خطبای بنام، و از اساتید حوزه علمیه قم به بیان شرح مختصری از روایت امام صادق علیه السلام در باب لزوم توجه به محاسبه روزانه پرداخت.

/270/260/22/

این خطیب توانمند در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در روایتی از امام صادق علیه السلام می خوانیم: «یا هشام لیس منا من لم یحاسب نفسه فی کل یوم فإن عمل حسنا استزاد منه و ان عمل سیئا استغفر الله منه و تاب الیه»؛ این حدیث، هم از امام موسی بن جعفر علیهما السلام و هم از حضرت رضا علیه السلام نقل شده است. در روایت امام رضا علیه السلام آمده است: «أروی عن العالم» شاید از روی تقیه و اشاره به امام کاظم علیه السلام بوده باشد. حضرت می فرماید: از ما نیست کسی که محاسبه نکند نفس خودش را در هر روز؛ اگر دید کاری که انجام داده است، کار خوبی است؛ اضافه می کند. و اگر دید که کار بدی است، استغفار می کند و توبه می نماید.

وی افزود: عقل هم همین را حکم می کند که انسان هر روز خودش را محاسبه کند. البته این روایت، مطلق است. و بیان نشده است که آیا منظور از «یوم»، در صبح، ظهر یا در شب است؟ در این روایت مشخص نیست. اما حدیثی از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم است که زمان و بهترین زمان برای محاسبه را مشخص کرده است؛ حضرت صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: «اذا أویت الی فراشک فانظُرْ ماذا عملت فی یومک و ماذا ادخلت فی بطنک»

استاد نظری منفرد در ادامه بیان کرد: اصول مسائل اخلاق به چهار مسأله برمی گردد؛ مشارطه، مراقبه، محاسبه، و معاتبه چهار اصل از اصول اساسی اخلاق است. محاسبه بیان شده، از مهمترین مسائل اخلاق است.

این استاد برجسته حوزه علمیه قم اضافه نمود: خداوند متعال آیت الله امینی امام جمعه سابق قم را رحمت کند؛ انسان ملّایی بوده است؛ جلد اول اسفار را با درّی نجف آبادی، که اکنون امام جمعه اراک است، در محضر ایشان می خواندیم. آقای امینی می فرمودند: من لحظات آخر عمر علامه طباطبایی بالای سر ایشان بودم. عرض کردم: در این لحظات آخر، چیزی بفرمایید. فرمودند: «مراقبه، مراقبه، مراقبه»