استاد کاظم قاسمی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «جهاد تبیین فاطمی» پرداخت.

/270/260/21/

از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: اولین کسی که در زمینه جهاد تبیین قدم برداشته است، حضرت زهرا سلام الله علیها است. تبیین به دو گونه عملی و قولی است؛ و حضرت زهرا سلام الله علیها در هر دو مورد پیشتاز بوده است.

وی افزود: حضرت زهرا سلام الله علیها با شیوه های مختلف، هم از لحاظ عملی و هم قولی، دفاع از ولایت داشته است. اولین شیوه دفاع ایشان، از راه «گریه» بوده است. بعد از غصب خلافت، حضرت زهرا سلام الله علیها با گریه های خودشان، افشاگری می کردند؛ و اگر در تاریخ آمده است که گریه های حضرت سلام الله علیها مورد اعتراض همسایه ها قرار گرفته، به همین خاطر بوده است. به همین خاطر، حضرت زهرا سلام الله علیها به قبرستان بقیع می رفتند و بیت الاحزان ساختند؛ مخالفان طاقت نیاوردند و آن را هم خراب کردند؛ از این رو حضرت سلام الله علیها به احد رفتند و بر سر مزار حمزه سیدالشهداء علیه السلام گریه می کردند. این گریه، گریه افشاگری و دفاع از ولایت بوده است؛ زنان مدینه جمع می شدند و علت آن را می پرسیدند، حضرت تبیین را اجرا می کردند.

استاد کاظم قاسمی خاطرنشان کرد: حضرت زهرا سلام الله علیها بعد از غصب خلافت، به در خانه انصار می رفتند و طلب یاری می کردند.

«حدثنا احمد و قال: حدثنا ابن عفير قال: حدثنا أبو عوف عبد اللّه بن عبد الرحمن، عن أبي جعفر محمد بن علي رضي اللّه عنهما، ان عليا حمل فاطمة على‏ حمار، و سار بها ليلا الى بيوت الأنصار، يسألهم النصرة، و تسألهم فاطمة الانتصار له فكانوا يقولون: يا بنت رسول اللّه، قد مضت بيعتنا لهذا الرجل، لو كان ابن عمك سبق الينا ابا بكر ما عدلنا به، فقال عليّ: ا كنت اترك رسول اللّه ميتا في بيته لا أجهزه، و اخرج الى الناس انازعهم في سلطانه. و قالت فاطمة: ما صنع أبو حسن إلا ما كان ينبغي له، و صنعوا هم ما اللّه حسبهم عليه» (ابن أبي الحديد 6: 13؛ جوهرى بصرى، احمد بن عبد العزيز، السقيفة و فدك - تهران، بى تا؛ ص 61)

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در کتاب جلاء العیون علامه مجلسی جلد 1، صفحه 191 می خوانیم که در پی دعوت آن حضرت، شبانه 360 نفر اعلام آمادگی کردند. یعنی حضرت سلام الله علیها به در خانه انصار می رفت و از آنها می خواست برای دفاع از مولا حاضر بشوند. علی علیه السلام می فرمود: هر کس می خواهد فردا در کنار من، با دشمنان،  به مبارزه برخیزد، سرهای خود را  بتراشد و با حمل سلاح در احجار الذکر حاضر بشوند. فردای آن روز می دیدند که تنها 5 نفر بیشتر حاضر نشدند؛ آن پنج نفر، ابوذر، مقداد، حذیفه، عمار و سلمان بودند.

حضرت زهرا سلام الله علیها در تبیین مسأله امامت و ولایت تلاش داشتند تا انصار و مسلمانانی که در غدیر بودند را دعوت می کرد تا از حضرت امیر علیه السلام حاضر بشوند.

استاد قاسمی خاطرنشان کرد: حضرت زهرا سلام الله علیها وصیت کردند که کفن و دفن ایشان مخفیانه انجام بشود. حتی قبر ایشان مخفی بماند.  در بحارالانوار در حالات حضرت فاطمه سلام الله علیها بیان شده است:

«ثُمَّ قَالَتْ أُوصِيكَ أَنْ لَا يَشْهَدَ أَحَدٌ جِنَازَتِي مِنْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ ظَلَمُونِي وَ أَخَذُوا حَقِّي فَإِنَّهُمْ عَدُوِّي وَ عَدُوُّ رَسُولِ اللَّهِ ص وَ لَا تَتْرُكُ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيَّ أَحَدٌ مِنْهُمْ وَ لَا مِنْ أَتْبَاعِهِمْ وَ ادْفِنِّي فِي اللَّيْلِ إِذَا هَدَأَتِ الْعُيُونُ وَ نَامَتِ الْأَبْصَار» (بحار الأنوار (ط - بيروت)؛ ج‏ 43؛ ص 192)

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: حضرت زهرا سلام الله علیها یاوری خود برای ولایت را تا حدّ نهایت رسانید؛ امیرالمؤمنین علیه السلام هم به همین نکته اشاره می کنند و در عزای این بانوی مکرمه بیان می کنند که یار و یاورشان را از دست داده اند؛ اما باید بدانیم که حضرت فاطمه سلام الله علیها برای این دفاع می کرد که اگر ما ولایت نداشته باشیم، همه چیز را از دست داده ایم. به خاطر استقرار حق بود که از ولایت دفاع می کرد؛ چون اگر ولایت بشکند، حقّی باقی نمی ماند. به همین خاطر است که حضرت زهرا سلام الله علیها آنچنان پی دفاع از ولایت برخاست. در کلامی از صدیقه طاهره سلام الله علیها می خوانیم که قسم یاد می کنند اگر می گذاشتند حق در جای خود استقرار بیابد و از خاندان پیامبر علیهم السلام دفاع می کردند، هیچگاه دو نفر با هم درباره خدا اختلاف پیدا نمی کردند. نتیجه این کلام آن است که اگر مردم از ولایت دفاع نکنند و اساس ولایت خدشه دار بشود، اساس دین، که توحید است، خدشه می یابد و بلکه از بین می رود. این امر نشان می دهد که ولایت است که توحید و همه ارزش های دینی را حفظ می کند. چنانچه در خطبه فدکیه هم به آن اشاره کرده است.

وی افزود: یکی دیگر از عملکرد حضرت زهرا سلام الله علیها در جهت جهاد تبیین، «افشاگری» حضرت بوده است. زمانی که مولا علی علیه السلام را برای بیعت به مسجد کشاندند، یکی از خلفا گفت مگر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نفرمود «نحن معاشر الانبیاء لا نورث» و در اینجا حضرت زهرا سلام الله علیها تبیین کردند که مگر در قرآن نخواندی که سلیمان از داود ارث برده است! افشاگری های حضرت زهرا سلام الله علیها را شاهد هستیم.

استاد قاسمی خاطرنشان کرد: در خصال شیخ صدوق می خوانیم که صدیقه طاهره سلام الله علیها بیان می کنند آیا بعد از غدیر، هیچ عذری باقی مانده است؟ «قَالَتْ سَيِّدَةُ النِّسْوَانِ فَاطِمَةُ ع لَمَّا مُنِعَتْ فَدَكَ وَ خَاطَبَتِ الْأَنْصَارَ فَقَالُوا يَا بِنْتَ مُحَمَّدٍ لَوْ سَمِعْنَا هَذَا الْكَلَامَ مِنْكِ قَبْلَ بَيْعَتِنَا لِأَبِي بَكْرٍ مَا عَدَلْنَا بِعَلِيٍّ أَحَداً فَقَالَتْ وَ هَلْ تَرَكَ أَبِي يَوْمَ غَدِيرِ خُمٍّ لِأَحَدٍ عُذْراً» (الخصال ؛ ج‏1 ؛ ص173)

در ینابیع الموده که از کتاب های اهل سنت است، بیان می شود «علیّ مع القرآن و القرآن مع علیّ» اینها همه حاصل جهاد حضرت زهرا سلام الله علیها است.